ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΘΕΜΑ

Ανάλυση του KReport: Το Κογκρέσο, ο Τραμπ και το ρήγμα στο Διεθνές Δίκαιο

Η επαναφορά της «υπόθεσης Γροιλανδία» στην αμερικανική Γερουσία δεν αποτελεί απλώς μια συνήθη πολιτική πρωτοβουλία. Αντανακλά την βαθύτερη ανησυχία στις ίδιες τις ΗΠΑ για τη μετατόπιση του διεθνούς συστήματος, με πρωτοβουλία της διοίκησης Τραμπ, προς εκείνη τη λογική αναθεωρητισμού που μέχρι πρόσφατα αποδιδόταν αποκλειστικά σε αναδυόμενες ή αυταρχικές δυνάμεις.

Η συζήτηση περί μονομερούς αναδιαπραγμάτευσης εδαφών και κυριαρχιών εισέρχεται θεσμικά στον πυρήνα του δυτικού κόσμου.

Η Γροιλανδία δεν είναι μια απομονωμένη παγωμένη επικράτεια. Αποτελεί γεωστρατηγικό κόμβο πρώτης γραμμής. Ελέγχει κρίσιμες προσβάσεις στον Βόρειο Ατλαντικό, φιλοξενεί αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, διαθέτει σημαντικά ενεργειακά και σπάνια ορυκτά αποθέματα και βρίσκεται πάνω στους μελλοντικούς ναυτιλιακούς διαδρόμους που ανοίγει η κλιματική μεταβολή. Η κυριαρχία της είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ισορροπία ισχύος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ρωσίας και Κίνας στην Αρκτική.

Ένα ενδεχόμενο μονομερές εγχείρημα μεταβολής του καθεστώτος της Γροιλανδίας θα έπληττε καίρια την ίδια τη συνοχή του ΝΑΤΟ. Θα δημιουργούσε ένα άνευ προηγουμένου θεσμικό παράδοξο: Ένα κράτος–μέλος να αμφισβητεί την κυριαρχία άλλου κράτους–μέλους (Δανίας), θέτοντας σε δοκιμασία τον ίδιο τον πυρήνα της Συμμαχίας που βασίζεται στην αρχή της συλλογικής ασφάλειας και του σεβασμού των συνόρων.

Μια τέτοια εξέλιξη θα αποδυνάμωνε δραματικά τη δυτική επιχειρηματολογία απέναντι σε άλλες αναθεωρητικές δυνάμεις. Θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο συμμετρίας: ό,τι καταγγέλλεται ως παράνομο όταν προέρχεται από τρίτους, θα εμφανιζόταν πλέον ως θεσμικά συζητήσιμο όταν προέρχεται από το εσωτερικό της Δύσης.

Το μείζον διακύβευμα υπερβαίνει τη Γροιλανδία. Το προηγούμενο που δημιουργείται αφορά όλα τα ευαίσθητα σύνορα του πλανήτη – από τη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο και τον Ινδο–Ειρηνικό. Αν οι μεγάλες δυνάμεις αρχίσουν να επαναφέρουν θεσμικά τη λογική «δικαιώματος ισχύος», τότε η διεθνής τάξη εισέρχεται σε φάση αποδόμησης.

Η υπόθεση Γροιλανδία λειτουργεί ως προειδοποιητικό καμπανάκι. Δεν αφορά το παρελθόν. Αφορά το μοντέλο του κόσμου που διαμορφώνεται. Και ο κόσμος αυτός γίνεται πιο ασταθής, πιο επικίνδυνος και πιο απρόβλεπτος.

Εάν θέλετε κάθε πρωί το ενημερωτικό δελτίο του KReport στο email σας και πρόσβαση σε όλο το περιεχόμενό μας, κάντε μια δοκιμαστική συνδρομή!