Με κάποια καθυστέρηση από την κυκλοφορία του (και) στην Ελλάδα, έφθασε στα χέρια μας η «κινεζική εκδοχή» προσέγγισης του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ξεκινάει το βιβλίο αυτό – που αποτελεί την κινεζική ανάγνωση της 80ετίας από το τέλος του Β’ Παγκόσμιο Πολέμου στην Ανατολή «με την νίκη της αντίστασης του κινεζικού λαού κατά της ιαπωνικής επίθεσης» στα πλαίσια “του Αντι-φασιστικού Παγκοσμίου Πολέμου» – με μια ευθεία κατάθεση/παραδοχή: «Η Ιστορία λειτουργεί ως καθρέφτης». Και, ακόμη παραπέρα, «η μελέτη της Ιστορίας φέρνει σοφία, καθώς η άντληση διδαγμάτων από το παρελθόν φωτίζει το μέλλον».
Ανέκαθεν η Κίνα γιόρταζα την λήξη του Β Παγκοσμίου Πολέμου, όπως την έζησε μετά την απόκρουση της εισβολής και κατοχή εδαφών της από την Ιαπωνία, και ως επικράτηση του Κινεζικού Ερυθρού Στρατού κατά των Γιαπωνέζων (το εξώφυλλο του βιβλίου εικονογραφείται με σκηνή πανηγυρισμών της Όγδοης Στρατιάς στο Μέγα Σινικό Τείχος/στο Νίντζινγκ Αν, «μετά την εκστρατεία 1940-41»).
Τώρα πλέον, όμως, έρχεται να εντάξει αυτό το αφήγημα σε μια πολύ ευρύτερη ανάγνωση της ιστορίας, εκείνη της αντιφασιστικής συστράτευσης στα πλαίσια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου. Που – απλώς – εκδηλώθηκε, συνεχίζεται αυτή η αφήγηση, στην Άπω Ανατολή με την γιαπωνέζικη εισβολή στην Κίνα η οποία οδήγησε, ως καταλύτης, στην ανάδειξη του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος σε κύριο συντελεστή της αντίστασης. «Στην περίοδο της τοπικής αντίστασης, το ΚΚΚ ηγήθηκε του στρατού και των πολιτών στα βορειοανατολικά με την δημιουργία ανταρτοπόλεμου εναντίον της Ιαπωνικής επίθεσης. Όταν άρχισε η αντίσταση σε πανεθνικό επίπεδο [οι στρατιωτικές δυνάμεις] υπό την ηγεσία του ΚΚ αγκύρωσαν και συνεχώς επέκτειναν τις βάσεις της αντίστασης και διεύρυναν το πεδίο της μάχης».
Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να δει κανείς, στο αφήγημα αυτό, πώς περιγράφεται η άνοδος του φασισμού και του ναζισμού στην Ευρώπη, με ευθείες αναφορές στην πολιτική του κατευνασμού αντίστοιχα. έχει ενδιαφέρον η κινεζική προσέγγιση στα διαδοχικά πολεμικά μέτωπα όπως άνοιξαν στην Άπω Ανατολή «στα πλαίσια του αντιφασιστικού πολέμου». Και τούτο με την εικόνα κλιμάκωσης του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου σε «ολοκληρωτικό πόλεμο», όπως αυτή προέκυψε στα πλαίσια ενός «φασιστικού ονείρου για την δημιουργία «Νέας Τάξης» σε παγκόσμια κλίμακα».
Σ’ αυτά τα πλαίσια, καταγράφεται/αναδεικνύεται η κινεζική υποστήριξη/advocacy για την δημιουργία μιας παγκόσμιας Αντιφασιστικής Συμμαχίας (σε λογική «Σινο-Γαλλο-Βρετανικής συμμαχίας»), και τούτο δίπλα στην δημιουργία της Αμερικανο-Βρετανικής συμμαχίας (με την οργάνωση του Land-Lease για την χρηματοδότηση και την ανάπτυξη των εξοπλισμών οι οποίες έκριναν την αντιπαράθεση στο Δυτικό Μέτωπο).
Εισάγει την κορύφωση της συστράτευσης η επιλογή για καταγραφή του Μεσογειακού/Βορειοαφρικανικού Μετώπου, του Ευρωπαϊκού, του Μετώπου του Ειρηνικού και εκείνου που καταγράφεται ως Ανατολικό Μέτωπο (όπου «η Κίνα σφυρηλάτησε ενιαίο αντιφασιστικό μέτωπο με τις ΗΠΑ, τη Βρετανία και την ΕΣΣΔ»).
Με την αναφορά στην διακήρυξη της Χάρτας του Ατλαντικού – 29 Σεπτεμβρίου 1941, στην Μόσχα, όπου συνέρχονται ΗΠΑ, Βρετανία και ΕΣΣΔ – και στην προσέλευση της (επί Τσανγκ Καϊ-Σεκ) Κίνας σε συνάντηση με ΗΠΑ και Βρετανία στο Τσονγκ Κίνγκ. Μπορεί να διακηρύσσεται το (στρατιωτικό) δόγμα «Πρώτα ο Ατλαντικός και η Ευρώπη», πλην όμως στην Ουάσιγκτον (Διάσκεψη 22/12/1941 – 14/1/1942) προωθείται και η δημιουργία κινεζικού μετώπου.
Με ιδιαίτερη έμφαση καταγράφεται πώς, στις 30 Δεκεμβρίου 1941, ζητήθηκε από την Κίνα να συνυπογράψει την κοινή διακήρυξη για την δημιουργία των Ηνωμένων Εθνών με ΗΠΑ, Βρετανία και ΕΣΣΔ.
Αυτή ακριβώς η διαδρομή – και η βήμα-βήμα καταγραφή της – μαζί και με τη παρακολούθηση των Διακηρύξεων των Δυνάμεων από Μόσχα και Κάιρο μέχρι Γιάλτα και Πότσνταμ – θεμελιώνει τον πυρήνα αυτού του βιβλίου. Κατά τυπικά κινεζικό τρόπο, καταγράφεται ως «Επικράτηση της Δικαιοσύνης επί του Κακού», με παράλληλη αναφορά στην άνευ όρων παράδοση της Γερμανίας (8-9 Μαΐου 1945) και σ’ εκείνην της Ιαπωνίας (9 Σεπτεμβρίου 1945). Εκεί κάπου, βρίσκει κανείς στην αφήγηση το σκέλος φράσης «μετά την παράδοση της Ιαπωνίας, η Κίνα απέτυχε να κεφαλαιοποιήσει την ευκαιρία να λύσει το ζήτημα του Χονγκ-Κόνγκ»…
Μολαταύτα η κατακλείδα αυτής της «Νέας Ιστορίας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου», συνδέει άμεσα τις δίκες για εγκλήματα πολέμου και τις διευθετήσεις της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης – πολιτικής και οικονομικής, δε – με τον νικηφόρο τερματισμό της κινεζικής αντίστασης κατά της Ιαπωνίας και εκείνου που η Κίνα καταγράφει ως «τέλος της εθνικής ταπείνωσης της Σύγχρονης Κίνας». Που ξεκινάει από τους Πολέμους του Οπίου των μέσων του 19ου αιώνα και κορυφώνεται με την κατοχή της Β.Α. Κίνας από την Ιαπωνία το 1931, με την αντίσταση να υποστασιοποιείται το 1937.
Η μεταπολεμική κατάργηση των «Άνισων Συμφωνιών» που είχαν δεσμεύσει την Κίνα, μέσα στο διεθνές κλίμα που είχε διαμορφωθεί στα πλαίσια του αντιφασιστικού αγώνα και την λήξη του πολέμου κατά του Άξονα με την ήττα των δυνάμεων του τελευταίου κλείνει την (καθοδηγητική) αφήγηση... Με την – επίσης χαρακτηριστική – αναφορά στο πώς «ανοίχτηκαν Φωτεινές Προοπτικές για Εθνική Ανανέωση» στην ίδια την Κίνα. Η μετάβαση από τη διεθνή αντιπροσώπευση της Κίνας από το καθεστώς Τσανγκ Κάϊ-Σεκ στην εποχή/κυριαρχία Μάο γίνεται βελούδινα.
Η ανάγνωση αυτή του Β Παγκοσμίου Πολέμου και – το κυριότερο! – του τρόπου με τον οποίο οικοδομήθηκε η μεταπολεμική διεθνής τάξη πραγμάτων, η οποία τώρα-τώρα μας κουνάει μελαγχολικά το μαντήλι, αποτελεί αληθινά ένα εγχείρημα συνολικής αναθεμελίωσης. Όπου (παραπομπή στην αρχή!) «η άντληση διδαγμάτων από το παρελθόν φωτίζει το μέλλον». Ή, πάντως, επιχειρείται να το φωτίσει.
Διόλου συμπωματικά/διόλου αδιάφορα, η πρώτη παρουσίαση αυτής της «Νέας ιστορίας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου», στα Αγγλικά, έγινε – καθώς φαίνεται – για πρώτη φορά στην Ευρώπη, στην Ελλάδα.
