Με δύο βασικές διαπιστώσεις ξεκίνησε την ομιλία του ο Ευ. Βενιζέλος:

-«Η δημοκρατία ενώ πρέπει να είναι μαχόμενη, για να προστατευτεί, μετατρέπεται σε μια δημοκρατία φοβική, σε μια δημοκρατία που φοβάται τους πολίτες της.

 -«Υπάρχουν κρίσιμα ζητήματα, για την αντιμετώπιση των οποίων η περιοδική και παροδική πλειοψηφία, δεν αρκεί, δεν μπορεί να βρει λύσεις», σημειώνοντας ότι «απαιτούνται επιλογές ευρύτερης αποδοχής και μακροχρόνιας απόδοσης».

Για την επιστροφή της Ελλάδας στην κανονικότητα έθεσε δύο βασικές προϋποθέσεις, για την κοινωνία και το πολιτικό σύστημα:

-«Αυτή – είπε -  μπορεί να επιτευχθεί πραγματικά μόνο αν συναφθεί ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο που θα λειτουργεί ως οικονομικό και αξιακό  υπόβαθρο μιας σοβαρής σύγχρονης δημοκρατίας, που σέβεται τόσο τους θεσμούς της όσο και τους πολίτες της». Σύμφωνα με τον πρώην πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, «αυτό το κοινωνικό συμβόλαιο μπορεί να συναφθεί, μόνο αν προβλέπει την άρση των ασυμμετριών που κυριαρχούν».  Επεσήμανε ότι «η χώρα δεν μπορεί να πορευτεί προς το μέλλον με βαθιές κοινωνικές ασυμμετρίες που καταγράφονται από τη Eurostat, σύμφωνα με την οποία το 67% των Ελλήνων απαντά ότι ζει σε συνθήκες υποκειμενικής φτώχειας».

-«Η χώρα δεν μπορεί να πορευτεί προς το μέλλον με ασύμμετρο πολιτικό σύστημα που αντιμετωπίζει με αμηχανία την ανάγκη, για εθνικές και θεσμικές συναινέσεις, αλλά και την ανάγκη για συνεργασίες, που μπορούν να καταστούν αναπόφευκτες». Διαπίστωσε  ότι «η

μονοκομματική εκδοχή της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας φαίνεται να έχει εξαντλήσει τα όρια της, ιδίως υπό την μορφή μιας αυτοδύναμης μονοκομματικής κυβερνητικής πλειοψηφίας που έχει μετατραπεί  σε μονοπρόσωπη εξουσία, χωρίς θεσμούς αντιρρόπησης και ουσιαστικές σύγχρονες εγγυήσεις διαφάνειας». «Δεν νοείται – συμπλήρωσε - να κυριαρχεί στις έρευνες η αίσθηση της διαφθοράς και η έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς, συμπεριλαμβανομένης της δικαιοσύνης». 

Ειδική αναφορά έκανε ο Ευ. Βενιζέλος στα σκάνδαλα που έχουν φθάσει στην Δικαιοσύνη και την Εξεταστική για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.

Στην δίκη για τις υποκλοπές, είπε,   σημειώνοντας ότι γίνεται σε πλημμελειοδικείο  ακούγονται «εντυπωσιακές αποκαλύψεις που δεν μπορούν να εκκαθαριστούν από αυτό το δικαστήριο», ενώ ανάλογη διαπίστωση έκανε και για τη δίκη για τους κουκουλοφόρους μάρτυρες της Novartis, που όπως είπε γίνεται σε διπλανή αίθουσα του ίδιου δικαστηρίου. 

Αναφορικά με  την Εξεταστική της Βουλής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, σημείωσε ότι «αποκαλύπτεται το μέγεθος του σκανδάλου, χωρίς η κοινή γνώμη να βλέπει με ποιο τρόπο, σε ποιους και πότε, θα αποδοθούν οι ευθύνες».

Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κατέληξε ότι κρίση δημοκρατίας υπάρχει όταν η χώρα έχει καταστεί μη διακυβερνήσιμη, και πρόσθεσε ότι το μη διακυβερνήσιμη δε σημαίνει ότι δεν μπορεί να εκλεγεί κυβέρνηση, αλλά ότι υπάρχει ανάγκη για υπερβάσεις, ρήξεις, αλλά και συναινέσεις που αντιμετωπίζουν παθογένειες και αδυναμίες που καθηλώνουν τη χώρα στις τελευταίες θέσεις των ευρωπαϊκών κατατάξεων.