Παρά τη γεωπολιτική και πολιτική αστάθεια που έχει σημαδέψει την έναρξη του 2026 , οι περισσότερες μετρήσεις αβεβαιότητας στις χρηματοπιστωτικές αγορές δείχνουν να παραμένουν ανεπηρέαστες από την κατάσταση του κόσμου. Είτε το πολιτικό κλίμα και οι αφηγήσεις των μέσων ενημέρωσης είναι υπερβολικές, είτε οι αγορές «σφυρίζουν αδιάφορα» μπροστά στον κίνδυνο.
Αν και η γεωπολιτική και η αβεβαιότητα που απορρέει από την πολιτική αποτελούν κυρίαρχες ανησυχίες στις παγκόσμιες αγορές, φαίνεται να υπάρχει ένα χάσμα ανάμεσα στους τίτλους των ειδήσεων και τη σχετική ψυχραιμία των επενδυτών, όπως αυτή αποτυπώνεται σε βασικούς χρηματοοικονομικούς δείκτες. Βρισκόμαστε μπροστά σε μια περίοδο επικίνδυνου εφησυχασμού;
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο δείκτης Fear & Greed του CNN, ο οποίος καταγράφει το επενδυτικό συναίσθημα. Παρά το πολιτικό και διεθνές χάος των τελευταίων μηνών, ο δείκτης κινείται από τον φόβο προς την ουδετερότητα. Αν και πολλοί επαγγελματίες επενδυτές δεν τον θεωρούν αξιόπιστο, και άλλα στοιχεία επιβεβαιώνουν την ίδια εικόνα.
Τα πραγματικά επιτόκια στις ΗΠΑ, μετά την περίοδο αυστηρής νομισματικής πολιτικής λόγω πληθωρισμού, ακολουθούν πτωτική πορεία. Η FED αναμένεται να μειώσει τα επιτόκια τουλάχιστον μία φορά φέτος, ενώ οι αγορές προεξοφλούν δύο ακόμη μειώσεις κατά 25 μονάδες βάσης. Πιθανή στροφή προς πιο «χαλαρή» πολιτική από τον διάδοχο του Τζερόμ Πάουελ, Κέβιν Γουόρς, ενισχύει αυτές τις προσδοκίες. Παράλληλα, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ανακοινώσει αγορές ομολόγων ύψους 200 δισ. δολαρίων για τη μείωση των στεγαστικών επιτοκίων.
Ένας τρίτος δείκτης είναι τα αμερικανικά συμβόλαια ασφάλισης κινδύνου (CDS). Παρά τις ανησυχίες για το δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα, τα πενταετή CDS των ΗΠΑ δεν δείχνουν κατάσταση συναγερμού, καθώς διαμορφώνονται στις 28,33 μονάδες βάσης, έναντι άνω των 50 πέρυσι.
Τέταρτος δείκτης είναι το χαμηλό περιθώριο απόδοσης μεταξύ ομολόγων υψηλής και χαμηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης. Το κόστος δανεισμού για ισχυρές αμερικανικές εταιρείες βρίσκεται μόλις 0,73 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τα κρατικά ομόλογα — το χαμηλότερο επίπεδο από το 1998.
Πέμπτος δείκτης είναι ο δείκτης μεταβλητότητας VIX, ο οποίος παραμένει σχετικά ήρεμος, γύρω στο 17, πολύ χαμηλότερα από τα ιστορικά υψηλά του 2008 και του 2020. Ωστόσο, η εξάπλωση των βραχυπρόθεσμων δικαιωμάτων προαίρεσης μπορεί να περιορίζει τη χρησιμότητά του.
Έκτος δείκτης είναι ο MOVE Index, που μετρά τη μεταβλητότητα στην αγορά αμερικανικών κρατικών ομολόγων. Παρότι έχει μειωθεί σημαντικά, παραμένει υψηλότερος από τα προ πανδημίας επίπεδα.
Έβδομος δείκτης είναι η κανονική κλίση της καμπύλης επιτοκίων. Το ασφάλιστρο μεγάλης διάρκειας (term premium) έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας δεκαετίας, δείχνοντας ότι οι επενδυτές απαιτούν μεγαλύτερη ανταμοιβή για μακροπρόθεσμο κίνδυνο.
Εξαίρεση αποτελεί ο χρυσός. Έχει καταγράψει θεαματική άνοδο τα τελευταία χρόνια, ιδίως τους τελευταίους 12 μήνες. Παρά την πρόσφατη διόρθωση, η Goldman Sachs αναβάθμισε την πρόβλεψή της για το 2026 στα 5.400 δολάρια ανά ουγγιά. Η άνοδος αυτή ίσως δεν αντανακλά μόνο αβεβαιότητα, αλλά και βαθύτερες διαρθρωτικές αλλαγές, όπως η αναδιάρθρωση των αποθεμάτων από τις κεντρικές τράπεζες και η απομάκρυνση από τα παραδοσιακά νομίσματα.
Προς το παρόν, οι περισσότεροι βασικοί δείκτες αβεβαιότητας φαίνεται να αγνοούν την παγκόσμια πραγματικότητα. Είτε οι πολιτικές και μιντιακές ανησυχίες είναι υπερβολικές, είτε οι αγορές προχωρούν αμέριμνες προς έναν ενδεχόμενο κίνδυνο.
