Το 2026, επομένως, δεν θα κρίνει απλώς την πολιτική ισορροπία στις ΗΠΑ, αλλά και την αντοχή της δημοκρατίας σε διεθνές επίπεδο.
Το καθοριστικό γεγονός της χρονιάς δεν θα είναι κάποια διεθνής σύγκρουση ή οικονομική κρίση, αλλά οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Νοέμβριο. Σε έναν κόσμο όπου η φιλελεύθερη δημοκρατία υποχωρεί, το αμερικανικό πολιτικό σύστημα παραμένει, κατά την ανάλυσή του, ο κεντρικός παράγοντας που θα καθορίσει την πορεία όχι μόνο των ΗΠΑ αλλά και της διεθνούς τάξης.
Την τελευταία δεκαετία, οι αυταρχικές δυνάμεις ενισχύθηκαν. Η Ρωσία και η Κίνα εμβάθυναν την εσωτερική καταστολή και επέκτειναν την επιρροή τους διεθνώς, ενώ ταυτόχρονα αναπτύχθηκαν λαϊκίστικα, εθνικιστικά κινήματα στο εσωτερικό πολλών δυτικών δημοκρατιών. Κομβικό ρόλο σε αυτή τη μετατόπιση έπαιξε η ίδια η Αμερική, η οποία επί επτά δεκαετίες υπήρξε ο βασικός πυλώνας της φιλελεύθερης διεθνούς τάξης.
Η επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ το 2024 σηματοδότησε μια ριζική αλλαγή προσανατολισμού. Οι ΗΠΑ, αντί να στηρίζουν τη δημοκρατία διεθνώς, άρχισαν να συνεργάζονται ανοιχτά με αυταρχικούς ηγέτες και να αντιμετωπίζουν με περιφρόνηση δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις στην Ευρώπη και την Ασία.
Η πιο δραματική έκφραση αυτής της στροφής ήταν η Ουκρανία: Η Ουάσιγκτον διέκοψε τη στρατιωτική στήριξη και προώθησε λύσεις που ευθυγραμμίζονται με τα ρωσικά συμφέροντα, παρακάμπτοντας τόσο το Κίεβο όσο και τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Στο εσωτερικό, ο Τραμπ κυβερνά με τρόπο που θυμίζει αυταρχικό ηγέτη, υποβαθμίζοντας τη νομιμότητα και βασιζόμενος σε προεδρικά διατάγματα. Για όσους στηρίζουν τη δημοκρατία και την Ουκρανία, το πεδίο δράσης έχει μετατοπιστεί: η άσκηση πίεσης για αλλαγή πολιτικής δεν έχει πλέον αποτέλεσμα, καθώς ο ίδιος ο πρόεδρος εμφανίζεται να ταυτίζεται με την αντίπαλη πλευρά.
Ωστόσο, η ισχύς του Τραμπ έχει αρχίσει να φθίνει. Η κακή διαχείριση της οικονομίας, η αύξηση του κόστους ζωής λόγω της δασμολογικής πολιτικής και τα σκάνδαλα που πλήττουν την αξιοπιστία του έχουν αποξενώσει μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων. Οι ενδείξεις από πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις δείχνουν ενίσχυση των Δημοκρατικών και αυξημένη πιθανότητα να ανακτήσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων το 2026.
Αν αυτό συμβεί, το Κογκρέσο θα μπορούσε να λειτουργήσει ξανά ως θεσμικό αντίβαρο, με έρευνες, κλητεύσεις και ενδεχομένως νέες διαδικασίες παραπομπής. Παράλληλα, η πτώση της δημοτικότητας του προέδρου και η κόπωση ακόμη και στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος ενδέχεται να ανοίξουν τον δρόμο για μια διαφορετική στάση απέναντι στην Ουκρανία.
Το διακύβευμα ξεπερνά κατά πολύ τα αμερικανικά σύνορα. Η τύχη της Ουκρανίας, η ασφάλεια της Ευρώπης και το μέλλον της φιλελεύθερης δημοκρατίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τις εξελίξεις στην Ουάσιγκτον. Αν η χώρα που υπήρξε ο βασικός υπερασπιστής της δημοκρατικής τάξης μετατραπεί σε αυταρχική δύναμη, οι συνέπειες θα είναι παγκόσμιες.
Το 2026, επομένως, δεν θα κρίνει απλώς την πολιτική ισορροπία στις ΗΠΑ, αλλά και την αντοχή της δημοκρατίας σε διεθνές επίπεδο.
