ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΑΡΘΡΑ
ΤΟΥ ΘΟΔΩΡΗ ΚΟΥΒΑΚΑ

Το ρωσικό πετρέλαιο, ο Λακωνικός Κόλπος και ο «σκιώδης στόλος»

Το Bloomberg επανέφερε χθες το θέμα της παράκαμψης των δυτικών κυρώσεων στις εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου και το πλαφόν των 60 δολαρίων ανά βαρέλι που έχουν ορίσει οι ΗΠΑ, η G7 και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αφήνει να νοηθεί ότι κεντρικό ρόλο σε αυτήν παίζουν τάνκερ ελληνικής πλοιοκτησίας, παρόλο που αναφέρει ότι πέρσι διακίνησαν το 20% των ρωσικών εξαγωγών πετρελαίου απολύτως νόμιμα. Παρουσιάζει, δε, ως πειστήριο τη μετάγγιση πετρελαίου μεταξύ δύο απαρχαιωμένων τάνκερ, σε διεθνή ύδατα, λίγο έξω από τον Λακωνικό Κόλπο (φωτογραφία) και γράφει ότι στην ίδια περιοχή βρίσκονταν τουλάχιστον δέκα παρόμοια πλοία που έκαναν ή ετοιμάζονταν να κάνουν το ίδιο, με άγνωστο τον τελικό προορισμό του πετρελαίου, εδώ.

Το Bloomberg εκτιμά ότι πετρέλαιο αξίας τουλάχιστον 11 δισ. δολ. «εξατμίζεται» από τη στιγμή που θα εξαχθεί από τη Ρωσία μέχρι να καταλήξει στον τελικό προορισμό του. Υποστηρίζει ότι το διακινεί ο «σκιώδης στόλος» από τάνκερ, τα περισσότερα από τα οποία ανήκουν σε εταιρείες φαντάσματα που συνδέονται με τις ρωσικές πετρελαιοβιομηχανίες. Χάρη στην έλλειψη σοβαρών διεθνών κανόνων για τις υπεράκτιες εταιρείες, κανείς δεν ξέρει ποιοι είναι οι πραγματικοί τους ιδιοκτήτες, σε επίπεδο φυσικών προσώπων. Σχεδόν όλα είναι νηολογημένα στο Καμερούν, που θεωρείται από τις -ναυτιλιακά- πιο επικίνδυνες χώρες στον κόσμο, έχουν πιστοποίηση από την ίδια εταιρεία με έδρα στην Οδησσό της Ουκρανίας και ασφαλίζονται από την παντελώς άγνωστη Continental P&I, με έδρα στα νησιά Μάρσαλ.

Σε αυτό το σημείο θα είναι χρήσιμες μερικές συγκρίσεις. Τα 11 δισ. δολάρια που «εξατμίζονται» μεταξύ Ρωσίας και τελικών αγοραστών αντιπροσωπεύουν μόλις 15 ημέρες στον τζίρο της παγκόσμιας χρηματιστηριακής αγοράς πετρελαίου ενώ η Ρωσία καλύπτει κάθε χρόνο περίπου 12% των παγκόσμιων εξαγωγών. Από τις εξαγωγές της εισέπραξε 72 δισ. δολ το 2020, 110 δισ. το 2021 και το 2023 αναμένεται να φτάσει τα 178 δισ. δολ. 

Οι δυτικές κυρώσεις έχουν στόχο να στερήσουν από τον Πούτιν μέρος των κεφαλαίων που χρησιμοποιεί στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Η Ευρώπη όντως μείωσε κατά περίπου 40% την αξία των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου το δεύτερο τρίμηνο του 2023, σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2022 αλλά η Ρωσία έχει ήδη εξασφαλίσει άλλους αγοραστές. Για παράδειγμα η Ινδία, που δεν εφαρμόζει κυρώσεις κατά της Μόσχας, το 2021 κάλυπτε μόλις το 2% των εισαγωγών της από τη Ρωσία ενώ πέρσι έφτασε το 40%. Το μεγαλύτερο μέρος των πρόσθετων ποσοτήτων πετρελαίου το διυλίζει σε diesel και βενζίνη και στη συνέχεια το εξάγει -απολύτως νόμιμα- στην Ευρώπη.

Πιθανότατα κάποιες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου παίρνουν «ταυτότητα» άλλης χώρας που δεν υπόκειται σε κυρώσεις και εξάγονται στη διεθνή αγορά. Υπολογίζοντας με την εκτίμηση του Bloomberg για τα 11 δισ. δολ. και την πρόβλεψη του Οικονομικού Πανεπιστημίου του Κιέβου για τα έσοδα 178 δισ. δολ. το 2023, το ρωσικό πετρέλαιο που διακινείται από αυτό τον σκιώδη στόλο αντιστοιχεί στο 6% των επίσημων εξαγωγών της. Τα 11 δισ. δολ. που «χάνονται» δεν είναι μεν ασήμαντα αλλά δεν προκαλούν ανατροπή.

Ο πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία δεν εξαρτάται από αυτά. Από την άλλη πλευρά, πρόβλημα αρχίζει να έχει η Ουκρανία. Ο Όρμπαν εμποδίζει τα 50 δισ. ευρώ της οικονομικής βοήθειας που η ΕΕ προορίζει για το Κίεβο και οι Ρεπουμπλικανοί αρνούνται να εγκρίνουν νέα στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία αν δεν εξασφαλίσουν υποχωρήσεις από τον Μπάιντεν. Οι κυρώσεις της Δύσης στο ρωσικό πετρέλαιο ποτέ δεν θεωρήθηκε ότι θα άλλαζαν σοβαρά τις ισορροπίες εις βάρος του Πούτιν. Οι πολιτικές αγκυλώσεις της Δύσης ίσως τις αλλάξουν προς όφελός του.  

Εάν θέλετε κάθε πρωί το ενημερωτικό δελτίο του KReport στο email σας και πρόσβαση σε όλο το περιεχόμενό μας, κάντε μια δοκιμαστική συνδρομή!