ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

To αμήχανο οδοιπορικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ενεργειακή κρίση, του Αλέκου Κρητικού, ΕΛΙΑΜΕΠ Policy Paper 112/2022, σελίδες 14.

Η ανάλυση αυτή του Αλέκου Κρητικού ανταποκρίνεται στην λογική συνοπτικής κι ωστόσο ουσιαστικής προσέγγισης ενός θέματος που «καλεί» σε αναζήτηση προτάσεων πολιτικής, φτάνει μέχρι πριν λίγο από την σοβαροφανή κωμωδία της θέσπισης «πλαφόν» από την «ΕΕ 27» για την τιμή του φυσικού αερίου. Το σάντουιτς Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας (13/12), Ευρωπαϊκού Συμβουλίου/Κορυφής (15-16/12), Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας (19/12) έσωσε μεν την τιμή της Ευρώπης/των θεσμικών μηχανισμών, οι οποίοι από την Κορυφή της 24ης Φεβρουαρίου δεν κατόρθωναν να συμφωνήσουν «μέτρα έκτακτης ανάγκης στον τομέα της ενέργειας» παρά τις αλλεπάλληλες συναντήσεις σε όλα τα επίπεδα.

Είναι ίσως καλύτερα, έτσι. Γιατί εκείνο που επιτυγχάνει η ανάλυση του Αλέκου Κρητικού – ανθρώπου με πραγματική γνώση και αντίστοιχα γνήσιο ενδιαφέρον για τα ευρωπαϊκά θέματα, κυρίως όμως εκεί όπου τα θεσμικά συναντώνται με το συγκεκριμένο / με το λειτουργικό είναι διαφωτιστικό για τον ενδιαφερόμενο μέσο αναγνώστη, που θέλει μια πυξίδα κατανόησης.

Προερχόμενη από πεπεισμένο Ευρωπαϊστή η ανάλυση αυτή, όπως αρθρώθηκε γύρω από την ενεργειακή κρίση, επιτρέπει στον αναγνώστη να δει πως δημιουργήθηκε η «ζήτηση» μέτρων για το ενεργειακό (εδώ κάπου χωράει και η πρωτοβουλία Μητσοτάκη για πλαφόν, πως προέκυψαν οι εθνικές (λέγε με Γερμανία…) ανασχέσεις, πως χτίστηκε η αμυντική / παρελκυστική τάση της Επιτροπής στην καυτή αυτή υπόθεση. Κυρίως όμως, οδηγεί τον αναγνώστη στο να κατανοήσει πως χτίστηκε η προσδοκία για ένα είδος επανάληψης «βήματος εμπρός» στη θεσμική ωρίμανση της EE των 27, που έφερε η ανάγκη αντιμετώπισης των επιπτώσεων της πανδημίας με τη δημιουργία του πολυσυζητημένου Ταμείου Ανάκαμψης / Next Generation EU.

Ο Αλ. Κρητικός βλέπει την διαδικασία ογκούμενης πολιτικής πίεσης να καταλήγει μεν σε αποφάσεις σε επίπεδο ΕΕ 27, «που όμως συνιστούν εθνικές απαντήσεις και όχι κοινή ευρωπαϊκή πρωτοβουλία». Όπως είδαμε, δεν καλύπτει το Policy Paper 112 / 2022 τις τελικές αποφάσεις του Δεκεμβρίου – οι οποίες, πάντως, όσον αφορά το πλαφόν έθεσαν τέτοια επίπεδα ενεργοποίησης και τόσες προϋποθέσεις, ώστε απλώς να σώζουν την θεσμική τιμή της ΕΕ «27». Αλλά λειτουργική παρέμβαση να μην αποτελούν.

Βλέπει επίσης την οπτασία μια κοινής/ευρωπαϊκής ανάληψης ευθύνης για την άμβλυνση των επιπτώσεων από την ενεργειακή κρίση σε μια λογική αλληλεγγύης – κατά το πρότυπο της αντίστοιχης κίνησης μετά την πανδημία – να χλωμαίνει. Βλέπει επίσης την άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής φον ντερ Λάιεν να προχωρήσει σε έγκαιρη υποβολή προτάσεων στην κατεύθυνση ενός λειτουργικού  πλαφόν. Άρνηση, ή, πάντως, παρέλκυσης. μετά και την ώθηση/εντολή της Κορυφής, μετά και το κοινό άρθρο των Επιτρόπων Τζεντιλόνι – Μπρετόν για « κοινή δημοσιονομική απάντηση».

 

Τα Occasional Papers παρέχουν ακριβώς την ευελιξία να επικαιροποιούνται εύκολα, σε βραχύ χρονικό ορίζοντα. Καθώς θα προχωρά το 2023, θα δούμε την ενεργειακή αγορά να εξελίσσεται. Θα δούμε και την συζήτηση για δημοσιονομική στήριξη να επανέρχεται – ενδεχομένως – στο προσκήνιο, πλην όμως από εντελώς διαφορετική πλευρά: Λόγω της δημιουργίας προβλημάτων ανταγωνισμού για την ευρωπαϊκή βιομηχανία από τα μέτρα στήριξης των ΗΠΑ για την δική τους μεταποίηση. Καθώς, εδώ, πλήττεται η καρδιά της Ευρώπης — η Γερμανία, με Ιταλία και χώρες Βίζεγκραντ και Αυστρία από δίπλα – και τραυματίζεται το παραγωγικό της πρότυπο με την ακριβή ενέργεια, θα μπορούσε η αλληλεγγύη – και με κοινή ανάληψη χρέους – να «ανακαλυφθεί» εκ νέου καθώς, αυτή τη φορά, ενδιαφερόμενοι θα ήταν οι «καθαροί συνεισφορείς» της Ευρωπαϊκής σκηνής.

 

Ο Αλέκος Κρητικός είχε προτείνει τα «αζήτητα» δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης – ύψους 225 δισ.  ευρώ – να μεταφερθούν προς στην στήριξη λόγω ενεργειακής κρίσης, «αζήτητα» που ήδη είχαν αρχίσει να δρομολογούνται προς το Πρόγραμμα Repower EU. Με τη λογική εκείνη, «η κατανομή θα μπορεί να γίνει με κλείδα που θα προκύπτει από τις ανάγκες που δημιούργησε σε κάθε κράτος μέλος η ενεργειακή κρίση, σταθμισμένες με τις δυνατότητες κάθε χώρας να ανταποκριθεί εξ ιδίων». Αν, τώρα, Γερμανία και λοιποί πείσουν – τον εαυτό τους και τους άλλους – ότι νέες ανάγκες, ανάγκες αντιμετώπισης αμερικανικό ανταγωνισμού, είναι εκείνες που καλούν σε επίδειξη αλληλεγγύης το σύνολο των «27» της Ε.Ε., τότε θα μπορούσε να τεθεί σε κίνηση μια νέα, από κοινού ανάληψη χρέους. Όμως… με ριζικά διαφορετικούς ωφελούμενους.

 

(Μέχρι να ανακαλυφθεί άλλο πεδίο παρόμοιας ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Ποιο; Της χρηματοδότησης ανοικοδόμησης της Ουκρανίας, οψέποτε επιτευχθεί ειρήνευση. Αυτό, εντελώς διαφορετικό ΕΛΙΑΜΕΠ Occasional paper).

Εάν θέλετε κάθε πρωί το ενημερωτικό δελτίο του KReport στο email σας και πρόσβαση σε όλο το περιεχόμενό μας, κάντε μια δοκιμαστική συνδρομή!