ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

Αιγυπτιώτες Έλληνες στην αιγυπτιακή βιομηχανία, 1945-1963. Η τελευταία αναλαμπή, της Ματούλας Τομαρά-Σιδέρη και του Sameh Ellaboody, Εκδ. Economia, Αθήνα 2024, σελίδες 262

Βασισμένη σε εκτεταμένη αρχειακή αναζήτηση, αλλά και γραμμένη με ζωντανό τρόπο που αναβιώνει μιαν ολόκληρη εποχή, η δουλειά αυτή της Ματούλας Τομαρά-Σιδέρη και του Sameh Ellaboody (η πρώτη έχει εδώ και χρόνια ασχοληθεί με την μελέτη του φαινομένου της διασποράς. ο δεύτερος, Αιγύπτιος, έχει επικεντρωθεί στην μελέτη του μεταναστευτικού φαινομένου αλλά έστρεψε το διδακτορικό του στην αποχώρηση του ελληνικού στοιχείου από την Αίγυπτο) έρχεται να ξεναγήσει τον αναγνώστη σ’ έναν πολύπλευρα ενδιαφέροντα μικρόκοσμο από το κοντινό παρελθόν. Τους Αιγυπτιώτες της τελευταίας φάσης εκείνους που μετά απ’ έναν αιώνα παρουσίας και ακμής στην Αίγυπτο βρέθηκαν μεταπολεμικά στην περιδίνηση που προέκυψε από την φάση των εθνικοποιήσεων/ «αιγυπτιοποιήσεων» (μετά την ανάληψη της εξουσίας από τον Στρατό) στα πλαίσια της γενικότερης διαδικασίας αποαποικιοποίησης της δεκαετίας του ΄50).

Για την Ματούλα Σιδέρη, αυτό το βιβλίο ολοκληρώνει ένα μεγάλο κύκλο ενασχόλησής της με τους Αιγυπτιώτες – με το «Αιγυπτιώτης Ελληνισμός στους δρόμους του μεταξιού», τις «Αλεξανδρινές οικογένειες», τους «Έλληνες του Καϊρου», ακόμη-ακόμη την Αιγυπτιώτικη διάσταση του «Ευεργετισμού» . Η φάση όμως αυτή με την οποία εδώ καταπιάνεται, φάση, που καταλήγει στην βαθμιαία απομάκρυνση του ελληνικού στοιχείου από την Αίγυπτο, έχει το πρόσθετο στοιχείο να αναδεικνύει πώς η ίδια η επιλογή των Αιγυπτιωτών να αναζητήσουν διέξοδο στην βιομηχανία/την μεταποίηση, λειτούργησε ως απόπειρα διαφυγής από το αποικιακό καθεστώς που κυρίως αφορούσε το εμπόριο (φέρνοντας και ένα στοιχείο εγχώριας ανάπτυξης). Αλλά δεν μπόρεσε να αποτρέψει την τελική έκβαση της εθνικοποίησης.

Με το πλούσιο υλικό των αρχείων και την ευρύτερη ματιά της οικονομικής ιστορίας προσεγγίζονται σειρά από επιμέρους δραστηριοτήτες των Ελλήνων στην Αιγυπτιακή βιομηχανία σε δεκάδες κλάδους πολύ πέρα από το παραδοσιακό βαμβάκι ήτα καπνά. Ενδιαφέρουσα και η επισήμανση εμβληματικών οικογενειών που δραστηριοποιούνταν – άλλες με έγκαιρη αποχώρηση, άλλες μένοντας μέχρι το τέλος. Μια αίσθηση πικρής κατάληξης, βέβαια, αλλ’ όχι χωρίς «μιαν τελευταία αναλαμπή».

 

Εάν θέλετε κάθε πρωί το ενημερωτικό δελτίο του KReport στο email σας και πρόσβαση σε όλο το περιεχόμενό μας, κάντε μια δοκιμαστική συνδρομή!