k-report-on-blue

Κυριακή, 19.9.2021
Καλημέρα σας,

Ζούμε την εποχή μιας μεγάλης μετάβασης: Καθώς οι μέρες του Σεπτεμβρίου κυλούν πυκνές σε γεγονότα, συνειδητοποιούμε ότι πριν λίγο, τον Αύγουστο, ζήσαμε τα χειροπιαστά σημάδια μιας πραγματικής αλλαγής εποχής. Οι μεγάλες πυρκαγιές, με την ασυνήθιστη εξέλιξή τους, έφεραν στην ζωή του καθενός από εμάς αυτό που παρακολουθούσαμε, ίσως, ως μακρινή και κάπως θεωρητική συζήτηση. Πως ζούμε την εποχή της κλιματικής κρίσης, που είναι ήδη εδώ και θα καθορίζει σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό τα πάντα: πολιτική, οικονομία και καθημερινή ζωή.

Κι έπειτα, η εσπευσμένη, κακοσχεδιασμένη και τραυματική έξοδος των Αμερικανών από το Αφγανιστάν, που την ακολούθησε η τριγωνική πυρηνική συμφωνία AUKUS, με την περιθωριοποίηση της Ευρώπης στο όνομα της αντιμετώπισης της Κίνας, μας έκανε να συνειδητοποιήσουμε ότι ζούμε επίσης μια εποχή μεγάλης μετάβασης, ότι οι τεκτονικές πλάκες του κόσμου μετακινούνται και αλλάζουν γεωπολιτικά δεδομένα που θεωρούσαμε δεδομένα και αμετακίνητα.

Με αυτήν την οπτική γωνία, ας δούμε τα μεγάλα θέματα της εβδομάδας: Τις εξελίξεις γύρω από τις προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης, πρώτον. Την δημιουργία του άξονα ΗΠΑ-Βρετανίας- Αυστραλίας, κάτι που ίσως αποδειχτεί μια κρίσιμη καμπή, ανάλογη με την δημιουργία του ΝΑΤΟ (1949) και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου (1989).

Εν αρχή, τα της κλιματικής κρίσης:

Ευρω-μεσογειακή Διάσκεψη: Η δέσμευση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και για την ενίσχυση της συνεργασίας στην αντιμετώπιση καταστροφών όπως οι πυρκαγιές, ήταν το αποτέλεσμα της 8ης ευρω-μεσογειακής συνόδου κορυφής, των ηγετών 9 μεσογειακών χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην Αθήνα. Μένει να φανεί αν/κατά πόσο θα μεταφραστεί σε πρακτικές δράσεις. Μπορείτε να δείτε την Διακήρυξη της Αθήνας για την κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον στην Μεσόγειο, την πολιτική διακήρυξη, καθώς και τις δηλώσεις των εννέα ηγετών.

Έκθεση για 2,7 βαθμούς Κελσίου: Τις ίδιες ώρες, από τα γραφεία του ΟΗΕ έφευγε ένα ακραία ανησυχητικό μήνυμα: Οι ειδικοί που μελέτησαν τα κλιματικά προγράμματα 100 χωρών, κατέληξαν στην εκτίμηση ότι μέσα στα επόμενα 9 χρόνια οι εκπομπές αερίων όχι μόνο δεν θα μειωθούν, αλλ’ αντιθέτως θα αυξηθούν 16% κι αυτό θα ανεβάσει την θερμοκρασία 2,7 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα! Δείτε το πόρισμα των επιστημόνων, σε αντίστιξη την έκθεση της Διακυβερνητικής και, για ευκολία, μια περίληψη 1.000 λέξεων αυτής της έκθεσης.

Μεσόγειος SOS: Την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Μεσόγειος μας περιγράφει η Πίκια Γαλάτη. Θερμαίνεται ταχύτερα, έχει τις υψηλότερες συγκεντρώσεις αέριων ρύπων, είναι από τις πιο μολυσμένες με πλαστικά θάλασσες του κόσμου, χάνει γοργά την βιοποικιλότητα της, έχει το ψηλότερο ποσοστό απειλούμενων θαλάσσιων οικότοπων, τα παράκτια εδάφη της ερημοποιούνται. Δηλαδή, πλησιάζει στο σημείο μηδέν.

Διαβάστε: Η Μεσόγειος εν κινδύνω - της Πίκιας Γαλάτη, εδώ.

Και μια είδηση που εμπνέει αισιοδοξία:

Δημοσκόπηση σε 17 χώρες: Είμαστε, πλέον, διατεθειμένοι να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο ζούμε και εργαζόμαστε ώστε να αντιμετωπιστεί η κλιματική κρίση. Αυτό δηλώνουν οι περισσότεροι που απάντησαν σε μεγάλη έρευνα κοινής γνώμης που έκανε το αμερικανικό Pew Research Center σε 17 ανεπτυγμένες χώρες Β. Αμερικής, Ευρώπης, Ασίας-Ειρηνικού, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα.

Το δεύτερο μεγάλο θέμα, ο άξονας ΗΠΑ-Βρετανίας-Αυστραλίας και, επίσης, οι αντιδράσεις σε αυτόν:

Η συμφωνία AUKUS: Μεσάνυχτα Τετάρτης (ώρα Ελλάδας), ως κεραυνός εν αιθρία, η ανακοίνωση της συμφωνίας ΗΠΑ- Βρετανίας- Αυστραλίας να συγκροτήσουν κοινό μέτωπο κατά της Κίνας, πρώτο βήμα η παράδοση πυρηνικής τεχνολογίας στην Αυστραλία, που θα αποκτήσει αμερικανικά πυρηνοκίνητα υποβρύχια, Η γεωπολιτική αρχιτεκτονική του πλανήτη αλλάζει, μια νέα πλανητική δομή των αγγλοσαξονικών δυνάμεων εμφανίζεται. Προφανής στόχος, η αναχαίτιση της Κίνας. Προφανής επίπτωση, η ακύρωση παραγγελίας της Αυστραλίας προς τη Γαλλία για την απόκτηση 12 υποβρυχίων, αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων, γεγονός, που έκανε έξαλλο το Παρίσι -μίλησε για «πισώπλατη μαχαιριά». Ακόμη πιο σημαντική επίπτωση, όμως, η νέα φάση στις ευρω-ατλαντικές σχέσεις. Η δέσμευση του Τζο Μπάιντεν περί συμπόρευσης, δήθεν, με τους Ευρωπαίους συμμάχους, κατέρρευσε για δεύτερη φορά. Είχε προηγηθεί η μονομερής απόφασή του για αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Αφγανιστάν.
Σχετικά:
-Whats the big ruckus over the new defense partnership with the U.K. and Australia? στην Washington Post. -The Sharp U.S. Pivot to Asia Is Throwing Europe off Balance, στους New York Times. -Biden blindsides Europe with new AUKUS alliance on China, στο Axios. -AUKUS pocus, China focus, στο Politico,

Στην καθ’ ημάς επικαιρότητα, εν αρχή ένα επίκαιρο σχόλιο: Ο ντελιβεράς που τράκαρε - Της Αγγελικής Σπανού, εδώ.

Στο επίκεντρο η 85η ΔΕΘ, δεύτερο σαββατοκύριακο που η επικαιρότητα παράγεται στην Θεσσαλονίκη, ο Αλέξης Τσίπρας ήταν στο βήμα του Βελλίδειου χτες, σήμερα η συνέντευξη του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ, στις 13.00.

Η ομιλία Αλ. Τσίπρα: «Ήρθε η ώρα να τραβήξουμε μια γραμμή και ν’ αλλάξουμε όλοι», είπε ο Αλέξης Τσίπρας, στην ομιλία του, χτες. Με αυτό το μέτρο, που ο ίδιος έθεσε, αναζητήσαμε σημάδια αλλαγής στον λόγο του. Ίσως κάποιοι δουν ένα τέτοιο σημάδι στην έμφαση που έδωσε στην μεσαία τάξη, την οποία όρισε ως τάξη των «αυτοδημιούργητων». Ωστόσο, αν υπάρχει ένα σημάδι αλλαγής, θα λέγαμε ότι αυτό είναι η δέσμευση πως, αν ο ΣΥΡΙΖΑ ξαναβρεθεί στην κυβέρνηση, μόνος ή σε συνεργασία με άλλα κόμματα, θα κόψει «τον ομφάλιο λώρο ανάμεσα στο κόμμα και στο κράτος», θα εμπιστευθεί την δημόσια διοίκηση, θα καταργήσει τους κομματικούς διορισμούς και τις στρατιές των μετακλητών και θα οικοδομήσει «θεσμούς διαφάνειας και αξιοκρατίας».

Αυτή είναι μια ενδιαφέρουσα αλλαγή για ένα κόμμα, από τις γραμμές του οποίου ακουγόταν το παράπονο «πήραμε την κυβέρνηση αλλά όχι και την εξουσία».

Κατά τα λοιπά, η ομιλία αναφέρθηκε στην κλιματική κρίση χωρίς όμως να παρουσιάσει κάποιο συνεκτικό σχέδιο για μείωση των ρύπων ή/και ενίσχυση των υποδομών, στάθηκε σε αλλαγές στο ΕΣΥ και την εκπαίδευση (αυξήσεις δαπανών και προσλήψεις…), περιείχε λίστα νόμων και μέτρων που θα καταργηθούν κι άλλη μια λίστα με παροχές που υπερακοντίζουν εκείνες που είχε ανακοινώσει ο πρωθυπουργός (αύξηση του κατώτατου μισθού στα 800 ευρώ, πιλοτική εφαρμογή του 35ωρου, κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης για εισοδήματα έως 40.000 ευρώ, μείωση της φορολογίας για εισοδήματα μέχρι 65.000, κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και άλλα).
Η ομιλία του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ σε βίντεο και σε κείμενο, εδώ.

Μια κι ο λόγος για τα οικονομικά: Μετά την ανάκαμψη τύπου V -του Κώστα Καλλίτση, στην Καθημερινή, εδώ.

Όμως, οι οικονομικές εξελίξεις (ίσως και άλλες, πολιτικές…) εξαρτώνται κι από την πανδημία. Η οποία δεν είναι υπό έλεγχο –αυτή είναι η αλήθεια, όσα κι αν λέγονται περί του αντιθέτου.

Θλιβερή πρωτιά: Με πολιτικές δηλώσεις περί «ύφεσης της πανδημίας» και με επιστημονικές δηλώσεις ανησυχίας για επικείμενη μεγάλη έξαρση των κρουσμάτων και πίεση στο σύστημα υγείας μέχρι τα Χριστούγεννα, κλείνει η βδομάδα. Η σημερινή επιδημιολογική εικόνα εμφανίζει ορισμένη σταθεροποίηση, αλλά σε υψηλό αριθμό κρουσμάτων, απωλειών και διασωληνωμένων ασθενών –σημείωσε ο Σωτήρης Τσιόδρας. Η μεγάλη εικόνα είναι προβληματική. Η Ελλάδα το τελευταίο 6μηνο έχει τις χειρότερες επιδόσεις στην Ευρώπη όσον αφορά τον αριθμό των λόγω covid θανάτων κατ’ αναλογία πληθυσμού (newsletter 15.9.2021, στο αρχείο του kreport.gr), είμαστε στη δεύτερη θέση στην Ευρώπη, κάτω από την Βουλγαρία, εδώ.

Τελευταίοι σε εμβολιασμούς: Αρκετά πίσω από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, βρισκόμαστε στα ποσοστά εμβολιασμών, είμαστε στην ίδια θέση με την Τουρκία (δείτε newsletter 16.9.2021, στο αρχείο του kreport.gr). Αύριο αναμένονται οι ανακοινώσεις για την τρίτη δόση. Η Επιτροπή Εμβολιασμών έχει δώσει τη σχετική έγκριση για τη χορήγηση αναμνηστικής δόσης σε άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών, ο αρμόδιος Ευρωπαϊκός Οργανισμός δεν έχει αποφανθεί σχετικά, φαίνεται μάλλον διστακτικός, ενώ στις ΗΠΑ, ο FDA, συζητά την έγκριση της αναμνηστικής δόσης για άνω των 65 ετών, μετά από σχετική γνωμοδότηση της αρμόδιας επιτροπής.

Πριν κλείσουμε την σημερινή περιήγηση στην επικαιρότητα, δύο θέματα που ενδιαφέρουν όλη την Ευρώπη -κι εμάς, εδώ, στην Ελλάδα:

Ενεργειακή κρίση: Η Ευρώπη βρίσκεται προ των πυλών ενός δύσκολου χειμώνα καθώς η ενεργειακή κρίση καθιστά την ήπειρο έρμαιο των ιδιοτροπιών του καιρού. Από τη Βρετανία ως τη Γερμανία, όλες οι χώρες βρίσκονται αντιμέτωπες με τις αυξημένες τιμές του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος, τον χειμώνα θα έχουν μεγάλο πρόβλημα αν πέσει πολύ η θερμοκρασία ενώ, με δεδομένες τις ελλείψεις σε φυσικό αέριο και άνθρακα, αν δεν υπάρχουν άνεμοι ίσως γίνει πραγματικότητα το χειρότερο δυνατό σενάριο, δηλαδή εκτεταμένα black out που θα υποχρεώσουν επιχειρήσεις και εργοστάσια να διακόψουν τη λειτουργία τους. Φόβοι για χειμώνα με black out, εδώ.

Γερμανικές εκλογές: Αυξημένο κατά μια μονάδα από την περασμένη εβδομάδα, στο 21%, είναι το ποσοστό των Χριστιανοδημοκρατών στην πρόθεση ψήφου, στην τακτική κυριακάτικη δημοσκόπηση της INSA για την εφημερίδα Bild. Αντιθέτως, απώλειες μιας μονάδας, κατέγραψαν οι Φιλελεύθεροι, που βρέθηκαν στο 12%. Τα υπόλοιπα κόμματα παρέμειναν στα ποσοστά της περασμένης Κυριακής. Οι Σοσιαλδημοκράτες 26%, οι Πράσινοι 15%, το AfD 11% και η Αριστερά 6%, η δημοσκόπηση εδώ

Τα άρθρα του Kreport:

Την εβδομάδα που τελειώνει, το KReport δημοσίευσε δύο άρθρα, του Τάκη Καμπύλη και του Αλέκου Κρητικού, αν δεν προλάβατε να τα διαβάσετε, σήμερα έχετε μια δεύτερη ευκαιρία.

Η άλλη συνέντευξη – του Αλέκου Κρητικού

Αν ο Ζίγκμαρ Γκάμπριελ εκφράζει μύχιες σκέψεις του SPD, το οποίο πιθανότατα θα ηγείται στη νέα κυβέρνηση της Γερμανίας, δεν είναι καθόλου απίθανο το αποτέλεσμα των γερμανικών εκλογών να αποδειχτεί πιο σημαντικό για την Ευρώπη παρά για την ίδια την Γερμανία. Το άρθρο εδώ.

Η εκκλησία ήταν γεμάτη -ή, μια παραβολή για την ανάπτυξη - του Τάκη Καμπύλη

«Δεν μπορώ, ευσεβείς χριστιανοί, να το χωνέψω αυτό με τα 50 γιγαμπάιτ που προσφέρει δωρεάν στους νέους ο πρωθυπουργός, με την προϋπόθεση να εμβολιαστούν! Θέλουν να μας πάρουν την ψυχή μας! Μας δουλεύουν ψιλό γαζί! Σαν να είμαστε οι μαύροι της Αφρικής! Το άρθρο εδώ.

Τα βιβλία του Kreport:

Κάθε Τρίτη και Πέμπτη ο Αντώνης Παπαγιαννίδης ανταλλάσσει μαζί μας μερικές ιδέες με αφορμή ένα βιβλίο. Αυτήν την εβδομάδα αφορμή ήταν τα βιβλία:

«Μετά την πανδημία: Η Ελλάδα, η Ευρώπη και ο κόσμος στην σκιά της δυστοπίας - Προκλήσεις και Προοπτικές», ένας συλλογικός τόμος, επιμέλεια-εισαγωγή: Σωτήρης Ντάλης, εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2021, εδώ.

«Der lange Atem der Baeume (Η βαθιά ανάσα των δένδρων)», του Peter Wohlleben, Ludwig Verlag, 2021, εδώ.

Καθώς η ημέρα είναι πιο χαλαρή, σας προτείνουμε να διαβάσετε/να ακούσετε:

-Feminist Economics, μια σειρά 5 διαλέξεων στο ineteconomics.org.

-The Coming Food Fight, εννέα εμπεριστατωμένες αναλύσεις απαρτίζουν ένα επίκαιρο αφιέρωμα στο πρόβλημα της ασφάλειας τροφίμων, στο Project Syndicate.

-Your genome, on demand. How your detailed genetic profile can predict your risk of diseases and improve your health, στο MIT Technology Review.

-How China Exports Authoritarianism. Beijing’s Money and Technology Is Fuelling Repression Worldwide, στο Foreign Affairs.

Τέλος, σημειώνουμε το ενδιαφέρον αφιέρωμα της Καθημερινής στην καγκελάριο Μέρκελ, μεταξύ άλλων γράφουν Αλ. Τσίπρας, Τ. Πικραμένος, Β. Βενιζέλος, Γ. Προβόπουλος. Μπορείτε να δείτε τις πρώτες σελίδες των κυριακάτικων εφημερίδων εδώ και λίγα από τα άρθρα γνώμης που δημοσιεύουν εδώ, πριν πάτε στο περίπτερο για να προμηθευτείτε τις εφημερίδες της επιλογής σας.

Καλή συνέχεια, να έχετε μια όμορφη Κυριακή -να προσέχετε, να είστε καλά.

H Συντακτική Ομάδα του Kreport