Kreport > articles > Ο πόλεμος αλλάζει τον χάρτη της Oρθοδοξίας

Ο πόλεμος αλλάζει τον χάρτη της Oρθοδοξίας

Του Πάνου Μπαΐλη

Πληθαίνουν οι φωνές κατά του Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλου  για τη στάση που κρατάει στο θέμα της εισβολής στην Ουκρανία. Συμμαχίες και φιλίες έχουν  ανατραπεί με τον “χάρτη της Ορθοδοξίας” να αλλάζει υπέρ του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Η  Μόσχα η οποία  είχε την πλειοψηφία στο σύνολο των Εκκλησιών, πλέον  βλέπει την  επιρροή της να  μειώνεται, με τις πρώην ισχυρές συμμαχίες της  να δοκιμάζονται.

Πριν την εισβολή υπέρ της Μόσχας  για το θέμα της αυτοκεφαλίας της Ουκρανίας,  στο πλευρό του Κύριλλου ήταν τα πατριαρχεία Σερβίας, Αντιοχείας, Γεωργίας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας. Ακόμη και το Ιεροσολύμων εμφανίζονταν κατά του Φαναριού. Εκτός αυτών πολλές αυτοκέφαλες Εκκλησίας όπως της Πολωνίας, της Τσεχίας και των Βαλτικών χωρών  στήριζαν τη Μόσχα.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο από την πλευρά του υποστηρίζονταν από το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας , τις Εκκλησίες της Ελλάδος και της Κύπρου. Αυτός ήταν και ο λόγος που το Φανάρι απέρριπτε την ιδέα για Σύνοδο όλων των Εκκλησιών, αφού η πλειοψηφία δεν εξυπηρετούσε την προώθηση των θέσεών του. Ακόμη και ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας δεν έχει πάρει ξεκάθαρη θέση για το ουκρανικό προβάλλοντας την «ανάγκη διαλόγου».

Για τον λόγο αυτό ο κ. Βαρθολομαίος είχε αποφασίσει να προχωρήσει στη Σύνοδο των πρεσβυτών πατριαρχείων (Κωνσταντινούπολης, Ιεροσολύμων ,Αλεξανδρείας, Αντιοχείας) και της Εκκλησίας της Κύπρου όπου έχει την πλειοψηφία. Στην ιδέα αυτή η Μόσχα είχε αντιδράσει έντονα. Ωστόσο, μετά την εισβολή, όλα είναι ρευστά. Ο Βαρθολομαίος έχει παγώσει την ιδέα της Συνόδου καθώς διαπιστώνει ότι  το κλίμα έχει αντιστραφεί αφού τα πατριαρχεία Γεωργίας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας πλέον στηρίζουν με κάθε τρόπο την Ουκρανία, φιλοξενούν και βοηθούν τους πρόσφυγες και επικρίνουν τη στάση του Κύριλλου ο οποίος ταυτίζεται με την πολιτική Πούτιν.

Σήμερα δίπλα στη Μόσχα είναι η Σερβία και η Αντιόχεια, ενώ θολή παραμένει η στάση του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων. Την ίδια στιγμή η Πολωνία  τάσσεται πλέον υπέρ του Βαρθολομαίου, όπως και η Τσεχία, ενώ η Λιθουανία που μέχρι τώρα ήταν “Ρωσόφιλη” με επίσημη ανακοίνωση του επικεφαλής μητροπολίτη Ιννοκέντιου ξεκαθαρίζει πως η “Λιθουανία δεν είναι Ρωσία. Είναι μια διαφορετική χώρα, μια διαφορετική κοινωνία, με το δικό της πνευματικό και ηθικό κλίμα”.

Η Μόσχα αντιμετωπίζει προβλήματα και στη Ρωσική Εκκλησία της Ουκρανίας, αφού είναι τουλάχιστον 15 οι περιοχές στις οποίες οι επίσκοποι δεν μνημονεύουν τον Κύριλλο. Ενώ, και μία ενορία του Πατριαρχείου Μόσχας στο Άμστερνταμ έχει ζητήσει επισήμως να υπαχθεί στο Φανάρι.

Εξ αιτίας της εισβολής, πλην της Σερβίας, οι Εκκλησίες στα Βαλκάνια ανοίγουν νέο κεφάλαιο στις σχέσεις τους καθώς Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία και Κόσσοβο επιθυμούν  την αυτοκεφαλία τους σε μια προσπάθεια να απαγκιστρωθούν από τη Σερβία, στη δικαιοδοσία της οποίας ανήκουν.

Πέτρα του σκανδάλου στην περιοχή αποτελεί το Κόσσοβο το οποίο έχει ζητήσει την αυτοκεφαλία του  και ασκεί πιέσεις στην περιοχή των Μετοχίων  όπου ζει η σερβική μειονότητα.

Στο Μαυροβούνιο ο πρόεδρος της χώρας Μίλο Τζουγκάνοβιτς εκτιμά ότι θα πρέπει να λυθεί το “εκκλησιαστικό” άμεσα αν και το Φανάρι δεν επιθυμεί να εμπλακεί στη διαμάχη με τη Σερβία. Η Βόρεια Μακεδονία είναι  ξεκάθαρα κατά της Σερβίας και της Ρωσίας , έχει καταθέσει αίτημα για αυτοκεφαλία  και είναι η μοναδική χώρα η οποία συγκεντρώνει τις προϋποθέσεις για την ίδρυση μιας νέας Εκκλησίας στα Βαλκάνια.