ΝΤΑΒΟΣ, Ελβετία — Μέσα σε ένα 24ωρο στις ελβετικές Άλπεις, παρακολουθούμε αυτό που οι ιστορικοί του μέλλοντος ίσως καταγράψουν ως σημείο καμπής: Άνθρωποι που κατασκευάζουν την τεχνητή νοημοσύνη που αλλάζει τον ίδιο τον πολιτισμό, ένας πρωθυπουργός που κηρύσσει νεκρή την παγκόσμια τάξη υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, και ένας επεκτατικός, προκλητικός Αμερικανός πρόεδρος, συνυπάρχουν όλοι στην ίδια, τεταμένη παγκόσμια σκηνή.
Είναι δύσκολο να υπερβάλει κανείς το μέγεθος των τεκτονικών αλλαγών που συγκλονίζουν το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός αυτή την εβδομάδα.
Πρώτα, ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Dario Amodei, προειδοποίησε ωμά για μαζική απώλεια θέσεων εργασίας και για μια σχεδόν παράλογη συγκέντρωση πλούτου καθώς οι δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης εκτοξεύονται. Ενώ ο τεχνολογικός κόσμος είναι καθηλωμένος από το Claude Opus 4.5, ο Amodei κατηγόρησε τον πρόεδρο Τραμπ ότι επιτρέπει στην Κίνα να αγοράζει αμερικανικά τσιπ.
Στη συνέχεια, από το βήμα του Νταβός, ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ απηύθυνε μια ιστορική επίπληξη στις ΗΠΑ υπό τον Τραμπ, χαρακτηρίζοντας την αμερικανοκεντρική, βασισμένη σε κανόνες διεθνή τάξη «μια ευχάριστη μυθοπλασία»: «Αυτός ο συμβιβασμός δεν λειτουργεί πλέον».
Όλα αυτά πριν ακόμη ο Τραμπ απευθυνθεί σήμερα στον Κάρνεϊ και στους υπόλοιπους ηγέτες στο Νταβός και στη συνέχεια παραθέσει δεξίωση με τον Amodei και άλλους κορυφαίους Αμερικανούς διευθύνοντες συμβούλους.
Η μεγάλη εικόνα: Έχουμε καλύψει πολλά «ιστορικά» γεγονότα που τελικά αποδείχθηκαν θόρυβος. Αυτή η εβδομάδα μοιάζει διαφορετική.
Οι άνθρωποι που κατασκευάζουν την ισχυρότερη τεχνολογία που έχει δημιουργηθεί ποτέ λένε -ήρεμα, ψύχραιμα- ότι σύντομα θα γίνει εξυπνότερη από εμάς.
Ο στενότερος σύμμαχος της Αμερικής, ο Καναδάς, αποστασιοποιείται δημόσια.
Κι όλα αυτά σε μια αλπική πόλη, σε μία στιγμή που ο ισχυρότερος άνθρωπος στον κόσμο ετοιμάζεται να μιλήσει.
Στο Νταβός, σχεδόν κάθε συζήτηση περιστρέφεται γύρω από δύο θέματα: την τεχνητή νοημοσύνη και τον Τραμπ. Η συζήτηση για τον Τραμπ είναι γεμάτη εικασίες και, για πολλούς, φόβο. Στην τεχνητή νοημοσύνη, όμως, ακούγονται αποκαλύψεις που ζαλίζουν:
Ο Amodei περιέγραψε σε συνέντευξή του ένα πιθανό «εφιαλτικό» σενάριο, στο οποίο 10 εκατομμύρια άνθρωποι — 7 εκατομμύρια στη Silicon Valley και οι υπόλοιποι διάσπαρτοι — «αποσυνδέονται» από την κοινωνία, απολαμβάνοντας έως και 50% αύξηση του ΑΕΠ, ενώ οι υπόλοιποι μένουν πίσω.
Χαρακτήρισε επίσης «τρελή» την απόφαση Τραμπ να επιτρέψει πωλήσεις προηγμένων AI τσιπ στην Κίνα, λέγοντας ότι είναι «σαν να πουλάς πυρηνικά όπλα στη Βόρεια Κορέα».
Ο Demis Hassabis της Google DeepMind δήλωσε ότι ο δρόμος προς μια τεχνητή γενική νοημοσύνη επιπέδου ανθρώπου γίνεται σαφέστερος, αν και λείπουν ακόμη «ορισμένα συστατικά».
Αυτά δεν τα λένε συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας. Τα λένε οι εταιρείες που βρίσκονται πιο κοντά από όλους στο να τα υλοποιήσουν.
Στη γεωπολιτική, ο Κάρνεϊ επικαλέστηκε τον Βάτσλαβ Χάβελ και τον μανάβη που κρεμά μια πινακίδα στην οποία δεν πιστεύει, απλώς για να τα βγάζει πέρα. Ο Καναδάς, είπε, υπήρξε αυτός ο μανάβης. «Φίλοι, ήρθε η ώρα εταιρείες και χώρες να κατεβάσουν τις πινακίδες τους».
Την περασμένη εβδομάδα, ο Κάρνεϊ πέταξε στο Πεκίνο — η πρώτη επίσκεψη Καναδού πρωθυπουργού εδώ και οκτώ χρόνια — δηλώνοντας ότι η Κίνα έχει υπάρξει πρόσφατα πιο «προβλέψιμη» από τις ΗΠΑ, και υπέγραψε εμπορική συμφωνία με τον Σι.
Ο Κάρνεϊ έχει διοικήσει την Τράπεζα της Αγγλίας και την Τράπεζα του Καναδά. Δεν είναι λαϊκιστής. Όταν ένας τέτοιος άνθρωπος λέει ότι η παλιά συμμαχία τελείωσε — όχι ότι παγώνει ή αμφιταλαντεύεται, αλλά ότι τελείωσε — αυτό είναι σεισμικό γεγονός.
Συμπέρασμα: Οι μελλοντικοί ιστορικοί δεν θα χρειαστεί να ανασυνθέσουν αυτή την εβδομάδα. Θα έχουν το οπτικό υλικό. Το ερώτημα είναι αν εμείς καταλαβαίνουμε τι ακριβώς παρακολουθούμε.
