Kreport > Uncategorized > Γαλλία: Η ώρα της Ευρώπης

Γαλλία: Η ώρα της Ευρώπης

Του Αλέκου Κρητικού (*)

Με επιφωνήματα έκδηλης ανακούφισης υποδέχθηκαν οι ηγέτες των περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών την επανεκλογή του Εμανουέλ Μακρόν. Τρεις μάλιστα εξ αυτών (Σολτς, Ντράγκι, Κόστα), σε μια διπλωματικά ασυνήθιστη κίνηση, είχαν πάρει θέση υπέρ του Μακρόν ήδη πριν τον δεύτερο γύρο με κοινό άρθρο τους στην εφημερίδα Le Monde. Δυστυχώς όμως, η συμπαράσταση αυτή έμεινε χωρίς αντίκρισμα στο επίπεδο της ευρωπαϊκής συλλογικής έκφρασης, δηλαδή στα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Ο Μακρόν αφέθηκε να αντιμετωπίσει μόνος του στη δύσκολη προεκλογική εκστρατεία του όχι μόνο τα χρόνια προβλήματα που τροφοδότησαν τον λαϊκισμό στη χώρα του και στην Ευρώπη εν γένει, αλλά και αυτά που εκτάκτως σώρευσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Το αποτέλεσμα ήταν μεν, ευτυχώς, η νίκη του, με την ακροδεξιά όμως στο μεγαλύτερο μέχρι σήμερα ποσοστό της στη Γαλλία. «Μια νίκη χωρίς δόξα», όπως έγραψε μια γαλλική εφημερίδα – με τον τίτλο στα γαλλικά (une victoire sans gloire) να κάνει την εύγλωττη ρίμα.

Είχε κατ΄επανάληψη η ενωμένη Ευρώπη ευκαιρίες να εκφράσει, χωρίς να φαίνεται ότι αναμειγνύεται επισήμως στα εσωτερικά γαλλικά πράγματα, τη συμπαράστασή της στον Μακρόν και κατ’ επέκταση την αντίθεσή της στην άνοδο του λαϊκισμού σε μια χώρα που επί δεκαετίες πρωταγωνιστεί στην εξέλιξη της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Είχε αυτή την ευκαιρία πριν τρία χρόνια όταν παρακολουθούσε το κίνημα των κίτρινων γιλέκων απαθώς, αντί να εισπράξει τα μηνύματα και να πάρει πρωτοβουλίες που θα αντιμετώπιζαν τις γενεσιουργούς αιτίες του φαινομένου – που, σημειωτέον, δεν αφορά μόνο τη Γαλλία.

Είχε αυτή την ευκαιρία, και σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό,  στις αρχές του περασμένου Μαρτίου, στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βερσαλλιών, όπου δεν εφείσθη ευχών, αλλά δεν πήρε καμία συγκεκριμένη απόφαση για ανακούφιση από τις ενεργειακές και οικονομικές συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία.

Είχε αυτή την ευκαιρία και πρόσφατα, στο τακτικό  Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 24ης-25ης Μαρτίου στις Βρυξέλλες, όπου και πάλι περίσσεψαν οι ευχές αλλά η λήψη αποφάσεων μετατέθηκε στο μέλλον. «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανέλθει σε όλα αυτά τα θέματα σε ειδική συνεδρίαση»  ήταν η κατακλείδα της διήμερης συνεδρίασης. Δείχνοντας να αγνοεί ότι δεν περισσεύει ο χρόνος.

«Των οικιών ημών εμπιπραμένων, ημείς άδομεν», θα ξαναέλεγε ο Θουκυδίδης, που με τα λόγια αυτά είχε συνοψίσει την καταστροφική αδυναμία της Αθηναϊκής Πολιτείας  να αντιληφθεί τα πραγματικά διακυβεύματα και να τα αντιμετωπίσει με ορθή προτεραιότητα.

Η άμεση ανάληψη πρωτοβουλιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι σήμερα περισσότερο από αναγκαία. Η νίκη του Μακρόν κινδυνεύει όχι μόνο να μείνει ανολοκλήρωτη αλλά και να υπονομευθεί από το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών τον ερχόμενο Ιούνιο. Το ενδεχόμενο πρωθυπουργοποίησης είτε της Λεπέν είτε του Μελανσόν, όσο και αν αυτή τη στιγμή δεν φαίνεται πιθανό, δεν πρέπει και να αποκλείεται. Με ό,τι αυτό θα σημαίνει για τη Γαλλία αλλά και για ολόκληρη την Ευρώπη. Αντί όμως, έστω και τώρα, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να τρέξουν για να προλάβουν τυχόν δυσμενείς εξελίξεις, παίρνουν και πάλι αμέριμνα τον χρόνο τους και τοποθετούν το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις δύο τελευταίες ημέρες του Μαϊου, δηλαδή οριακά πριν την πρώτη Κυριακή των εκλογών. Όταν δηλαδή θα έχει κατασταλάξει στις προτιμήσεις της η πλειοψηφία των εκλογέων. Των εκλογέων που θα έχουν ήδη αισθανθεί, πολλοί και δραματικά, την άνοδο των τιμών, τις ενεργειακές ελλείψεις και τις συνακόλουθες επιπτώσεις στη ζωή τους και θα τρέξουν στο πρόσφορο καταφύγιο του λαϊκισμού.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δείξει γρήγορα αντανακλαστικά. Οι «φειδωλές» χώρες, μεταξύ τους τώρα και η Γερμανία, πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είναι καιρός για στενόμυαλες λογιστικές προσεγγίσεις. Πρέπει να δοθεί άμεσα στους Γάλλους ψηφοφόρους και ταυτόχρονα στο σύνολο των ευρωπαίων πολιτών ένα ευκρινές σήμα ότι η Ευρώπη είναι παρούσα στην όλο και πιο δύσκολη καθημερινότητά τους. Δεν υπάρχει η πολυτέλεια του χρόνου. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα πρέπει να συνέλθει πολύ νωρίτερα από το τέλος Μαϊου. Και να πάρει βεβαίως γενναίες αποφάσεις. Διαφορετικά, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να έχει εν τω μεταξύ προκληθεί στο γαλλικό εκλογικό σώμα βλάβη ανήκεστη.

(*) Ο Αλέκος Κρητικός είναι πρώην στέλεχος ΕΕ, πρώην Γεν. Γραμματέας στα υπουργεία Ανάπτυξης και Εσωτερικών, Ειδικός Σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ