Η ανησυχία της Δανίας για τις προθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στη Γροιλανδία δεν είναι καινούργια, όμως μετά την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα έχει μετατραπεί σε πραγματικό συναγερμό. Για την Κοπεγχάγη –και ευρύτερα για την Ευρώπη– το ενδεχόμενο ο Αμερικανός πρόεδρος να επιχειρήσει, άμεσα ή έμμεσα, την απόκτηση της Γροιλανδίας πριν αποχωρήσει από την εξουσία δεν μοιάζει πλέον με προκλητική ρητορική, αλλά με ρεαλιστικό σενάριο.
Οι λόγοι ανησυχίας ξεπερνούν τις επανειλημμένες δημόσιες δηλώσεις του Τραμπ ότι θέλει το νησί. Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε ο διορισμός του κυβερνήτη της Λουϊζιάνα, Τζεφ Λάντρι, ως ειδικού απεσταλμένου με αποστολή να «κάνει τη Γροιλανδία μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών». Ο συμβολισμός ήταν σαφής: H Λουϊζιάνα πήρε το όνομά της από τη μεγάλη εδαφική αγορά των ΗΠΑ το 1803, και το μήνυμα παρέπεμπε σε μια νέα πράξη γεωπολιτικής επέκτασης.
Το πρόβλημα για τη Δανή πρωθυπουργό Μέτε Φρεντέρικσεν, αλλά και για την Ευρώπη συνολικά, είναι η έλλειψη ουσιαστικών μέσων αντίδρασης. Η ευρωπαϊκή ασφάλεια και οικονομία έχουν οικοδομηθεί πάνω στη μεταπολεμική τάξη πραγμάτων που δημιούργησαν οι ΗΠΑ. Σήμερα, όμως, η Ευρώπη παραμένει εξαρτημένη από τα αμερικανικά όπλα και την αμερικανική ομπρέλα ασφάλειας, γεγονός που περιορίζει δραστικά την ικανότητά της να αντισταθεί σε έναν πρόεδρο που ανοιχτά αμφισβητεί τους κανόνες και τις συμμαχίες.
Η Φρεντέρικσεν αντέδρασε επικαλούμενη το διεθνές δίκαιο, τη συμμαχική σχέση Δανίας–ΗΠΑ, τη δημοκρατική βούληση των περίπου 57.000 κατοίκων της αυτόνομης Γροιλανδίας και το γεγονός ότι η αμερικανική ασφάλεια μπορεί να διασφαλιστεί χωρίς αλλαγή κυριαρχίας. Όλα αυτά είναι ορθά, αλλά αγνοούν το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από τη Βενεζουέλα: ο Τραμπ δείχνει να μην ενδιαφέρεται ούτε για κανόνες ούτε για συμμαχικές ευαισθησίες.
Όπως ο Βλαντίμιρ Πούτιν το 2014, έτσι και ο Τραμπ φαίνεται να επικαλείται προσχηματικά την ασφάλεια, ενώ στην πραγματικότητα επιδιώκει τον έλεγχο πόρων και την εδραίωση μιας αποκλειστικής σφαίρας επιρροής. Η Γροιλανδία διαθέτει τεράστια αποθέματα σπάνιων γαιών, ορυκτών, καθώς και πετρέλαιο και φυσικό αέριο στα χωρικά της ύδατα και στην ευρύτερη αρκτική διεκδίκηση της Δανίας, που επικαλύπτεται με αντίστοιχες αξιώσεις ΗΠΑ, Ρωσίας και άλλων χωρών.
