Το ΝΑΤΟ δύσκολα θα διαλυθεί άμεσα. Όμως, όπως επισημαίνουν αναλυτές, μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί χωρίς το βασικό του συστατικό: Την αμοιβαία εμπιστοσύνη. Και αυτό ίσως αποδειχθεί το πιο επικίνδυνο ρήγμα απ’ όλα.
Η επιμονή των Ηνωμένων Πολιτειών να αποκτήσουν τη Γροιλανδία έχει εξελιχθεί σε μια από τις σοβαρότερες κρίσεις στην ιστορία του ΝΑΤΟ, απειλώντας να υπονομεύσει τα θεμέλια της διατλαντικής συμμαχίας. Ο πρόεδρος Τραμπ, εξοργισμένος από την αντίσταση της Δανίας και άλλων Ευρωπαίων συμμάχων, απείλησε με επιβολή δασμών έως και 25% σε ευρωπαϊκές χώρες που έστειλαν στρατεύματα στη Γροιλανδία, συνδέοντας ωμά τα εμπορικά μέτρα με την «πλήρη και ολοκληρωτική αγορά» του νησιού.
Η αντίδραση της Ευρώπης υπήρξε ασυνήθιστα σκληρή. Ηγέτες όπως ο Εμμανουέλ Μακρόν, ο Ουλφ Κρίστερσον και ο Κιρ Στάρμερ απέρριψαν κάθε μορφή εκβιασμού, ενώ χιλιάδες πολίτες σε Γροιλανδία και Δανία διαδήλωσαν δηλώνοντας ότι το έδαφός τους «δεν πωλείται». Η διακύβευση, ωστόσο, ξεπερνά κατά πολύ μια διμερή διαμάχη: αγγίζει την ίδια την αξιοπιστία του Άρθρου 5, της ρήτρας συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ.
Ιστορικά, η συμμαχία έχει αντέξει εσωτερικές συγκρούσεις, από τους «πολέμους του μπακαλιάρου» έως την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Όμως η σημερινή κρίση είναι διαφορετική, καθώς αφορά τον ισχυρότερο πυλώνα του ΝΑΤΟ. Η αμερικανική στρατιωτική και πολιτική ηγεμονία είναι ενσωματωμένη σε όλα τα επίπεδα της συμμαχίας: από τη διοίκηση έως τα επιχειρησιακά σχέδια και τις πληροφορίες. Χωρίς τις ΗΠΑ, η ευρωπαϊκή άμυνα απέναντι στη Ρωσία θα ήταν ακριβότερη, δυσκολότερη και λιγότερο αποτελεσματική.
Μια ενδεχόμενη προσάρτηση της Γροιλανδίας, ακόμη και χωρίς αιματοχυσία, θα προκαλούσε βαθιά και πιθανότατα μη αναστρέψιμη απώλεια εμπιστοσύνης. Αν η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να ακρωτηριάσει εδαφικά έναν σύμμαχο, γιατί να θεωρηθεί αξιόπιστη όταν πρόκειται να υπερασπιστεί άλλον από ρωσική επιθετικότητα;
Οι Ευρωπαίοι θα βρεθούν μπροστά σε οδυνηρά διλήμματα: Να ανεχθούν το πλήγμα για χάρη της ασφάλειας ή να απαντήσουν με οικονομικά αντίμετρα, ρισκάροντας εμπορικό πόλεμο και αυξημένες αμυντικές δαπάνες. Παράλληλα, θα τεθεί υπό αμφισβήτηση το μέλλον αμερικανικών βάσεων και κρίσιμων υποδομών στην Ευρώπη, από τις οποίες εξαρτάται και η ίδια η αμερικανική ισχύς.
