Φαίνεται πως τα πιο ανθεκτικά καταφύγια είναι χτισμένα από κομμάτια της Ιστορίας. Σ’ αυτά συνήθως προστρέχουν όσοι δεν βολεύονται με το θύμα (αν είναι καταχωρημένο στους «κακούς») ή όσοι αποφεύγουν να κρίνουν τις πράξεις του θύτη (αν είναι καταχωρημένος στους «καλούς»). Κρίνουν με περισσή αυταρέσκεια ολόκληρους λαούς. Αποφεύγουν να δώσουν ονοματεπώνυμα στις δολοφονίες αθώων και βάζουν ένα «αλλά» στα συλλυπητήριά τους, αποφεύγουν ακόμη και την Ιστορία όπως γράφεται στο παρόν.
Μία βολικής μορφής ακινησία επιβάλλεται κάθε φορά από τους συμψηφισμούς και, τελικά, ανεξαρτήτως της πραγματικότητας.
Ένα δογματικό, σχεδόν θρησκευτικής δομής «δίκαιο», υπερισχύει: Εν αρχή ην ο Θεός και ο Διάβολος - αποκλείοντας ο θεός του ενός να γίνεται διάβολος του άλλου και την πιθανότητα αυτό να έχει συμβεί όχι μία αλλά πολλές στιγμές εκατέρωθεν. Το «δίκαιο» ορίζεται βιβλικά, κρίνει και θα κρίνει παρόν και μέλλον, μέχρι τη μέρα της τελικής κρίσης.
Τρεις σπουδαίοι άνθρωποι, οι δύο δεν ζουν, κατάλαβαν το βάρος της ακινησίας κι έγραψαν μάλιστα γι’ αυτή, όχι μία στιγμή, όχι οπουδήποτε, αλλά μέσα στο Ισραήλ. Τρεις πολυμεταφρασμένοι, και βραβευμένοι συγγραφείς:
Ο Νταβίντ Γκρόσμαν-ο μόνος εν ζωή- και οι Άμος Οζ και Αβραάμ Γεοσούα.
Ο Νταβίντ Γκρόσμαν στα 19 του πολέμησε στον πόλεμο του Γιόμ Κιπούρ, πριν από 50 χρόνια. Στον πόλεμο του Λιβάνου το 2006 ήταν υπέρ της σύρραξης (μετά την αναίτια απαγωγή δύο ισραηλινών στρατιωτών). Η τρομακτική ισχύς των επιχειρήσεων τον συντάραξε και εν μέσω πολέμου, στις 10 Αυγούστου 2006 μαζί με τον Άμος Οζ και τον Αβραάμ Γεοσούα σε συνέντευξη τύπου στο Ισραήλ ζήτησαν να σταματήσει η επίθεση. Δύο μέρες μετά σκοτώθηκε στον πόλεμο ο γιός του. Από τότε έγινε ιδιαίτερα ενεργός στις καμπάνιες όχι της εκδίκησης αδιακρίτως, αλλά της συμβίωσης. Αυτές τις μέρες μαζί με τους λίβελους που γράφει κατά της μέχρι σήμερα πολιτικής της Κυβέρνησης Νετανιάχου διαχώρισε το «μέχρι τώρα» από το «τώρα» : Οι σημερινές σφαγές έχουν έναν υπεύθυνο, είναι η Χαμάς,(εδώ).
Ο Άμος Οζ υπηρέτησε στους αλεξιπτωτιστές. Μαζί με τον άλλο μεγάλο συγγραφέα, τον Αβραάμ Γεοσούα (μάλιστα ο πατέρας του ήταν σεφαραδίτικης καταγωγής από τη Θεσσαλονίκη) μίλησαν κι έγραψαν εν μέσω συγκρούσεων για την ανάγκη δημιουργίας ενός παλαιστινιακού κράτους.
Αύριο σε μια πιθανή απάντηση, από τις καταιγίδες φωτιάς και θανάτου που συνηθίζει το Ισραήλ, ο Γκρόσμαν, το πιθανότερο, θα βρεθεί ανάμεσα σ’ αυτούς που θα την καταγγείλουν. Όπως, ίσως, θα έκαναν και οι άλλοι δύο. Και μόνο από σεβασμό στους νεκρούς –κάθε πλευράς -που εκατοντάδες από αυτούς θα μπορούσαν σήμερα να βρίσκονται, ακόμη, μεταξύ μας, όπως θα ήταν πιθανό, ακόμη είναι, να μην βρίσκεται μαζί μας ο Γκρόσμαν αν τον συναντούσε ένας τρομοκράτης της Χαμάς. Τι σημασία έχει τι πιστεύει και τι υπηρετεί, ήταν ένας ακόμη Ισραηλινός.
