ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΘΕΜΑ

Ο τουρκικός τερματικός σταθμός και το ρωσικό πετρέλαιο στην Ευρώπη

Μέχρι την εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία οι δεξαμενές αποθήκευσης πετρελαίου και καυσίμων στο Ντερτγιόλ (Τέσσερις Δρόμοι) της Τουρκίας, κοντά στα σύνορα με τη Συρία, λειτουργούσαν σχεδόν αποκλειστικά με φορτία ιρακινού πετρελαίου που μεταφέρονταν εκεί οδικώς, με βυτιοφόρα φορτηγά, ενώ ελάχιστες ποσότητες έφταναν δια θαλάσσης. Από τα μέσα του 2022, όταν άρχισαν να επιβάλλονται διεθνείς κυρώσεις για το ρωσικό πετρέλαιο και τα προϊόντα του διύλισης, τα θαλάσσια φορτία πολλαπλασιάστηκαν, όπως δείχνουν τα στοιχεία της βελγικής εταιρείας δορυφορικών δεδομένων και αναλύσεων Kpler. Σύμφωνα με ειδικούς που εξέτασαν τα δεδομένα, τα περισσότερα φορτία που φτάνουν στο Ντερτγιόλ είναι ρωσικά προϊόντα διύλισης και το μεγαλύτερο μέρος τους μεταφορτώνεται με προορισμό την Ευρώπη, κατά παράβαση των κυρώσεων που έχει επιβάλει η ΕΕ.

Δύο Αμερικανοί γερουσιαστές, μάλιστα, ο Ρεπουμπλικανός Μάρκο Ρούμπιο και η Δημοκρατική Μάγκι Χασάν, υποστήριξαν με επιστολή τους προς τον υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, ότι ρωσικό πετρέλαιο διακινείται «καμουφλαρισμένο» μέσα από δαιδαλώδεις διαδρομές από το Ντερτγιόλ, μετατρέπεται σε καύσιμα από ελληνικό διυλιστήριο και καταλήγει σε πλοία του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού στη Μεσόγειο.

Οι εισαγωγές καυσίμων από τη Ρωσία στην ΕΕ έχουν απαγορευτεί από τον Φεβρουάριο 2023 και του αργού πετρελαίου από τον Δεκέμβριο 2022. Τα φορτία που μπαίνουν και βγαίνουν από το Ντερτγιόλ δείχνουν ότι παρά τις απαγορεύσεις μέρος από αυτά καταλήγει στην Ευρώπη. Η τουρκική Global Terminal Services AS (GTS), στην οποία ανήκουν οι δεξαμενές, υποστηρίζει ότι παρέχει μόνο υπηρεσίες αποθήκευσης, δεν εμπλέκεται στις εμπορικές συναλλαγές και δεν έχει αρμοδιότητα ούτε ευθύνη για τον τελικό προορισμό των ποσοτήτων που διακινούνται μέσω των εγκαταστάσεών της. 

Απ’ όταν η ΕΕ και η G7 επέβαλαν περιορισμούς στη Μόσχα, η Τουρκία έχει μετατραπεί σε βασικό κόμβο από τον οποίο διακινούνται ρωσικό πετρέλαιο και προϊόντα του. Έχει γίνει ο τρίτος μεγαλύτερος εισαγωγέας ρωσικού αργού μετά την Ινδία και την Κίνα και ο μεγαλύτερος αγοραστής διυλισμένων προϊόντων. Σε πολλές περιπτώσεις μπόρεσε να αγοράσει ρωσικό ντίζελ, σε τιμές χαμηλότερες από της αγοράς, για να καλύψει την εσωτερική της ζήτηση ή/και να εξάγει στην Ευρώπη, με κέρδος, προϊόντα που διυλίστηκαν στην Τουρκία. Σε άλλες περιπτώσεις, όπως του Ντερτγιόλ, φαίνεται ότι ρωσικά προϊόντα διύλισης μεταφορτώνονται με προορισμό την Ευρώπη κατά παράβαση των κυρώσεων που απαγορεύουν τέτοιες εισαγωγές.

Από τις δεξαμενές της GTS, που άρχισαν να λειτουργούν το 1984, διακινούνταν σχεδόν αποκλειστικά φορτία πετρελαίου που έφταναν οδικώς από το Ιράκ. Από το 2022 «αιφνιδίως διακινούν τα πάντα», σύμφωνα με αναλυτή της Kpler και από 584.000 βαρέλια ρωσικού πετρελαίου το 2021, έφτασε το 2023 να παραλαμβάνει 10,4 εκατ. βαρέλια από τη Ρωσία, επί συνόλου εισαγωγών 11,6 εκατ. βαρελιών. Καθώς η Τουρκία δεν έχει επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία, οι εισαγωγές αυτές είναι απολύτως νόμιμες. Σε αντίθεση με τα δεδομένα της Kpler, τα στοιχεία της Τουρκικής Τελωνειακής Αρχής (βάσει των οποίων εξάγει η GTS) δείχνουν ότι το 2023 μόνο 1,5 εκατ. βαρέλια προήλθαν από τη Ρωσία. Ίσως οι πελάτες της GTS έδωσαν για τα φορτία τους ψεύτικα στοιχεία προέλευσης στα τουρκικά τελωνεία, εκτιμά ο αναλυτής της Kpler. 

Επειδή οι εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου είναι νόμιμες στην Τουρκία, τα στοιχεία για την προέλευσή του έχουν σημασία μόνο επειδή οι μεγαλύτερες ποσότητες εξάγονται στην ΕΕ. Το 85% των εξαγωγών του 2023 από το Ντερτγιόλ κατέληξε στην Ευρώπη, κυρίως σε Ελλάδα, Βέλγιο και Ολλανδία, έναντι μόνο 53% το 2022. Τα στοιχεία για την εμπλοκή του Ντερτγιόλ στη διακίνηση ρωσικού πετρελαίου προς την Ευρώπη έρχονται σε μια περίοδο όπου οι σύμμαχοι της Τουρκίας έχουν θορυβηθεί έντονα από τους οικονομικούς δεσμούς της με τη Μόσχα. Δεν πρόκειται μόνο για τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου, η Τουρκία έχει γίνει προμηθευτής της Μόσχας για εξαρτήματα μικτής, πολιτικής και στρατιωτικής χρήσης, που χρειάζεται η πολεμική μηχανή του Κρεμλίνου.  

The Turkish terminal helping disguised Russian oil reach Europe, Financial Times.

 

Εάν θέλετε κάθε πρωί το ενημερωτικό δελτίο του KReport στο email σας και πρόσβαση σε όλο το περιεχόμενό μας, κάντε μια δοκιμαστική συνδρομή!