Kreport > Uncategorized > Η μεταβλητή γεωμετρία της επόμενης ημέρας

Η μεταβλητή γεωμετρία της επόμενης ημέρας

Του Γιώργου Σεφερτζή

Η επόμενη ημέρα των Γαλλικών προεδρικών εκλογών ξημέρωσε με την ίδια την Γαλλία και, κατ’ επέκταση την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση, να τελεί υπό το καθεστώς της μεταβλητής, και άρα ασταθούς, γεωμετρίας των ισορροπιών που προέκυψαν από τις κάλπες, ενώ την ίδια ώρα ο πόλεμος που σοβεί στην Ουκρανία λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής των αβεβαιοτήτων και των ανασφαλειών των πληθυσμών τους.

Είναι, άλλωστε, αυτές οι αβεβαιότητες και οι ανασφάλειες που έχουν προκαλέσει τα νέα, βαθιά και πολλαπλά ρήγματα στη βάση των ευρωπαϊκών κρατών και της συνοχής τους, αφού η ταχύτητα με την οποία μεταβάλλονται πλέον τα δεδομένα σε οικονομικό, και όχι μόνο, επίπεδο, δημιουργεί χαώδεις διάφορες στις ταχύτητες με τις οποίες οι άνθρωποι μπορούν ή δεν μπορούν να προσαρμοστούν στις ραγδαίες αλλαγές που συντελούνται γύρω τους, μέσα τους και στις σχέσεις τους με την πραγματικότητα και τους άλλους.

Πρόκειται για διαφορές που μεταφράζονται αυτόχρημα σε νέες κοινωνικές, γεωγραφικές, δημογραφικές, εθνοτικές, πολιτισμικές, ιδεολογικές και πολιτικές αντιθέσεις, υπερβαίνοντας πλέον τις παραδοσιακές, κάθετες και ταξικά οριοθετημένες αντιπαλότητες μεταξύ δεξιάς και αριστεράς.  Δημιουργούν νέα οριζόντια ζεύγη αντιθέσεων, νέα πεδία συγκρούσεων και νέα μπλοκ συσπείρωσης ανταγωνιστικών συνασπισμών.

Η σταθεροποίηση των μεταξύ τους συσχετισμών εξαρτάται σε τελική ανάλυση από την εξεύρεση βιώσιμων ισορροπιών νέου τύπου που θα επιτρέψουν, αν επιτρέψουν, την αποκατάσταση των μεγάλων ρηγμάτων που ναρκοθετούν τόσο την πορεία της Γαλλίας προς τις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου, όσο και της Ευρώπης προς την αναμέτρηση με το μέλλον της, τον ίδιο της τον εαυτό και την ιστορία της.

Την περιμένουν στο σταυροδρόμι όπου διασταυρώνονται η παλιά με τη νέα εποχή των άκρων, ο προπανδημικός με τον μεταπανδημικό πλανήτη, ο κόσμος του πρώτου με τον  κόσμο του δεύτερου ψυχρού πολέμου υπό την απειλή μάλιστα ενός Τρίτου Παγκόσμιου Θερμού Πολέμου.

Αυτές είναι οι συνθήκες υπό τις οποίες καλείται ο Μακρόν να κερδίσει το νέο μεγάλο του στοίχημα.

Το πρώτο το είχε βάλει πριν από πέντε χρόνια επαγγελόμενος την εκ βάθρων επαναθεμελίωση του γαλλικού πολιτικού συστήματος και το κέρδισε πανηγυρικά, αφού στον πρώτο γύρο των φετινών προεδρικών  εκλογών ο στόχος του επετεύχθη με την πλήρη σχεδόν εξαέρωση και των τελευταίων υπολειμμάτων των μεταπολεμικών κομμάτων εξουσίας.

Το νέο στοίχημα το έβαλε ενόψει του δεύτερου γύρου. Κατάφερε πράγματι να τον μετατρέψει σε δημοψήφισμα για την Ευρώπη και το κέρδισε. Δεσμεύτηκε, όμως, να επανασυμφιλιωθεί με τον διχασμένο γαλλικό λαό και να επανασυνδέσει τους κατακερματισμένους οργανικούς δεσμούς μεταξύ αστικών κέντρων και περιφερειακής υπαίθρου, μεταξύ δυτικής και ανατολικής Γαλλίας, μεταξύ περιθωριοποιημένων λαϊκών προαστίων και προνομιούχων κοσμοπολίτικων περιοχών, μεταξύ παραμελημένων αγροτικών κοινοτήτων και δυναμικά αναπτυσσόμενων  μητροπολιτικών κέντρων, μεταξύ των χαμένων και των κερδισμένων της παγκοσμιοποίησης και της αποβιομηχάνισης.

Εντούτοις, τώρα βρίσκεται ενόψει ενός “τρίτου γύρου”. Θα είναι οι βουλευτικές εκλογές  του προσεχούς Ιουνίου. Άρα δεν έχει πολύ χρόνο για να αρχίσει να εκπληρώνει τις υποσχέσεις του. Διαφορετικά κινδυνεύει να χάσει το στοίχημα. Και το χειρότερο, να χάσει ταυτόχρονα και την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και τον έλεγχο των εξελίξεων που οδηγούν ολοταχώς σε πλήρη αλλαγή της αρχιτεκτονικής της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας και σε αναδιάταξη των πολιτικών δυνάμεων και των συσχετισμών της.

Εκεί, άλλωστε, έγκειται η μεταβλητότητα της πολιτικής γεωμετρίας της επόμενης ημέρας και η δυσκολία επίλυσης της εξίσωσης από την οποία εξαρτάται η διατήρηση της κυριαρχίας του Μακρόν μέχρι το τέλος της ανανεωμένης θητείας του.

Το σίγουρο είναι ότι στις βουλευτικές  εκλογές δεν θα έχει στο πλευρό του αυτούς που στις προεδρικές του έκαναν το χατίρι να στηρίξουν την επανεκλογή του όχι γιατί προσχώρησαν στο σχέδιό του για τη Γαλλία και την Ευρώπη, αλλά μόνο και μόνο για να φράξουν τον δρόμο της Ακροδεξιάς προς την εξουσία.

Αυτό σημαίνει ότι η κυριαρχία του θα βρίσκεται τουλάχιστον για τον επόμενο ενάμιση μήνα στο έλεος της δυναμικής που αναπτύσσει ένα νέο αλλά καθοριστικότατης σημασίας είδος  “συλλογικής υποκειμενικότητας”. Γιατί οι χαοτικές διάφορες που ανακύπτουν στην προσπάθεια των ανθρώπων να παρακολουθήσουν και να προσαρμοστούν στις ραγδαίες αλλαγές που συντελούνται στο περιβάλλον τους είναι ευθέως ανάλογες του βαθμού ψυχολογικής δυσκολίας που έχει για τον καθένα η αποδοχή της νέας πραγματικότητας. Είναι άλλο να νιώθουν ότι είναι εκ προοιμίου οι “χαμένοι” του παιχνιδιού. Και είναι πολύ διαφορετικό να αισθάνονται ότι έχουν, παραδείγματος χάρη, τα μορφωτικά εφόδια και τα εκπαιδευτικά εργαλεία που τους επιτρέπουν να μη φοβούνται ότι θα χάσουν τη θέση τους στην απασχόληση ή το τρένο για το αύριο που ξημερώνει.    

Το πρόβλημα του Μακρόν δεν είναι μόνο ότι παραμένει μετεκλογικά στα μάτια πολλών ακόμα  ο “αλαζόνας Πρόεδρος των πλουσίων”. Είναι πολύ περισσότερο ότι έχει γίνει πρωτίστως ο Πρόεδρος των πτυχιούχων και των ικανοποιημένων από τη ζωή τους πολιτών, ανεξάρτητα από την ηλικία τους, την οικονομική τους επιφάνεια ή την περιουσιακή τους κατάσταση. Οι άλλοι μπορεί και να του την “φυλάνε”.