ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ

ΑΡΘΡΑ
ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ KREPORT

Τι περιέχει η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Υποχρεωτικές κοινές αγορές ύψους 13,5 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου. Αλληλεγγύη -υποχρεωτική και αυτή- σε χώρες-μέλη που αντιμετωπίζουν προβλήματα εφοδιασμού, ακόμα και αν δεν υπάρχουν διμερείς συμφωνίες σε ισχύ. Περισσότερα μέτρα μείωσης της ζήτησης για φυσικό αέριο. Νέος δείκτης τιμολόγησης του LNG  και εργαλεία για τον περιορισμό τη μεταβλητότητας των τιμών φυσικού αερίου στις αγορές παραγώγων.

Αυτά είναι τα βασικά συστατικά στοιχεία του τέταρτου κατά σειρά πακέτου μέτρων έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης που παρουσίασε χθες στο Στρασβούργο η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Στόχος είναι η Ευρώπη αφενός  να μπορεί να προμηθευτεί και να αποθηκεύσει αρκετό αέριο για τον χειμώνα του 2023 (που ίσως αποδειχθεί δυσκολότερος από τον φετινό…), αφετέρου   να «δαμάσει» τις υψηλές τιμές ενέργειας που προκαλούν πληθωριστικές πιέσεις και απειλούν να πυροδοτήσουν και κοινωνική αναταραχή στην ΕΕ.

Η ιδέα του πλαφόν: Η πρόταση - που οριοθετεί το πλαίσιο των συζητήσεων μεταξύ των ηγετών των «27» χωρών της ΕΕ  στη Σύνοδο Κορυφής που ξεκινά αύριο- επικεντρώνεται στα μέτρα για τα οποία έχει δημιουργηθεί συναίνεση στους κόλπους της ΕΕ.  Και αφήνει (πάλι…) για αργότερα  την εξειδίκευση του πιο διαφιλονικούμενου μέτρου, δηλαδή του πλαφόν στις τιμές του φυσικού αερίου. Γι’  αυτό δεν έχει επιτευχθεί ούτε συμφωνία επί της αρχής, πόσο μάλλον επί των λεπτομερειών του. Και τούτο διότι η διάσταση μεταξύ του «μπλοκ των 15» από τη μια πλευρά (που πιέζουν για ευρύ πλαφόν εδώ και τώρα)  και του «γερμανικού στρατοπέδου» (που ιδανικά δεν θέλει κανενός είδους πλαφόν)  δεν έχει  γεφυρωθεί.

Όπως εξήγησε η κ. φον ντερ Λάιεν, όταν επέλθει συμφωνία μεταξύ των εθνικών κυβερνήσεων για τις βασικές αρχές του «δυναμικού και ευέλικτου μηχανισμού περιορισμού των τιμών»  στις συναλλαγές στον κόμβο TTF που «αποτελεί έσχατη λύση και θα ενεργοποιείται όταν χρειαστεί», τότε η Κομισιόν θα προχωρήσει στον καθορισμό των τεχνικών λεπτομερειών. 

Το Ιβηρικό μοντέλο: Στο τραπέζι παραμένει και η επέκταση σε επίπεδο ΕΕ του «Ιβηρικού μοντέλου» που προβλέπει επιβολή πλαφόν μόνο στο φυσικό αέριο που χρησιμοποιείται για την ηλεκτροπαραγωγή. Η Κομισιόν είπε ότι θα το … μελετήσει περαιτέρω, και οι όποιες αποφάσεις μετατίθενται στο μέλλον. Την πρόταση αυτή προωθεί δυναμικά η Γαλλία (που έχει ελάχιστο φυσικό αέριο στην ηλεκτροπαραγωγή λόγω των πυρηνικού στόλου που διαθέτει) και αποδέχεται η Γερμανία, αλλά δεν καλοβλέπουν χώρες όπως η Ιταλία, η Ελλάδα και το Βέλγιο, λόγω του μεγάλου δημοσιονομικού κόστους που συνεπάγεται.

Έπεσε η τιμή του φ.α: Η συνεχιζόμενη δημιουργική ασάφεια για πλαφόν ερμηνεύει σε μεγάλο βαθμό την ταχεία αποκλιμάκωση των τιμών στον κόμβο TTF. Πολλώ δε μάλλον αν  συνδυαστεί με το γεγονός ότι περί τα 35 πλοία που μεταφέρουν LNG βρίσκονται αγκυροβολημένα έξω από τα λιμάνια της ΕΕ,  μην έχοντας πού να εκφορτώσουν, γιατί όλες οι υποδομές είναι γεμάτες. Υπό την επήρεια των δυο αυτών παραγόντων, η spot τιμή του φυσικού αερίου στον κόμβο TTF υποχώρησε την Τετάρτη έως και τα 107 ευρώ/MWh για να κλείσει στα 112 ευρώ/MWh. Οι τιμές  συνεχίζουν να απομακρύνονται από το εξωφρενικό ρεκόρ των 350 ευρώ/MWh του Αυγούστου, παραμένοντας βέβαια σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με πέρυσι και ακόμα περισσότερο εάν συγκριθούν με τον μέσο όρο των τελευταίων ετών.

Τα υπόλοιπα μέτρα

Αναφορικά με τα υπόλοιπα μέτρα, το «πακέτο» της Κομισιόν προβλέπει:

-Υποχρεωτικές κοινές αγορές φυσικού αερίου για τουλάχιστον το 15% της δυναμικότητας των αποθηκών αερίου  στην  ΕΕ.

-Επέκταση της υποχρέωσης παροχής αλληλεγγύης σε μη συνδεδεμένα κράτη-μέλη με εγκαταστάσεις LNG. Η επέκταση αυτή θα διασφαλίσει ότι η ΕΕ θα είναι προετοιμασμένη και έτοιμη να δράσει σε σενάρια που χρειαστεί να ενεργοποιηθούν αυτές οι συμφωνίες. Η Επιτροπή εξετάζει επίσης την ανάγκη για περαιτέρω μέτρα που θα αντιμετωπίζουν περιπτώσεις όπου ορισμένες περιφέρειες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη κρίση εφοδιασμού από άλλες

Θέση σε ισχύ νέου δείκτη αναφοράς για το LNG την άνοιξη του 2023 με στόχο να υπάρξει αξιόπιστη εναλλακτική στον δείκτη TTF. Το δυναμικό πλαφόν -εάν υιοθετηθεί- θα λειτουργήσει ως «γέφυρα» για σύντομο χρονικό διάστημα έως ότου ενεργοποιηθεί το νέο benchmark.

-Δημιουργία μηχανισμού για την αντιμετώπιση της μεταβλητότητας των ενδοημερήσιων τιμών στα προθεσμιακά ενεργειακά προϊόντα (ρεύματος και αερίου), ώστε να περιορίζονται οι ακραίες αυξομειώσεις σε σύντομο χρονικό διάστημα.

-Πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ρευστότητας των ενεργειακών εταιρειών. Έτσι, με δύο πράξεις κατʼ εξουσιοδότηση θα αυξηθεί το όριο εκκαθάρισης στα 4 δισ. ευρώ (από 3 δισ. ευρώ), ενώ θα διευρυνθούν οι αξίες που μπορούν να γίνουν αποδεκτές ως εγγυήσεις για την κάλυψη των κινδύνων.

-Ανακατανομή κονδυλίων 40 δις. ευρώ από τα Ταμεία Συνοχής και δη από το τρέχον ΕΣΠΑ. Πρόκειται βέβαια για σταγόνα στον ωκεανό, αν ληφθεί υπόψη ότι  οι κυβερνήσεις των 27 έχουν ήδη δαπανήσει πάνω από 500 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση της κρίσης και μόνο η Γερμανία διαθέτει 200 δισ. ευρώ.

-Επαναξιολόγηση της αρχιτεκτονικής και της χρηματοδότησης του σχεδίου Repower EU

Η συζήτηση στο στρογγυλό τραπέζι των 27 ηγετών της ΕΕ το επόμενο διήμερο προμηνύεται έντονη. Εάν επιτευχθεί πολιτική συμφωνία, αυτή θα εξειδικευθεί στο συμβούλιο των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα (25 Οκτωβρίου). Η  ψήφιση των μέτρων -υπό τη μορφή ενός ακόμα Κανονισμού που θα υιοθετηθεί με fast track διαδικασίες-   αναμένεται εντός του Νοεμβρίου, με υψηλόβαθμους παράγοντες των Βρυξελλών να προβλέπουν ότι αυτό το πακέτο μέτρων δεν θα είναι το τελευταίο…

Εάν θέλετε κάθε πρωί το ενημερωτικό δελτίο του KReport στο email σας και πρόσβαση σε όλο το περιεχόμενό μας, κάντε μια δοκιμαστική συνδρομή!