Ο εγκέφαλος κάνει καθημερινά τη δική του αποτοξίνωση, απομακρύνοντας τα απόβλητα που παράγονται από τον μεταβολισμό, που, αν σωρεύονταν, θα προκαλούσαν βλάβες. Μπορούμε όμως να βοηθήσουμε αυτή τη διαδικασία και να προστατευθούμε από τη γνωστική έκπτωση που σχετίζεται με την ηλικία και από την άνοια;
Το «συνεργείο καθαρισμού» του εγκεφάλου είναι το γλυμφικό σύστημα. Πρόκειται για ένα σχετικά πρόσφατα ανακαλυφθέν σύστημα απομάκρυνσης αποβλήτων, το οποίο «απορροφά» ανεπιθύμητες πρωτεΐνες και άλλα υπολείμματα από τους χώρους ανάμεσα στους νευρώνες και τα μεταφέρει στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό –ένα υγρό που κυκλοφορεί όπως το νερό σε ένα πλυντήριο πιάτων. Στη συνέχεια, το υγρό αποβάλλει τα απόβλητα στους λεμφαδένες και από εκεί στις φλέβες, πριν τελικά αποβληθούν από το σώμα.
Τί μπορούμε να κάνουμε κάτι ώστε αυτό το σύστημα να λειτουργεί πιο αποτελεσματικά;
Ύπνος: Ο πιο τεκμηριωμένος τρόπος για να ενισχυθεί η κάθαρση είναι ο ύπνος. Το γλυμφικό σύστημα είναι σε μεγάλο βαθμό ανενεργό κατά τη διάρκεια της εγρήγορσης και λειτουργεί καλύτερα τη νύχτα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το πώς κοιμάστε. Το 2015 διαπιστώθηκε ότι ο ύπνος στο πλάι βελτίωνε τη γλυμφική κάθαρση στα ποντίκια περισσότερο από τον ύπνο ανάσκελα ή μπρούμυτα και οι επιστήμονες σκέπτονται ότι η στάση του ύπνου ίσως αποδειχθεί χρήσιμο εργαλείο στην πρόληψη της άνοιας.
Σωματική άσκηση: Όλο και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι και άλλοι παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως η άσκηση, ενισχύουν τη γλυμφική λειτουργία. Τον Απρίλιο, 37 ενήλικες υποβλήθηκαν σε απεικόνιση εγκεφάλου πριν και μετά είτε από μία μόνο προπόνηση είτε από ένα πρόγραμμα 12 εβδομάδων στατικού ποδηλάτου, διάρκειας 30 λεπτών τρεις φορές την εβδομάδα. Μόνο η ομάδα των 12 εβδομάδων παρουσίασε αύξηση της γλυμφικής παροχέτευσης.
Μασάζ προσώπου: Μια πιο προσεκτική ματιά στο γλυμφικό σύστημα ίσως αποκαλύψει και άλλους τρόπους ενίσχυσης της ροής του. Πρόσφατα εντοπίστηκε ένα ακόμη δίκτυο λεμφικών αγγείων ακριβώς κάτω από το δέρμα του προσώπου και του λαιμού σε πιθήκους και ποντίκια. Παρόμοια αγγεία έχουν βρεθεί και σε ανθρώπους, όπερ δείχνει ότι ένα μασάζ προσώπου ή λαιμού θα μπορούσε να ενισχύσει τη ροή του υγρού και τη γλυμφική κάθαρση και στους ανθρώπους.
Διαφραγματική αναπνοή: Ένα είδος άσκησης που δεν πρέπει να παραβλέψετε είναι η αναπνοή γιόγκα. Υπάρχουν πλέον καλά τεκμηριωμένα στοιχεία ότι η διαφραγματική αναπνοή ενεργοποιεί τον «κύκλο ξεβγάλματος» του γλυμφικού συστήματος. Η διαφραγματική αναπνοή είναι μια τεχνική βαθιάς αναπνοής κατά την οποία εισπνέετε από τη μύτη, αφήνοντας την κοιλιά να φουσκώσει ώστε να κατέβει το διάφραγμα, ενώ το στήθος παραμένει σχετικά ακίνητο. Η εκπνοή γίνεται από το στόμα με ελαφρώς σφιγμένα χείλη, επαναφέροντας την κοιλιά προς τα μέσα.
