Ο Τραμπ θέλει να «MAGA-ποιήσει» και την Ευρώπη
Υπήρξε μια εποχή, όχι πολύ μακρινή, όπου η Αμερική ήταν ηγέτιδα του ελεύθερου κόσμου. Πρώτη μεταξύ ίσων, μέσα σε μια συμμαχία χωρών ενωμένων από κοινές αξίες — κυρίως τη δημοκρατία και τις ατομικές ελευθερίες. Από το Λονδίνο έως το Βερολίνο και το Τόκιο, μετά τη γενοκτονία και την καταστροφή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι ΗΠΑ ήταν — όπως είπε ο Ρόναλντ Ρέιγκαν — «η λαμπερή πόλη πάνω στον λόφο». Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι Αμερικανοί έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στις δίκες της Νυρεμβέργης, επιβάλλοντας το κράτος δικαίου με διαφάνεια και αμεροληψία. «Ich bin ein Berliner», διακήρυξε ο Τζον Κένεντι, την ώρα που η Ανατολική Γερμανία προσπαθούσε να παγιδεύσει τον λαό της πίσω από το Τείχος του Βερολίνου.
Το κίνημα MAGA, ωστόσο, δεν θέλει να ανήκει σε αυτόν τον κόσμο. Στην πραγματικότητα, δεν θέλει ούτε αυτός ο κόσμος — της δημοκρατίας, των ελευθεριών, του κράτους δικαίου — να υπάρχει. Την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνηση Τραμπ δημοσίευσε το νέο Δόγμα Εθνικής Ασφάλειας. Αν και το κείμενο είναι συχνά ασαφές και αντιφατικό, όταν στρέφεται στην Ευρώπη γίνεται απολύτως ξεκάθαρο. Ο Τραμπ και οι συνεργάτες του απεχθάνονται την Ευρώπη — γιατί εξακολουθεί να τιμά τα ιδανικά που εκείνοι εγκαταλείπουν στην Αμερική.
Η γλώσσα είναι σοκαριστική. Η Ευρώπη, προειδοποιεί το κείμενο, αντιμετωπίζει «το ζοφερό ενδεχόμενο πολιτισμικής εκμηδένισης». Ο λόγος; «Είναι περισσότερο από πιθανό πως σε λίγες δεκαετίες, ορισμένα μέλη του ΝΑΤΟ θα έχουν γίνει κατά πλειοψηφία μη ευρωπαϊκά.» Η λέξη «μη ευρωπαϊκά» δεν χρειάζεται μετάφραση: εννοεί «μη λευκά». Αλλά υπάρχει ελπίδα, συνεχίζει το κείμενο: «Η αυξανόμενη επιρροή πατριωτικών ευρωπαϊκών κομμάτων» — δηλαδή κομμάτων όπως το γερμανικό AfD. Το MAGA μισεί την Ευρώπη για τη δική της ελευθερία
Υπάρχει επίσης ο ρόλος των «tech bros» — δισεκατομμυριούχων που δηλώνουν ακόμη «φιλελεύθεροι» αλλά στην πράξη έχουν μετατραπεί σε αυταρχικούς με τεράστια επιρροή στην κυβέρνηση Τραμπ. Όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο στην X για αδιαφάνεια, ο Έλον Μασκ δήλωσε ότι η ΕΕ πρέπει να καταργηθεί και απείλησε με προσωπική εκδίκηση τους «Ευρω-κομισάριους της woke Στάζι». Η κυβέρνηση Τραμπ λειτουργεί ως εκτελεστικό τους όργανο, απειλώντας με υψηλούς δασμούς στον χάλυβα έως ότου η ΕΕ μειώσει τους κανόνες για την τεχνολογία.
Η έχθρα αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο. Οι τεχνο-ολιγάρχες μισούν την Ευρώπη επειδή προσπαθεί να περιορίσει τις ψυχολογικές και οικονομικές βλάβες που προκαλεί μια ασύδοτη τεχνολογική κουλτούρα. Η ΕΕ προσπαθεί να περιορίσει το μίσος στο διαδίκτυο και τις επιβλαβείς συνέπειες των κοινωνικών δικτύων στους νέους, καθώς και να συγκρατήσει τη μονοπωλιακή ισχύ εταιρειών όπως η Google και το Facebook. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι μετριοπαθείς κανονισμοί για ανταγωνισμό και τεχνητή νοημοσύνη που υιοθέτησε η κυβέρνηση Μπάιντεν οδήγησαν τους τεχνο-ολιγάρχες να στηρίξουν έντονα τον Τραμπ το 2024.
Οι συνέπειες της επίθεσης Τραμπ στην Ευρώπη είναι δύο: Αποδυναμώνει τις ΗΠΑ απέναντι στον μοναδικό ουσιαστικό γεωπολιτικό τους αντίπαλο, την Κίνα, ενώ ταυτόχρονα αποδυναμώνει την Ευρώπη απέναντι στη Ρωσία. Η νέα στρατηγική, όπως επισημαίνει και The New York Times, απομακρύνεται από τη ρητορική του παρελθόντος που τόνιζε τους κινδύνους από Κίνα και Ρωσία.
Πρώτον, στρεφόμενες εναντίον των συμμάχων τους, οι ΗΠΑ εξασφαλίζουν ότι η Κίνα θα τις ξεπεράσει σε επιρροή και οικονομική ισχύ. Αν εξετάσει κανείς τα στοιχεία, η Κίνα είναι σήμερα η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, αλλά το σύνολο των χωρών του «ελεύθερου κόσμου» παραμένει πολύ ισχυρότερο. Με το να αντιμετωπίζει την Ευρώπη και τον Καναδά ως εχθρούς, ο Τραμπ καταστρέφει κάθε πιθανότητα συγκρότησης ενιαίου μετώπου κατά της Κίνας.
Το ίδιο και με τη Ρωσία. Η Ρωσία είναι σαφώς πιο αδύναμη από τις ΗΠΑ, την ΕΕ ή την Κίνα, αλλά ο πόλεμος στην Ουκρανία απέδειξε ότι μπορεί να προκαλέσει τεράστια και διαρκή καταστροφή. Επιτιθέμενος στην ΕΕ με την ίδια ρητορική «αίματος και γης» που χρησιμοποίησε ο Πούτιν κατά της Ουκρανίας — και προσβάλλοντας τον Ζελένσκι ενώ παρουσιάζει ένα «ειρηνευτικό σχέδιο» που αποτελεί ουσιαστικά ρωσικό μανιφέστο — ο Τραμπ δείχνει ότι οι σύμμαχοι δεν μπορούν να υπολογίζουν στις ΗΠΑ απέναντι στη ρωσική απειλή.
