Kreport > articles > Η διεύρυνση του «κύκλου της λογικής» και του ρεαλισμού (23/4)

Η διεύρυνση του «κύκλου της λογικής» και του ρεαλισμού (23/4)

Του Γιώργου Σεφερτζή

Όσο κάθεται η σκόνη που σήκωσε η τηλεοπτική αναμέτρηση Μακρόν-Λε Πεν, τόσο από το τοπίο που προβάλει παραμονή του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών στην Γαλλία εξαφανίζονται τα σύννεφα των αμφιβολιών περί την έκβασή τους. Επιβεβαιώνεται με αλλά λόγια η εκτίμηση ότι στην τηλεοπτική αναμέτρηση της περασμένης Τετάρτης η Λε Πεν παρέδωσε τα όπλα της με την ελπίδα να κερδίσει την συμπάθεια των συμπατριωτών της παρά να τα χρησιμοποιήσει σε μια προσπάθεια να κερδίσει την εμπιστοσύνη τους στις δυνατότητές της να κυβερνήσει την χώρα χωρίς να οδηγήσει την ίδια και την Ευρώπη σε περιπέτειες. Σε κάθε περίπτωση το 43% των ερωτηθέντων αποφάνθηκε ότι ο Μακρόν ήταν μάλλον πειστικότερος έναντι του 24% που εξέφρασαν την ίδια γνώμη για την Λε Πεν και του 33% που θεώρησε ότι ήταν και οι δυο εξίσου πειστικοί.

Κατόπιν αυτού δεν είναι περίεργο που η ψαλίδα μεταξύ των δυο διεκδικητών  φάνηκε κάποια στιγμή να ανοίγει στις 15 μονάδες υπέρ του απερχόμενου Προέδρου. Σύμφωνα, ωστόσο, με τις τελευταίες χθεσινές μετρήσεις, στο δείγμα των οποίων συμπεριλαμβάνονται όλοι οι τηλεθεατές  της τηλεμαχίας, ο Μακρόν βαδίζει, πλην ατυχήματος, προς μια νέα εκλογική νίκη με ένα όμως εύρος σαφώς μικρότερο του 2017 και ίσως πιο μικρό των δέκα μονάδων που μέχρι χθες ήταν η ελάχιστη προβλεπόμενη διαφορά. Σε κάθε περίπτωση μένει να φανεί, αν το μέγεθος της αναμενόμενης νίκης του απερχόμενου Προέδρου, θα είναι τέτοιο που να του προσδίδει την αναγκαία δυναμική για να παρακάμψει τον σκόπελο των βουλευτικών εκλογών του προσεχούς Ιουνίου χωρίς να υποστεί τις αβαρίες που θα τον υποχρεώσουν να μοιραστεί τις υπερεξουσίες του συγκατοικώντας με τον επικεφαλής μιας μη μακρονικής, αν όχι αντιμακρονικής,  κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.

Με τα σημερινά δεδομένα επικρατέστερος για τον ρόλο του “πολιτικού αντίβαρου” είναι ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν, ο υποψήφιος της Ανυπόταχτης Γαλλίας και της ριζοσπαστικής αριστεράς. Του έλειψαν μόλις 300.000 ψήφοι για να κάνει την έκπληξη του πρώτου γύρου προκρινόμενος αντί της Λε Πεν στον αυριανό δεύτερο. Τώρα προσβλέπει σε αυτό που ονομάζει “τρίτο γύρο” πιστεύοντας ότι το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών θα τον επιβάλει ως τον επόμενο Πρωθυπουργό των κυβερνήσεων  Μακρόν.

Στην παρούσα πάντως φάση οι ψηφοφόροι του είναι οι πιο απρόθυμοι να μετακινηθούν αύριο  προς την κατεύθυνση του Μακρόν. Για την ακρίβεια είναι οι μόνοι στους κόλπους των οποίων τα ποσοστά πρόθεσης ψήφου υπέρ του απερχόμενου Προέδρου μειώνονται. Από το 39%, στο οποίο είχαν φθάσει πριν το debate Μακρόν-Λε Πεν, έπεσαν στο 34%. Αντιθέτως αυξηθηκαν κατά δυο μονάδες ( από το 17% στο 19%) τα ποσοστά των προτιθέμενων να ψηφίσουν Λε Πεν. Το 48% (+4 μονάδες) είτε αρνείται να απαντήσει είτε εμφανίζεται αποφασισμένο να απόσχει ή να συμμετάσχει ρίχνοντας λευκά ή άκυρα ψηφοδέλτια.

Στις λοιπές εκλογικές βάσεις τα ποσοστά υπέρ της Λε Πεν δεν προόδευσαν καθόλου. Αντιθέτως έπεσαν  στο 5% μεταξύ των ψηφοφόρων του “πράσινου” Ζαντό, στο 13% από 25% μεταξύ των ψηφοφόρων της κεντροδεξιάς Πεκρές και, το πιο εντυπωσιακό, στο 72% από το 78% μεταξύ των ψηφοφόρων του ακροδεξιού υπερεθνικιστή Ζεμμούρ. Το 65% (+6 μονάδες) των ψηφοφόρων του Ζαντό κινούνται πλέον προς Μακρόν επιδοκιμάζοντας τις θέσεις που πήρε για την δημιουργία νέων αιολικών πάρκων και την βελτίωση υπέρ των ΑΠΕ του χρησιμοποιούμενου ενεργειακού μείγματος στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Ανάλογες, όμως, τάσεις εμφανίζονται και στην εκλογική βάση των υποψηφίων που έμειναν εκτός του ανταγωνισμού για την Προεδρία. Το 49% (+9 μονάδες) των ψηφοφόρων της κεντροδεξιάς Πεκρές στρέφεται προς τον Μακρόν ματαιώνοντας τις προσδοκίες της Ακροδεξιάς Λε Πεν να αθροίσει τις δυνάμεις σε αυτές τις λίγες, έστω, που έχουν απομείνει στην παραδοσιακή φιλελεύθερη δεξιά. Το 11% (+4 μονάδες) των ψηφοφόρων του ακροδεξιού υπερεθνικιστή Ζεμμούρ επίσης ακολουθεί την ίδια τάση επιβεβαιώνοντας ότι, σε αντίθεση με το λαϊκό εκλογικό σώμα της Λε Πεν, αυτοί παραμένουν πιστοί στις αστικές πολιτικές παραδόσεις.

Προς ενίσχυση αυτών των τάσεων ο Μακρόν έκανε χθες τρεις κινήσεις. 

-Η πρώτη ήταν να επιστρατεύσει τον γνωστό μάγο Ζεράρ Μαζάξ, που τον είχε επικαλεστεί κατά την διάρκεια της τηλεμαχίας του με την Λε Πεν. Του τηλεφώνησε για να του ζητήσει συγνώμη αν η αναφορά του τον έφερε σε δύσκολη θέση. Τον έβαλε έτσι να συμμετάσχει στο τελευταίο επεισόδιο του εβδομαδιαίου διαφημιστικού σήριαλ που παράγει και αναρτά κάθε Παρασκευή το επιτελείο του με τίτλο “Ο Υποψήφιος”.        

-Η δεύτερη ήταν η εξαγγελία μιας αύξησης κατά 10% των μισθών των εκπαιδευτικών. Την είχε ήδη κάνει ανακοινώνοντας το πρόγραμμα της νέας θητείας του. Την είχε, όμως, συνδέσει με τις επιδόσεις των μαθητών τους. Τώρα είπε ότι αυτός ο όρος δεν θα ισχύσει και ότι οι αυξήσεις θα δοθούν σε όλους μέχρι τέλους.

-Η τρίτη αφορούσε στην επίμαχη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Απέρριψε την ιδέα να διεξαχθεί επί του θέματος δημοψήφισμα λέγοντας ότι πρωτεύει η διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους. Άφησε όμως έτσι ανοιχτό το παράθυρο να μεταβληθεί η θέση του υπέρ της υποχρεωτικής μετάθεσης στα 65 του ορίου ηλικίας για την συνταξιοδότηση. 

Εκείνο, ωστόσο, που κράτησε για το τέλος ήταν μια ενδιαφέρουσα ατάκα ως απάντηση στις κατηγορίες περί αλαζονείας. Μιλώντας σε ραδιοφωνική συνέντευξη στην France Ιnter είπε πως καταλαβε ότι για ορισμένους η κατηγορία αυτή αποτελούσε πολιτικό επιχείρημα. Άφησε έτσι να εννοηθεί ότι για τον ίδιο αυτό δεν θα μπορούσε να σταθεί. Γι’ αυτό, πρόσθεσε, “ο αλαζόνας της παρέας δεν είναι αυτός που μιλά με όλους τους Γάλλους χωρίς να τους διακρίνει σε κατηγορίες, όπως έκανα εγώ. Πάντα μάθαινα πολλά κουβεντιάζοντας μαζί τους”, είπε αρνούμενος ότι προτιμούσε να ασκεί τις εξουσίες του παρά να κάνει διάλογο για τις πολιτικές του. “Δεν επαναστατικοποίησα εγώ την άσκηση της προεδρικής εξουσίας. Αναλωνόμουν, όμως, σε πάρα πολλές συζητήσεις”.

Μένει τώρα να δούμε πού θα καταλήξουν οι προεκλογικές συζητήσεις μεταξύ των ίδιων των ψηφοφόρων. 

Είναι πλέον σαφές ότι σε αυτές επικρατεί πλέον περισσότερος προβληματισμός και λιγότερος θυμός. Διευρύνεται έτσι “ο κύκλος της λογικής”. Άρα και η εκλογική επιρροή του Μακρόν. Δεν είναι, ωστόσο,  βέβαιο ότι αυτή η λογική θα στενέψει και τον “κύκλο της αποχής”. Δεν αποκλείεται αυτή η τελευταία να διευρυνθεί ακόμα περισσότερο στην αυριανή ψηφοφορία.  Προς το παρόν η συμμετοχή δεν φαίνεται ούτε να εκτινάσσεται στα ύψη ούτε από μόνη της να κρύβει εκπλήξεις.

Αντιστρόφως είναι ενδεχόμενο να αυξηθεί πολύ η αποχή ιδιαίτερα μεταξύ των νέων και της εκλογικής βάσης της αριστεράς. Σε μέσο όρο μπορεί να πλησιάσει το 1/3 του εκλογικού σώματος. Είναι πάντως ο αστάθμητος  παράγοντας που θα παρατείνει την αβεβαιότητα  για το αυριανό τελικό αποτέλεσμα.