Kreport > Uncategorized > Πόση Δύση αντέχει η Δύση;

Πόση Δύση αντέχει η Δύση;

Του Τάκη Καμπύλη

 Το 1999, ο ολλανδός δημοσιογράφος και συγγραφέας Χέϊρτ Μακ  έκανε ένα μεγάλο οδοιπορικό στις  σημαντικές, ιστορικά, πόλεις της ηπείρου μας αναζητώντας την Ευρώπη του 20ου αιώνα.  Το βιβλίο του, των 850 σελίδων, υπήρξε  εκδοτικό γεγονός.

Στην Ουκρανία ο Μακ επέλεξε  δύο πόλεις: Το Κίεβο  για την καταστροφή επί σοβιέτ αλλά και μεταγενέστερα, του τόπου σφαγής  των 33.371 Εβραίων  της πόλης το 1941 (Μπάμπι Γιάρ) και την Οδησσό όπου ο Μακ πήγε για άλλο λόγο: Τη  θεωρούσε την ομορφότερη πόλη της Ευρώπης  και την πιο χαρακτηριστική ευρωπαϊκή πόλη.

Πού τελειώνει για τον Μακ η ευρωπαϊκή δύση; Εκεί που δεν έλεγαν « θα πάω στο Λονδίνο ή έχω συγγενείς στη Γερμανία» αλλά  «θα πάω στην Ευρώπη, έχω συγγενείς στην Ευρώπη». Η Οδησσός ήταν το τελευταίο μέρος προς τα ανατολικά που δεν άκουσε «θα πάω  στην Ευρώπη». Όμως αυτή η νοητή γραμμή  από την Φινλανδία δεν είναι ευθεία, ούτε υποκύπτει σε διπλωματικές  ομαδοποιήσεις και  εθνικά σύνορα. Και από τότε (1999) έχει αναδιαταχθεί.

 Ο  Χάντιγκτον (1993) στη «σύγκρουση των πολιτισμών» έχει ήδη καταθέσει μια εκτίμηση: Η Ουκρανία, το πιθανότερο, θα διαμελισθεί. Η γραμμή της Δύσης για τον Χάντιγκτον ξεκινά από τη Φινλανδία, τις βαλτικές χώρες, διασχίζει την Ουκρανία στα δυτικά και σταματά πολύ πιο πριν τη Μαύρη θάλασσα. Η Δύση λοιπόν σταματά μερικά χιλιόμετρα, ελάχιστα, ανατολικότερα του Κιέβου.

Στις 50 μέρες του πολέμου πολλά ή κάποια από  αυτά άλλαξαν. Όμως όσο περνάει ο καιρός, το ερώτημα θα αφορά όλο και περισσότερο τη Δύση: «Αξίζει»;

Πόσο θα αντέξει η Δύση στα παράλληλα μέτωπα της ενέργειας, των πρώτων υλών, της ακρίβειας και του λαϊκισμού; Για πόσο οι αρχές, οι αξίες και η ανάγκη τιμωρίας του ρωσικού ρεσάλτο  θα κρατούν τον πιο απρόβλεπτο παράγοντα, τη δυτική  κοινή γνώμη,  εντός  γραμμής;

Η εποχή Τραμπ   παραμένει ένα  βουβό ποτάμι  στις ΗΠΑ,  και οι κοινωνικές συγκρούσεις μέσα στην  πανδημία στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και στον Καναδά  έδειξαν πόσο ευάλωτο έχει καταστεί αυτό που κάποτε λέγαμε «Δύση» -και πως οι φίλοι της δεν είναι και τόσοι πολλοί.  Οι αυταρχικές προσωποπαγείς εξουσίες  γίνονται πιο εύκολα οικείες από τους απρόσωπους δημοκρατικούς θεσμούς, τον πυρήνα της  δύναμης  και της ευημερίας της Δύσης.  

Ήδη  οι πρώτες  50 μέρες του πολέμου φανερώνουν  τα δόντια τους: Όρμπαν και  Λεπέν, κυρώσεις πολλών ταχυτήτων, και μια κοινή γνώμη που φαίνεται να κλείνεται στα «δικά της», διαχωρίζοντάς τα από τα δίκαια της Ουκρανίας –  και να ψηφίζει αναλόγως.

Όταν η τηλε-εξοικείωση με τον πόλεμο και τη φρίκη κουράσει και ο πληθωρισμός πλησιάσει σε διπλάσια νούμερα, τότε ίσως κανείς δεν θα είναι σίγουρος που να αναζητήσει τη Δύση μέσα στη Δύση.