ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

Ο πολιτισμός στην Ελλάδα: Πώς μπορεί ο πολιτιστικός τομέας να γίνει φορέας βιώσιμης ανάπτυξης και πηγή κοινωνικής αξίας, (συλλογικό: Γερ. Γιαννόπουλος, Χρ. Καρράς, Όλγα Κολοκυθά, Ευ. Κυριακίδης, Aντιγόνη Παπαγεωργίου, Δημ. Τρίκας, Πρ. Τσιαβός, Σοφία Χανδακά), Εκδ. διαΝΕΟσις, Αθήνα 2023, σελίδες 353

Ένα από τα χαρακτηριστικά παραδείγματα μελετών της διαΝΕΟσις, που προσεγγίζουν θεματικές με ευρύτερο κοινωνικό περιεχόμενο – όπως κατεξοχήν είναι το σύνολο δραστηριοτήτων που αποκαλούμε «ο πολιτισμός» - με την ματιά να στρέφεται προς το οικονομικό τους αποτύπωμα. Εκείνο που, πιο μεθοδικά, καταγράφεται ως Πολιτιστικοί και Δημιουργικοί Τομείς (εικαστικά, αρχιτεκτονική, βιβλίο/βιβλιοθήκες, αρχεία, Τύπος, οπτικοακουστικά, χειροτεχνία, διαφήμιση) χαρτογραφείται από 8 ερευνητές (συντονιστής ο Χρ. Καρράς) ως προς τα διάφορα επίπεδα δραστηριότητας που διαλαμβάνει: Την κυρίως δημιουργία, την παραγωγή/έκδοση, την διάδοση/εμπορία, την διατήρηση, την εκπαίδευση/κατάρτιση, την διαχείριση/ρύθμιση.

Ήδη η απαρίθμηση κατηγοριών και επιπέδων δείχνει πόσο το αντικείμενο είναι απαιτητικό – και μάλιστα όταν συνειδητά επιχειρείται να ενταχθεί σε μια λογική βιώσιμης ανάπτυξης, στον αντίποδα του εφήμερου πυροτεχνήματος. Στην μελέτη αυτή, επισημαίνεται  έλλειμμα πληροφόρησης και δεδομένων για τον πολιτιστικό τομέα και την κοινότητα των δημιουργών στην Ελλάδα, οπότε και επιχειρείται η κάλυψή του. Ακολουθεί η μελέτη των χρηματοδοτικών πτυχών σε κεντρικό αλλά και περιφερειακό/τοπικό επίπεδο, παράλληλα με την κριτική αξιολόγηση των υφιστάμενων κινήτρων για δημιουργία «κόμβων δημιουργικότητας» . (Η πικρή μνήμη της φορολόγησης των δωρεών, ή πάλι της πολυπλοκότητας των διαδικασιών για τις πολιτιστικές χορηγίες βρίσκεται σε δεύτερο πλάνο).

Το ίδιο, ή πάντως ανάλογο ισχύει και για το καθεστώς των ανθρώπων της δημιουργίας/του πολιτισμού με αιχμές την εργασιακή και ασφαλιστική τους ισορροπία μια διάσταση που πολύ συχνά υποτιμάται όταν σβήνουν τα φώτα της ράμπας. Ένα διαφορετικό, σε επιταχυνόμενη εξέλιξη επίπεδο αφορά  πάλι την επίπτωση της εισαγωγής και – σε ορισμένους τομείς – της κυριαρχίας του ψηφιακού στον χώρο του πολιτισμού όπου «όλα αλλάζουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα ενώ η εκπαίδευση βρίσκεται «στην εποχή των δεινοσαύρων». Λειτουργεί η δημιουργία στην Ελλάδα – αντί να βρίσκεται στην αιχμή της καινοτομίας – σαν «μια εκκεντρικότητα ή μια περιθωριακή απασχόληση, την οποία απεύχονται οι γονείς για τα παιδιά τους», και τούτο την στιγμή που στον χώρο του πολιτιστικού και των δημιουργικών δραστηριοτήτων παραδοσιακά κατευθύνονται οι νεότερες ηλικίες.

Κατά την παράδοση της διαΝΕΟσις, κατατίθενται προτάσεις πολιτικής για πολλά από τα αναλυόμενα ζητήματα, όπως ιδίως η εμβάθυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού, η έμφαση στην καλλιέργεια της γνώσης και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, οι αναφορές στην εξωστρέφεια και την συμπεριληπτικότητα.

Πρόσθετη διάσταση, η οποία τονίζεται, είναι η επίδραση που ασκεί η ανάπτυξη των πολιτιστικών σε άλλους κλάδους (τουρισμός) ή πάλι στην περιφερειακή ανάπτυξη. Ενώ – μέρες των Γλυπτών του Παρθενώνα που ζούμε! – στην ανάλυση συμπεριλαμβάνεται η διάσταση που καλούνται να καλύψουν τα πολιτιστικά στην δημόσια διπλωματία.

 

Εάν θέλετε κάθε πρωί το ενημερωτικό δελτίο του KReport στο email σας και πρόσβαση σε όλο το περιεχόμενό μας, κάντε μια δοκιμαστική συνδρομή!