Kreport > Uncategorized > Το στίγμα μιας επετείου

Το στίγμα μιας επετείου

Του Γιώργου Καπόπουλου 

Ο Τσόρτσιλ γράφει στα απομνημονεύματα του ότι λίγο πριν αρχίσει η διάσκεψη των νικητών στο Πότσνταμ, ρώτησε τον Στάλιν πως αισθάνεται που ο στρατός του είναι στο Βερολίνο για να πάρει την απάντηση ότι ο ρωσικός στρατός βρέθηκε το 1814 στο Παρίσι…

Για πρώτη φορά μετά το 1945 η επέτειος την νίκης της ΕΣΣΔ στον «Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο» γιορτάζεται με την Ρωσία σε εμπόλεμη κατάσταση εκ πρώτης όψεως με μια πρώην Σοβιετική Δημοκρατία την Ουκρανία αλλά στην πραγματικότητα με τις  ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.

Εβδομήντα επτά χρόνια μετά την άνευ όρων  παράδοση της Ναζιστικής Γερμανίας η  Μόσχα βρίσκεται σε μετωπική σύγκρουση με τους συμμάχους της στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, τις ΗΠΑ, την Βρετανία και την Γαλλία αλλά και με την Ενιαία Γερμανία.

Μια παρόμοια μεγάλη ανατροπή έχει  καταγραφεί τον 19ο αιώνα με κορύφωση τον Κριμαϊκό Πόλεμο στην περίοδο 1853-56.

Το 1814-15 η Ρωσία συμμετείχε αποφασιστικά στην ήττα της Γαλλίας του Βοναπάρτη που προσπάθησε να εγκαθιδρύσει πανευρωπαϊκή ηγεμονία με τον ρωσικό στρατό να μετέχει στην κατοχή του Παρισιού και την ρωσική διπλωματία να πρωταγωνιστεί στο Συνέδριο της Βιέννης που αποκατέστησε την ισορροπία δυνάμεων στην Ευρώπη.

Πριν καν κλείσουν σαράντα χρόνια η Ρωσία βρίσκεται απομονωμένη απέναντι στην συμμαχία  της Μεγάλης Βρετανίας , της Γαλλίας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που αποβίβασαν στρατεύματα στην Κριμαία αλλά δεν μπόρεσαν να ανοίξουν δεύτερο μέτωπο στην Βαλτική καθώς η Πρωσία και η Αυστρία δεν υπέκυψαν στις ασφυκτικές πιέσεις του Λονδίνου να  εμπλακούν στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Η παλινδρόμηση ανάμεσα στον ρόλο του συνδιαμορφωτή και συνεγγυητή μιας μεταπολεμικής τάξης πραγμάτων, και στην πλήρη απομόνωση και εξοστρακισμό από τις ευρωπαϊκές ισορροπίες που κατεγράφη τον 19ο αιώνα έχει ομοιότητες τηρουμένων των αναλογιών με την σημερινή εν εξελίξει σύγκρουση Ρωσίας-Δύσης.

Χωρίς την Ρωσία το 1815 και την ΕΣΣΔ το 1945 δεν θα είχαν ματαιωθεί τα ηγεμονικά σχέδια της Γαλλίας και στην συνέχεια της Γερμανίας στην Ευρώπη.

Όμως ο πρωταγωνιστικός ρόλος που κατοχύρωσε η Ρωσία τόσο στο Συνέδριο της Βιέννης το 1815 όσο και στην Συμφωνία της Γιάλτας στις αρχές του 1945, από μόνος του καταγράφηκε ως απειλή, ως εν δυνάμει ηγεμονική δυναμική πλήρους κυριαρχίας στην Γηραιά Ήπειρο.

Αν αναζητήσουμε κάποια κοινά συμπεράσματα για τις σχέσεις Δύσης-Ρωσίας τους τελευταίους δύο αιώνες θα διαπιστώσουμε ότι οι δύο πλευρές είναι αιχμάλωτες της γεωγραφικής τους θέσης πάνω στην οποία οικοδομούνται ιδεολογικά άλλοθι και εθνικά αφηγήματα που διαμορφώνουν και συντηρούν  μια αμοιβαία καχυποψία.

Ό,τι για την Μόσχα είναι κατοχύρωση της ασφάλειας της,  για την Δύση είναι εγγενής επιθετικότητα και επεκτατισμός –αναθεωρητισμός.

Αντίστροφα, αν η Δύση βλέπει μέσα από την διεύρυνση του ΝΑΤΟ την ανάσχεση της ρωσικής απειλής, η Μόσχα επιβεβαιώνει τον φόβο της για περικύκλωση από εχθρικούς συνασπισμούς.

Η αισιοδοξία που ακολούθησε την κατάρρευση των καθεστώτων του «Υπαρκτού Σοσιαλισμού» στην περίοδο 1989-91 μετά από τριάντα χρόνια μάλλον πιστοποιεί άγνοια της Ιστορίας.