«Η αλήθεια είναι ότι ένα ολοένα διευρυνόμενο τμήμα της κοινωνίας θεωρεί ότι οι θεσμοί δεν λειτουργούν με την πληρότητα που απαιτείται. Ότι το Κοινοβούλιο υποβαθμίζεται. Ότι η Δικαιοσύνη επηρεάζεται. Ότι τα ΜΜΕ χειραγωγούνται. Ότι οι κυβερνήσεις δεν ακούνε και δεν καταλαβαίνουν. Ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται ερήμην τους. Ότι η πολιτική ασκείται με όρους κλειστών συστημάτων, χωρίς έγνοια, χωρίς αναφορά, στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας» επισήμανε ο Κώστας Καραμανλής.
Σημείωσε ότι η αντίληψη αυτή γενικεύεται και οδηγούμαστε σε κρίση εμπιστοσύνης, κρίση αντιπροσώπευσης, κρίση αμφισβήτησης των θεσμών, κρίση απονομιμοποίησης του πολιτικού συστήματος. «Τα φαινόμενα αυτά – είπε - και υπαρκτά είναι και συνεχώς ογκούμενα και δοκιμάζουν την Δημοκρατία και την ποιότητα της. Σε όλον τον κόσμο, στην Ευρώπη και στην χώρα μας».
Ανησυχητικά φαινόμενα σε τρία κομβικά θέματα επισήμανε ο πρώην πρωθυπουργός:
Βουλή: «Το Κοινοβούλιο δεν είναι χώρος τυπικών διαδικασιών, ούτε όργανο επικύρωσης αποφάσεων. Είναι, ή θα έπρεπε να είναι, ο τόπος όπου διεξάγεται ο ουσιαστικός διάλογος, η αντιπαράθεση ιδεών και προγραμμάτων, η νομοθέτηση, ο έλεγχος της εκτελεστικής εξουσίας. Η υποβάθμιση του ρόλου του, όταν συμβαίνει, είναι πλήγμα στην ποιότητα της Δημοκρατίας. Απαξιώνεται η Βουλή στα μάτια των πολιτών όταν αισθάνονται ότι οι Εξεταστικές Επιτροπές για παράδειγμα λειτουργούν προσχηματικά ή παρελκυστικά».
Δικαιοσύνη: «Η πίστη στην ανεξάρτητη και αδέκαστη Δικαιοσύνη είναι μείζων προϋπόθεση για την λειτουργία της Δημοκρατίας (…). Η ποιότητα της Δημοκρατίας δεν κινδυνεύει μόνο όταν η Δικαιοσύνη παύει να είναι ανεξάρτητη. Κινδυνεύει ήδη από την στιγμή που η ανεξαρτησία της τεθεί υπό αμφισβήτηση». Ειδική αναφορά έκανε στο σκάνδαλο των υποκλοπών. «Η δικαστική διερεύνηση – είπε - της υπόθεσης των τηλεφωνικών παρακολουθήσεων πολιτικών αρχηγών, υπουργών, ανώτερων στρατιωτικών, δημοσιογράφων και άλλων δεν έπεισε ότι δόθηκαν απαντήσεις στα καίρια ερωτήματα που προέκυψαν, αναφορικά με τη νομιμότητα, την σκοπιμότητα, τους λόγους που έγιναν, τις εγκρίσεις που δόθηκαν, το περιεχόμενό τους. Ο χρόνος κύλησε, τα γεγονότα έπαψαν να απασχολούν την επικαιρότητα, η πολιτική αντιπαράθεση κόπασε. Για την μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών όμως τα αναπάντητα ερωτήματα μένουν και ρίχνουν την σκιά της αμφισβήτησης στην εύρυθμη λειτουργία της Δικαιοσύνης».
Ενημέρωση: «Καίριας σημασίας ζήτημα για την ποιότητα της Δημοκρατίας είναι η έγκυρη, ακριβής και αμερόληπτη ενημέρωση...Πρέπει να θυμόμαστε πάντα ότι ο κανόνας είναι ένας και απαράβατος: Στις Δημοκρατίες η σωστή και έγκυρη πληροφόρηση οδηγεί τους πολίτες σε καλύτερες αποφάσεις».
Αναφορικά με τα εθνικά θέματα ο Κ. Καραμανλής δήλωσε ότι «η Ευρώπη είναι κατώτερη των περιστάσεων, σε πολιτικό επίπεδο» και ότι «η Ελλάδα είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που απειλείται πραγματικά, απειλείται και σε επίπεδο κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων». Κατηγόρησε τους «σύμμαχους και εταίρους» της χώρας μας, πως «σε ό,τι αφορά τη διατύπωση των εθνικών μας δικαίων, προκρίνουν, άλλος περισσότερο, άλλος λιγότερο, μια προσέγγιση που μοιάζει συμβιβαστική στο 50-50.