ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

Η Τεχνητή Νοημοσύνη σε ρόλο πρόληψης και διάσωσης

Κάμερες που «καταλαβαίνουν» τον καπνό μιας πυρκαγιάς στο δάσος, αισθητήρες θερμότητας, αισθητήρες αερίων φωτιάς, εφαρμογές που προβλέπουν πού και πότε υπάρχει κίνδυνος πλημμύρας, χρήση drones για εντοπισμό ή και κατάσβεση πυρκαγιών, συστήματα έγκαιρης ειδοποίησης για μεγάλο σεισμό. Ταυτόχρονα, άμεσα δεδομένα, πολύτιμες πληροφορίες που σε ελάχιστα λεπτά ένας αλγόριθμος έχει συλλέξει, συσχετίσει και στείλει στις οθόνες των αρμόδιων κρατικών υπηρεσιών ή στα κινητά απλών πολιτών. Νέα τεχνολογικά εργαλεία, εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), λογισμικό και εξοπλισμός που έρχονται συνδυαστικά να συνδράμουν είτε στην πρόβλεψη είτε στη διαχείριση είτε στη μείωση των επιπτώσεων.

 Το παράδειγμα της Ιαπωνίας

Παράδειγμα, από την επικαιρότητα, η Ιαπωνία, μια χώρα εξοικειωμένη με τους σεισμούς τουλάχιστον όσο και η δική μας, διαθέτει από το 2007 σύστημα Προειδοποίησης Σεισμών (Earthquake Early Warning), το οποίο βελτιώνει συνεχώς. Χρησιμοποιεί ένα δίκτυο αισθητήρων για να εντοπίζει τα αρχικά, λιγότερο επιβλαβή σεισμικά κύματα και στη συνέχεια να προβλέψει την άφιξη των πιο καταστροφικών κυμάτων (S-waves) που ακολουθούν.

Η κυβέρνηση της Ιαπωνίας έχει επενδύσει πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια για να κατασκευάσει το πιο προηγμένο πρόγραμμα προειδοποίησης για σεισμούς στον κόσμο, γνωστό ως «Κινκιού Τζισίν Σοκουχό» (Πρόωρη Προειδοποίηση Σεισμού). Το εν λόγω σύστημα λειτουργεί με τη χρήση 4.235 σεισμογράφων ανά την επικράτεια, που ενεργοποιούνται αυτόματα και ειδοποιούν το κοινό μέσω μηνυμάτων στα κινητά τηλέφωνα και τις αρμόδιες αρχές, όπως και τα ΜΜΕ, εάν προβλέπεται σεισμός μεγέθους άνω των 5 Ρίχτερ.

Μπορεί να προειδοποιήσει έως και 80 δευτερόλεπτα πριν από την εκδήλωση ενός σεισμού, δίνοντας χρόνο στους πολίτες να εγκαταλείψουν επικίνδυνες περιοχές και να αναζητήσουν καταφύγιο.

Το σύστημα είναι επίσης συνδεδεμένο με τα τρένα υψηλών ταχυτήτων Σινκάνσεν, τα οποία εφαρμόζουν τα φρένα έκτακτης ανάγκης λίγα δευτερόλεπτα μετά από τα πρώτα σεισμικά κύματα.

Αντίστοιχα, το ίδιο σύστημα συνδέεται με ψηλά και νεόδμητα κτίρια, τα οποία αυτομάτως κόβουν την παροχή φυσικού αερίου για να αποφευχθούν πυρκαγιές, ενεργοποιούν συστήματα αυτόματης πυρόσβεσης και ανάβουν τα φώτα έκτακτης ανάγκης, βοηθώντας τους κατοίκους να μεταφερθούν προς ασφαλή σημεία.  

Επιτεύγματα σε άλλες χώρες

Η Αυστραλία, που πλήττεται συχνά από πυρκαγιές δασών, χρησιμοποιεί μια σειρά ψηφιακές τεχνολογίες για την έγκαιρη ανίχνευση και διαχείριση. Οι δορυφορικές εικόνες και τα δίκτυα αισθητήρων επιτρέπουν στις αρχές να παρακολουθούν περιοχές πρόσφορες για πυρκαγιές σε πραγματικό χρόνο, διευκολύνοντας τις άμεσες αντιδράσεις. Η εφαρμογή «Fires Near Me» παρέχει ειδοποιήσεις σε πραγματικό χρόνο στους κατοίκους, επιτρέποντάς τους να εκκενώσουν άμεσα, ενώ τα αυστραλιανά πανεπιστήμια αναπτύσσουν συνεχώς συστήματα που συνδυάζουν τη χρήση δορυφόρων, αισθητήρων, drones, και λογισμικών προσομοίωσης.

Στη Νορβηγία, δοκιμάζονται νέα συστήματα για την πρόβλεψη χιονοστιβάδων, στο πλαίσιο ενός επιχειρησιακού προγράμματος στο οποίο συμπράττουν ερευνητές, εταιρείες επικοινωνίας και τοπικές αρχές.

Στην Κίνα, σύμπραξη κινεζικής εταιρείας, της σουηδικής Ericsson και των αρχών οδήγησε στην ανάπτυξη εφαρμογών 5G στον τομέα της έγκαιρης προειδοποίησης, παρακολούθησης, διοίκησης και αξιολόγησης φυσικών καταστροφών.

Το Μπαγκλαντές, μια χώρα που έχει υποστεί τρομακτικές απώλειες από πλημμύρες και τυφώνες, έχει αναπτύξει ένα πανεθνικό Κέντρο Πρόβλεψης και Προειδοποίησης που χρησιμοποιεί δεδομένα από δορυφορικές εικόνες και μετεωρολογικούς σταθμούς για να προβλέψει πλημμύρες και να διανείμει προειδοποιήσεις.

Το Νεπάλ, εδώ και μερικά χρόνια, χρησιμοποιεί drones για την αξιολόγηση ζημιών και την παροχή βοήθειας κατά τη διάρκεια σεισμών.

Τεχνητή Νοημοσύνη, το επόμενο βήμα

Αλλά σε όλο τον κόσμο, πανεπιστήμια, εταιρείες τεχνολογίας και startups εργάζονται πάνω στην αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Λίγα παραδείγματα:

  • Η Google, από πέρυσι, χρησιμοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για να βελτιώσει το σύστημα προειδοποίησης που διαθέτει, εκπαιδεύοντάς το να “προβλέπει” πώς μπορεί να εξαπλωθεί μια πυρκαγιά και πού μπορεί να προκληθεί πλημμύρα. Βασίζεται στα δεδομένα δορυφορικών εικόνων και ήδη χρησιμοποιείται στις ΗΠΑ, τον Καναδά, το Μεξικό και την Αυστραλία.
  • Οι αισθητήρες της Dryad Networks τροφοδοτούνται από ηλιακή ενέργεια και μπορούν να ανιχνεύσουν υδρογόνο, μονοξείδιο του άνθρακα και άλλα αέρια ώστε να εντοπίσουν αν έχει ξεσπάσει πυρκαγιά σε μια περιοχή.
  • Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο του Stanford αναπτύσσουν αλγόριθμους για την ανάλυση δορυφορικών εικόνων για τον εντοπισμό πυρκαγιών στα πρώιμα στάδιά τους.
  • Η εφαρμογή Land Tender, προϊόν μιας εταιρείας startup, μπορεί να χαρτογραφήσει όλη τη βλάστηση σε μια περιοχή και να υπολογίσει τον πιο αποτελεσματικό και αποδοτικό τρόπο μείωσης κινδύνου πυρκαγιάς.

Γνωρίζουμε ήδη ότι εδώ και μια πενταετία τουλάχιστον, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο η Τεχνητή Νοημοσύνη ή/και η Μηχανική Μάθηση χρησιμοποιούνται στη διαχείριση κάθε είδους φυσικής καταστροφής, κυρίως στις περιπτώσεις πλημμυρών, σεισμών και κατολισθήσεων. Οι επικείμενες εφαρμογές τους θα επεκταθούν και στα άλλα είδη καταστροφών, από μοντέλα πρόγνωσης ακραίων καιρικών φαινομένων έως συστήματα εντοπισμού ευάλωτων περιοχών και κοινοτήτων.

Η σοβαρότερη επένδυση της εποχής

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι… τέλεια. Το διαπιστώσαμε από την πρώτη στιγμή που γλωσσικά μοντέλα σαν το ChatGPT ήρθαν στο προσκήνιο. Αυτό σημαίνει ότι μια εφαρμογή ΤΝ, για να δώσει έγκυρες προβλέψεις ή προειδοποιήσεις στην περίπτωση μιας φυσικής καταστροφής, θα πρέπει να τροφοδοτηθεί με σωστά, ακριβή δεδομένα και αυτό απαιτεί χρόνο, πόρους και υποδομές.

H αξιοποίηση τέτοιων εφαρμογών και πρακτικών εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τη βούληση των κυβερνήσεων να κατανοήσουν τη σοβαρότητα του προβλήματος και να επενδύσουν ουσιαστικά στην έρευνα και ανάπτυξή τους.

Για να σώσεις το δάσος, πρέπει να θέλεις να το σώσεις. Πρέπει να σε ενδιαφέρει πραγματικά η διαχείριση της καταστροφής, πριν αυτή συμβεί (πρόληψη), όταν συμβαίνει (ελαχιστοποίηση απώλειας και ζημιάς), και αφού συμβεί (διάσωση, αποκατάσταση). Μπορεί να μη το καταφέρεις πάντα ή παντού. Αλλά το μόνο βέβαιο είναι ότι αν δεν το επιδιώξεις, δεν θα καταφέρεις τίποτα.

(*) Ο Παναγιώτης Αλεφραγκής εργάζεται στην διαφημιστική εταιρεία The Newtons Laboratory, ως Head of Digital.

 

 

Εάν θέλετε κάθε πρωί το ενημερωτικό δελτίο του KReport στο email σας και πρόσβαση σε όλο το περιεχόμενό μας, κάντε μια δοκιμαστική συνδρομή!