Όσοι πιστεύουν ότι οι φοροαπαλλαγές θα αντισταθμίσουν τη διάβρωση των θεμελίων της οικονομίας αυταπατώνται. Τα κέρδη τους θα πληγούν -και μαζί τους, θα έπρεπε να πληγεί και η συνείδησή τους, αν δεν αντιδράσουν.
Της Rana Foroohar
Ο Ντ. Τραμπ έχει δημιουργήσει κάθε είδους προβλήματα στους επικεφαλής των μεγάλων αμερικανικών επιχειρήσεων: Από τις συνεχώς μεταβαλλόμενες δασμολογικές πολιτικές και την πολιτικοποίηση των επιτοκίων, έως τις προσωπικές επιθέσεις σε όσους τολμούν να τον αμφισβητήσουν. Παρ’ όλα αυτά, οι επιχειρηματικοί ηγέτες έχουν αργήσει να υψώσουν τη φωνή τους. Οι λόγοι ποικίλλουν: Από την καιροσκοπική πεποίθηση ότι οι φοροελαφρύνσεις και η απορρύθμιση αξίζουν το χάος, μέχρι την υπερεκτίμηση της ικανότητάς τους να «διαχειριστούν» τον πρόεδρο, αλλά και τον πραγματικό φόβο ότι μπορεί να στοχοποιηθούν προσωπικά.
Ωστόσο, τα γεγονότα στη Μινεάπολη φαίνεται να αλλάζουν αυτή την εξίσωση. Μία ημέρα μετά τη δολοφονία του Άλεξ Πρέτι, νοσηλευτή που διαμαρτυρόταν κατά των μεταναστευτικών επιδρομών από πράκτορες της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE), 60 ηγέτες μεγάλων επιχειρήσεων της Μινεσότα —μεταξύ των οποίων οι Target, Best Buy, 3M, General Mills, UnitedHealth Group, US Bancorp και Cargill— υπέγραψαν δημόσια επιστολή ζητώντας «άμεση αποκλιμάκωση της έντασης». Λίγες ώρες αργότερα, ο επικεφαλής του Business Roundtable, Τζος Μπόλτεν, δήλωσε τη στήριξή του.
Την ίδια περίοδο, εκατοντάδες στελέχη και επενδυτές από τον χώρο της τεχνολογίας ξεκίνησαν εκστρατεία διαμαρτυρίας κατά της ICE. Σε ανάρτηση που υπέγραψαν εργαζόμενοι σε εταιρείες όπως η Google, η Amazon, η Salesforce και η Uber, ανέφεραν: «Όλοι είδαμε την ICE να σκοτώνει βάναυσα έναν πολίτη στους δρόμους της Μινεάπολης». Υπενθύμιζαν επίσης ότι, όταν ο Τραμπ είχε απειλήσει να στείλει την εθνοφρουρά στο Σαν Φρανσίσκο, οι ηγέτες της τεχνολογίας παρενέβησαν και πέτυχαν την υποχώρησή του. Τώρα καλούσαν τους CEO να ακυρώσουν τα συμβόλαια με την ICE και να καταγγείλουν δημόσια τη βία της.
Την ίδια στιγμή, αρκετοί επικεφαλής της Σίλικον Βάλεϊ βρίσκονταν στην Ουάσιγκτον για την προβολή ενός ντοκιμαντέρ της Amazon για τη Μελάνια Τραμπ — μια άβολη υπενθύμιση της δουλοπρεπούς στάσης που συχνά τηρούν οι αμερικανικοί επιχειρηματικοί κολοσσοί απέναντι σε έναν πρόεδρο που υπονομεύει την εμπιστοσύνη στην πολιτική και οικονομική τάξη της χώρας.
Το ερώτημα πλέον είναι αν η Μινεάπολη θα αποτελέσει σημείο καμπής, μετά το οποίο περισσότεροι επιχειρηματικοί ηγέτες θα αρχίσουν να μιλούν ανοιχτά. Θα έπρεπε να είναι — όχι μόνο για ηθικούς λόγους, αλλά και από καθαρό συμφέρον.
Θα έπρεπε επίσης να διαμαρτύρονται για το κλίμα φόβου που καλλιεργεί ο Τραμπ, τόσο στους μετανάστες όσο και στους καταναλωτές. Αν και οι αγορές βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά, το ίδιο συμβαίνει και με τον χρυσό — ένδειξη βαθιάς ανησυχίας. Η καταναλωτική εμπιστοσύνη βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο 12ετίας, χαμηλότερα ακόμη και από την περίοδο της πανδημίας. Αυτό περιορίζει την κατανάλωση. Οι επικεφαλής των λιανεμπορικών εταιρειών θα έπρεπε να είναι εξοργισμένοι.
Παράλληλα, η επιχειρηματική ελίτ οφείλει να ανησυχεί για τις αλλαγές στο παγκόσμιο εμπόριο και τις επενδύσεις. Η ΕΕ ενισχύει τους δεσμούς της με τη Λατινική Αμερική και την Ινδία, ενώ χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς στρέφονται προς την Κίνα, θεωρώντας τις ΗΠΑ λιγότερο αξιόπιστες.
Δεν είναι τυχαίο ότι, μετά την καναδική συμφωνία για κινεζικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα, η CEO της General Motors, Μέρι Μπάρα, δήλωσε πως «δεν μπορεί να εξηγήσει» την απόφαση. Η εξήγηση είναι απλή: Οι κυβερνήσεις δεν εμπιστεύονται πλέον την Ουάσιγκτον.
Ορισμένες εταιρείες επωφελούνται από κρατικά συμβόλαια. Όμως όσοι πιστεύουν ότι τρία ακόμη χρόνια φοροαπαλλαγών θα αντισταθμίσουν τη διάβρωση των θεμελίων της οικονομίας αυταπατώνται. Τα κέρδη τους θα πληγούν — και μαζί τους, θα έπρεπε να πληγεί και η συνείδησή τους, αν δεν αντιδράσουν.
Το άρθρο της R. Foroohar: Wanted: CEOs with backbone, εδώ.
