Kreport > Uncategorized > Η ώρα των διλημμάτων και των δεξαμενών 

Η ώρα των διλημμάτων και των δεξαμενών 

Του Γιώργου Σεφερτζή

Αυτές τις ώρες η Γαλλία ετοιμάζεται να ψηφίσει, η Ευρώπη κρατάει την ανάσα της, ενώ στην Ουκρανία μαίνεται ο πόλεμος που γύρισε πίσω την ιστορία της και απειλεί το μέλλον της.

Οι δορυφορικές φωτογραφίες από τους ομαδικούς τάφους έξω από την Μαριούπολη ήρθαν ξαφνικά να φιλοτεχνήσουν το μακάβριο φόντο του δεύτερου γύρου των Γαλλικών προεδρικών εκλογών. Λες και χρειαζόταν να εικονογραφηθεί η κατάσταση που μετά την ρωσική εισβολή ο Μακρόν είχε περιγράψει ως επιστροφή του τραγικού στην Ιστορία.

Ήταν ασφαλώς και αυτός ένας από τους λόγους που το προεκλογικό κλίμα δεν έλεγε να πάρει φωτιά παρά την κρισιμότητα των εκλογικών διακυβευμάτων. Σαν να θεωρούσαν οι Γάλλοι την βουβαμάρα της περισυλλογής προσφορότερη ατμόσφαιρα για να σκεφθούν πώς θα απαντήσουν στα σημερινά διλήμματα. Όχι μόνον σε αυτά που τους έθεταν οι δυο φιναλίστ κατά την διάρκεια του αγώνα δρόμου για την Προεδρία της Γαλλικής Δημοκρατίας. Αλλά και σε αυτά που θέτουν οι ίδιοι στον εαυτό τους αναρωτώμενοι αν αξίζει ή όχι ο κόπος να πάνε μερί τα εκλογικά τμήματά τους. Πολλώ δε μάλλον που από όλους έλειπε ο ενθουσιασμός που κάποτε τους περίσσευε.

Το ποσό, άλλωστε, είχαν αλλάξει οι εποχές είχε φανεί περίτρανα το βράδυ της περασμένης Τετάρτης. Μόλις δεκαπέντε εκατομμύρια είχαν παρακολουθήσει την κατά τα αλλά συναρπαστική τηλεμαχία Μακρόν-Λεπέν. Το 2017 ήταν σχεδόν κατά δυο εκατομμύρια περισσότεροι αυτοί που το είχαν κάνει παριστάμενοι μάρτυρες της πανωλεθρίας που είχε υποστεί τότε η εκπρόσωπος της γαλλικής ευρωσκεπτικιστικής  Ακροδεξιάς. Το 1988 ήταν πάνω από τριάντα εκατομμύρια όσοι είχαν παρακολουθήσει την τηλεμαχία του Μιτεράν με τον Σιράκ και τον τελευταίο να λέει στον πρώτο ότι δεν έχει το “μονοπώλιο της καρδιάς”.

Ούτε τότε, βέβαια, είχε αλλάξει κάτι, αφού ήταν οι συσχετισμοί δεξιάς – αριστεράς που έκριναν εκείνη την εποχή την έκβαση των εκλογικών αναμετρήσεων. Ούτε και τώρα φαίνεται να έχει αλλάξει κάτι δραματικά μετά την φετινή τηλεοπτική αναμέτρηση Μακρόν-Λεπέν. Δεν ήταν, ωστόσο, η περίπτωση του 2017. Τότε η Λεπέν έχασε τέσσερις ολόκληρες μονάδες.

Τώρα όμως, ούτε η Λε Πεν τρόμαξε το εκλογικό σώμα ούτε ο Μακρόν εντυπωσίασε συντρίβοντας την αντίπαλό του ούτε οι Γάλλοι έμαθαν κάτι που δεν ήξεραν. Ήταν και παρέμειναν βαθιά διχασμένοι και σήμερα καλούνται να βγάλουν το φίδι από την τρύπα επιλέγοντας μεταξύ δυο εξίσου βαθιά διαφορετικών σχεδίων. Για την κοινωνία τους, για το παρόν της και για το μέλλον της.

Αν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δεν πέφτουν έξω, πάνω από το 1/3 των ψηφοφόρων σκοπεύει να αποφύγει να μπει στο δίλημμα. Πολύ περισσότερο που αν κάνουν διαφορετική επιλογή, πολλοί θα έπρεπε να φροντίσουν να βρουν τον άνθρωπο που θα εξουσιοδοτούσαν να απαντήσει αντ’ αυτών. Ειδάλλως θα πρέπει να χαλάσουν τις διακοπές που όλοι δικαιούνται αυτήν την περίοδο.

Εξού και ο συναγερμός που σήμανε τις τελευταίες ημέρες στα επιτελεία των δυο μονομάχων. Κοινό τους σύνθημα “τίποτα δεν έχει τελειώσει ακόμα!”.

Από εκεί και ύστερα  η Λεπέν έφυγε για να ολοκληρώσει την καμπάνια της στην Βόρεια Γαλλία, όπου βρίσκεται και το εκλογικό φέουδό της, επαναλαμβάνοντας ότι “ο λαός που ψηφίζει κερδίζει”.

Είχε αποφασίσει ταυτόχρονα να κάνει αυτό που δεν έκανε στην τηλεμαχία της με τον απερχόμενο Πρόεδρο ούτε και σε όλο το προηγούμενο διάστημα. Να σηκώσει τους τόνους, να πολώσει το κλίμα και να θέσει το διχαστικότερο δίλημμα που θα μπορούσε: “Ή η Γαλλία ή ο Μακρόν”.

Προετοιμαζόταν από την επόμενη της τηλεμαχίας έχοντας προφανώς ακούσει τις συμβουλές όσων εκτίμησαν ότι δεν υπήρξε, μέχρι παρεξηγήσεως επιθετική. Την άλλη ημέρα στην συγκέντρωση που πραγματοποίησε στην Αρράς, μεγάλο αστικό κέντρο της Νορμανδίας, εκφώνησε τον πιο βίαιο προεκλογικό λόγο που είχε βγάλει ποτέ. Επρόκειτο για έναν ιδιαίτερα επιθετικό, απολύτως λαϊκίστικο και αρκετά απειλητικό λόγο. Καμία, δηλαδή,  σχέση με το πρόσωπο που είχε δείξει στους τηλεθεατές της προηγούμενης. “Μου είναι ανυπόφορη αυτή η διαρκής περιφρόνηση και ασέβεια που επιδεικνύει”, είπε για τον απερχόμενο Πρόεδρο. “Πιστεύει ότι κατέχει την εξ αποκαλύψεως αλήθεια και κανείς δεν μπορεί να διαφωνήσει μαζί του χωρίς να υποστεί τις κοροϊδίες του και τα αναθέματά του… Η αλαζονεία του δεν έχει όρια!”.

Ο τελευταίος επέλεξε να της απαντήσει κάνοντας την τελευταία προεκλογική του στάση στην γεωγραφικά διαμετρικά αντίθετη άλλη άκρη του γαλλικού εξάγωνου.  Πήγε στην Λοτ της Οξυτανίας στην Νότια Γαλλία, φέουδο της γαλλικής κεντροαριστεράς, που λάτρευε ο Μιτεράν για την γραφικότητά της και επέλεγε πάντα για να εκφωνεί από την πρωτεύουσά της Τουλούζη  τον τελευταίο προεκλογικό του λόγο. Ο Μακρόν αποφάσισε να τον  εκφωνήσει από το Φιζάκ, μια εξαιρετικής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής ομορφιάς κοινότητα, τόπο καταγωγής, εξάλλου,  του Πρωθυπουργού του Ζαν Καστέξ, στον οποίο και έπλεξε το εγκώμιο απευθυνόμενος στο πλήθος των συγκεντρωμένων οπαδών του. Όπως πάντα στις συγκεντρώσεις του Μακρόν, κυμάτιζαν την γαλλική μαζί με την σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο ίδιος προσπάθησε και μάλλον πέτυχε να τους μεταδώσει τον ενθουσιασμό που είχε λείψει από την προεκλογική περίοδο. Βρισκόταν σε φόρμα. Είχε ξαναβρεί την λάμψη του. Και δεν έχασε την ευκαιρία να επιβεβαιώσει για μια ακόμα φορά την χαρισματικότητά του. Νεαροί αριστεριστές βγαλμένοι σε μπαλκόνι σπιτιού  απέναντι από το βήμα από το οποίο μιλούσε, του έδωσαν γρήγορα αυτήν την δυνατότητα. Είχαν κρεμάσει πανώ με σύνθημα- λογοπαίγνιο  εναντίον των ιδιωτικοποιήσεων. Ο Μακρόν έστρεψε το βλέμμα πάνω τους, ενώ ταυτόχρονα ζητούσε από τους συγκεντρωμένους οπαδούς του να μην προβούν σε αποδοκιμασίες. Άνοιξε μαζί τους ένα ζωντανό διάλογο σε απευθείας μετάδοση από τα τηλεοπτικά δίκτυα που κάλυπταν την εκδήλωση. “Να είστε τουλάχιστον ευτυχείς που ζείτε σε μια Δημοκρατία. Και ελπίζω ότι αυτό θα συνεχιστεί, γιατί στις 24 Απριλίου, αυτό θα είναι το διακύβευμα”, τους είπε καλώντας τους ταυτόχρονα να μην πετάνε χαρτιά στην πλατεία. “Θα έρθω μετά  να τα πούμε από κοντά ” πρόσθεσε πριν συνεχίσει την ομιλία του. Τα χαρτιά έγραφαν  “Πρόεδρος των πλουσίων”

Σε αυτή την κωμόπολη των 10000 κατοίκων, στον πρώτο γύρο των εκλογών  ο Μακρόν είχε έλθει πρώτος με μια ελάχιστη διαφορά από τον δεύτερο Ζαν-Λυκ Μελανσόν, υποψήφιο της Ανυπόταχτης Γαλλίας. Στα χέρια των ψηφοφόρων του βρίσκονται σήμερα τα κλειδιά της έκβασης του δεύτερου γύρου.  Και προφανώς ήταν αυτός ένας από τους λόγους που ο Μακρόν είχε επέλεξε το Φιζάκ για να μιλήσει για την Γαλλία της υπαίθρου.  Ο δεύτερος ήταν για απαντήσει από εκεί στην Λε Πεν. Η ανθυποψήφιά του, ριζωμένη στην περιφερειακή Γαλλία, τον κατηγορούσε μονίμως ότι την παραμελούσε. Αν και η ομιλία του Μακρόν ήταν σε αρκετά σημεία τεχνική, ο στόχος του ήταν πολύ σαφής και κατανοητός. Εξήγγειλε την “επανασυμφιλίωση” των μητροπολιτικών πόλεων με την επαρχία και τα λαϊκά προάστια λέγοντας ότι “η Γαλλία είναι ένα ενιαίο μπλοκ”. Για να συνεχίσει με νόημα: “Βρίσκω καταπληκτικό ότι έχουμε αυτούς που δίνουν μαθήματα φροντίδας και σεβασμού [του λαού] την ώρα που κηρύττουν το μίσος και τον διχασμό της χώρας” “Το χρέος της Δημοκρατίας”, πρόσθεσε, είναι να εξαλείφει τις ανισότητες….Όταν κατεβάζουμε τα χέρια ή όταν παραδιδόμαστε στην μνησικακία και την ηττοπάθεια δεν κερδίζουμε καμία μάχη….Ούτε αποκαθιστούμε την ενότητα της χώρας υποσχόμενοι τα πάντα στους πάντες χωρίς να χρηματοδοτούμε τίποτα. Δεν κερδίζουμε τις μάχες με ψέμματα και παρανοήσεις. Δεν θα σημειώσουμε καμία κοινωνική πρόοδο, αν δεν εξηγούμε ταυτόχρονα πώς θα την χρηματοδοτήσουμε”, επέμεινε.

Ο Μακρόν ολοκλήρωσε την εκστρατεία του ξαναβρίσκοντας τα λόγια ενός νέου αφηγήματος για      την χώρα του, την Ευρώπη και τους λαούς της. Το συμπλήρωσε με ένα νέο δίπτυχο: “Απελευθερώνουμε και σχεδιάζουμε”. Το συμπύκνωσε σε τρεις  φράσεις: “επανασυμφιλιώνουμε την (κοινωνική) μέριμνα με την προσπάθεια και την φιλοδοξία”,  “συνδυάζουμε τον ιδεαλισμό με τον ρεαλισμό” και “δυναμώνουμε την Γαλλία της οικουμενικότητας μαζί με την Ενωμένη Ευρώπη”.

Κλείνοντας κάλεσε τους οπαδούς του σε πλήρη κινητοποίηση μέχρι την τελευταία στιγμή επαναλαμβάνοντας ότι “τίποτα δεν έχει ακόμα κερδηθεί”.

Πράγματι από τις τελευταίες μετρήσεις προέκυπτε μέχρι χθες το βράδυ ότι η ψαλίδα μεταξύ των δυο  φιναλίστ του δεύτερου γύρου έκλεινε, ενώ η αποχή παρέμενε ψηλά. Πόσο οριακή ή ευρεία θα είναι η τελική διαφορά, θα το μάθουμε σε λίγες ώρες. Μέχρι τότε όμως το ερώτημα θα είναι αν, πώς και ποιες πολιτικές δεξαμενές θα λειτουργήσουν με ποια δυναμική προς ποια κατεύθυνση.

Το σίγουρο είναι ότι ναι μεν ο Μακρόν έχει το προβάδισμα, αλλά  η Γαλλία, που ο ίδιος φιλοδοξεί να ξανακάνει “ένα, ενιαίο και αδιαίρετο μπλοκ”,   είναι κομμένη στα τρία.  Με μια Ακροδεξιά να υπερτερεί αριθμητικά αντιπροσωπεύοντας κάτι παραπάνω από το 1/3  των σαράντα οχτώ εκατομμυρίων που καλούνται σήμερα να προσέλθουν στις κάλπες, την Αριστερά να βρίσκεται λίγο πιο κάτω και τα ποσοστά του  μακρονικού Κέντρου να εξαρτώνται από τον βαθμό συσπείρωσης των δυνάμεων του δημοκρατικού τόξου. Αν αυτές οι τελευταίες δεν συσπειρωθούν σε μια πλειοψηφική βάση, οι εποχές θα έχουν αλλάξει περισσότερο από όσο είχαμε μέχρι τώρα αντιληφθεί.