Kreport > articles > Η Σερβία σε σταυροδρόμι

Η Σερβία σε σταυροδρόμι

Του Γιώργου Καπόπουλου

Η επανεκλογή του προέδρου της Σερβίας Βουκιτς και η ταυτόχρονη νίκη του κυβερνώντος κόμματος χθες στην Σερβία θέτει περισσότερα ερωτήματα παρά απαντά στα ήδη διατυπωμένα. Ένα είναι βέβαιο. ότι η πολιτική ισορροπιών που κατά τα τελευταία χρόνια επιχειρεί το Βελιγράδι ανάμεσα στην Δύση, κυρίως την Ε.Ε, και την Ρωσία, δεν μπορεί εκ των πραγμάτων να συνεχισθεί.

Όταν τον χειμώνα του 1996-97 αμφισβητήθηκε για πρώτη φορά το καθεστώς Μιλόσεβιτς με μαζικές διαδηλώσεις, το δίλημμα στο οποίο έπρεπε να απαντήσουν οι Σέρβοι πολίτες ήταν παράταση στην αναδίπλωση στον εθνικισμό και απομόνωση ή επιλογή μιας ευρωατλαντικής προοπτικής για την χώρα. Από τότε έχουν περάσει περισσότερα από εικοσιπέντε χρόνια και το δίλημμα ξεθωριάζει κάθε μέρα που περνά.

Από την μια μεριά η Ε.Ε μοιάζει να μην έχει ούτε την βούληση αλλά ούτε και την δυνατότητα να δεσμευθεί ως προς τον χρονικό ορίζοντα πλήρους ένταξης των κρατών της  περιοχής. Από την άλλη οι Σέρβοι διαπιστώνουν ότι οι βαλκανικές χώρες που έχουν ήδη ενταχθεί εδώ και δεκαπέντε χρόνια, η Ρουμανία και η Βουλγαρία, δεν βελτίωσαν την δύσκολη καθημερινότητα στην οποία ζουν από την επόμενη μέρα των ανατροπών του 1989.

Οι Σέρβοι αλλά και οι Αλβανοί και οι πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας διαπιστώνουν ότι ένταξη στην Ε.Ε δεν σημαίνει ούτε νέο Σχέδιο Μάρσαλ αλλά ούτε και τις κοινοτικές εισροές οι οποίες στην δεκαετία του ‘80 στήριξαν την ένταξη του Νότου στην τότε Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Αντίθετα  η ένταξη στην Ε.Ε υπήρξε για την Ρουμανία και την Βουλγαρία ένα δεύτερο σκληρό σοκ προσαρμογής μετά την ασύντακτη μετάβαση στην Οικονομία της Αγοράς που ακολούθησε την κατάρρευση του Υπαρκτού Σοσιαλισμού το 1989.

Μπορεί σήμερα η Ε.Ε να δεσμευθεί έστω και καθυστερημένα ως προς τον ενταξιακό ορίζοντα της Σερβίας και των άλλων κρατών των Δυτικών Βαλκανίων; Προφανώς η απάντηση είναι σαφώς αρνητική.

Έτσι τα Βαλκάνια, σε αντίθεση με την Βόρεια και Ανατολική Ευρώπη όπου κυριαρχεί η καχυποψία για τις επιδιώξεις της  Μόσχας, ίσως να είναι το επόμενο πεδίο όπου το Κρεμλίνο θα μπορούσε να επιχειρήσει να αξιοποιήσει την στρατηγική περιθωριοποίηση των κρατών της περιοχής με πρώτο βήμα την αναμόχλευση του σερβικού αναθεωρητισμού για να αμφισβητηθείς η τάξη πραγμάτων που διαμόρφωσαν οι Κλίντον –Χολμπρουκ μετά από τις δύο επεμβάσεις του ΝΑΤΟ το 1995 και το 1999.