Kreport > articles > Ζελένσκι στην Γαλλική Εθνοσυνέλευση: Ο πόλεμος και η πολιτική του μετάφραση (23/3)

Ζελένσκι στην Γαλλική Εθνοσυνέλευση: Ο πόλεμος και η πολιτική του μετάφραση (23/3)

Του Γιώργου Σεφερτζή

Η σημερινή ομιλία του  Ουκρανού Προέδρου Ζελένσκι στην Εθνοσυνέλευση θα είναι το γεγονός της 18ης ημέρας προ του τέλους του πρώτου γύρου των Γαλλικών προεδρικών εκλογών.

Είναι δε μάλλον σίγουρο ότι θα ανατροφοδοτήσει τις δημόσιες συζητήσεις που τον τελευταίο καιρό μαίνονται με επίκεντρο την στάση που Ευρώπη και Γαλλία οφείλουν να υιοθετήσουν έναντι της ρωσικής εισβολής και της διεθνούς κρίσης που αυτή έχει προκαλέσει.

Σε πρώτη φάση κυριάρχησαν  οι συναισθηματικές αντιδράσεις και οι μαζικές συγκεντρώσεις συμπαράστασης προς τον σθεναρά αμυνόμενο Ουκρανικό λαό φέρνοντας σε δύσκολη θέση τους υποψήφιους των δυο άκρων του πολιτικού φάσματος που ούτε είχαν κρύψει στο πρόσφατο παρελθόν τον θαυμασμό τους προς τον Πρόεδρο Πούτιν ούτε καλοέβλεπαν ποτέ την ευθυγράμμιση της Γαλλίας με τις ΗΠΑ και την Βορειοατλαντική Συμμαχία.

Πολύ δε περισσότερο που στον συναισθηματικό παροξυσμό υπερθεμάτιζαν επιδραστικοί διανοούμενοι, όπως ο φιλόσοφος Μπερνάρ Ανρί Λεβί, πολέμιος των αυταρχικών καθεστώτων και των εθνικιστικών κινημάτων.

Σε δεύτερη φάση κυριάρχησε ο πανικός που σκόρπισε η ρωσική απειλή χρήσης πυρηνικών όπλων και η ανταπάντηση του Γάλλου υπουργού εξωτερικών που θύμισε στον Πούτιν ότι τόσο η Γαλλία όσο και το ΝΑΤΟ είναι ωσαύτως πυρηνικές δυνάμεις με αποτρεπτικές αμυντικές  δυνατότητες.

Ήταν τότε που άρχισαν να ακούγονται οι φωνές των βετεράνων της γαλλικής εξωτερικής πολιτικής,  όπως ο πρώην πρωθυπουργός  του Σιράκ, Ντομινίκ ντε Βιλπέν, ο παλιός σύμβουλος του Μιτεράν και μετέπειτα υπουργός εξωτερικών του Σιράκ, Υμπέρ Βεντρίν, και ο πρώην υπουργός εξωτερικών του Σαρκοζί, Μπερνάρ Κουσνέρ που συνιστούσαν ψυχραιμία, πραγματισμό και σύνεση σε μια προσπάθεια να πέσουν οι τόνοι και να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος, όταν οι δυτικοί υπόσχονταν στους ανά τον κόσμο συμμάχους τους πράγματα που δεν θα μπορούσαν να τηρήσουν, όπως έκαναν με τους Κούρδους ή ετοιμάζονταν να ξανακάνουν με τους Ουκρανούς. Ούτε η Ουκρανία θα μπορούσε να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση να επισπεύσει την ενσωμάτωσή της ως κράτους-μέλους της.

Σε τρίτη φάση η κοινή γνώμη άρχισε να προσγειώνεται στην πεζή πραγματικότητα και να συνειδητοποιεί πόσο η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό πετρέλαιο και αέριο αποδυνάμωνε τον γεωπολιτικό της ρόλο και πόσο βαριές θα ήταν για το κόστος ζωής της οι συνέπειες της κλιμάκωσης της έντασης με την Ρωσία, αν δεν βρισκόταν γρήγορα μια διπλωματική διέξοδος από την ουκρανική κρίση. Και τότε ο ενθουσιασμός που είχε προκαλέσει η πρωτοφανής επίδειξη ευρωπαϊκής ενότητας και η ταχύτητα των ανακλαστικών με την οποία αποφασίστηκε η επιβολή κυρώσεων σε βάρος της επιτιθέμενης Ρωσίας άρχισε να υποχωρεί δίνοντας την θέση του στις αναδρομικές επικρίσεις εναντίον των επιλογών της Μέρκελ που  σε αντίθεση με τις αντίστοιχες της Γαλλίας είχε δέσει χειροπόδαρα τη Γερμανία στο ενεργειακό άρμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας αναστέλλοντας τη λειτουργία των πυρηνικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ούτε για 24 ώρες δεν θα μπορούσαν να δουλέψουν οι γερμανικές, και όχι μόνον, βιομηχανίες σε περίπτωση που οι Ρώσοι διέκοπταν την παροχή φυσικού αερίου ή αν οι Ευρωπαίοι αποφάσιζαν να σταματήσουν να χρηματοδοτούν με τα εκατομμύριά τους  τις πολεμικές τους επιχειρήσεις καταβάλλοντας το αντίτιμο της προμήθειάς του.

Υπ’ αυτές τις συνθήκες οι προεκλογικές ισορροπίες και οι προβληματισμοί του εκλογικού σώματος επανήλθαν στο status quo ante.

Ο Εμμανουέλ Μακρόν έχασε δημοσκοπικά τις μονάδες που είχε κερδίσει μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία  ως Πολέμαρχος, Εθνάρχης και Ευρωπαιάρχης. Η πολύωρη παρουσίαση του προγράμματός του για την επόμενη πενταετία έτυχε ψυχρής υποδοχής. Τα δυο τρίτα των συμπατριωτών του (66%) έκριναν ότι τα μέτρα που πρότεινε δεν ήταν «ούτε καινοτόμα ούτε νεωτερικά». Το 61% θεωρούν ότι οι εξαγγελίες του δεν «ανταποκρίνονται στις  προσδοκίες τους ούτε και θα βελτιώσουν την καθημερινότητά τους». Το 56% κρίνει ότι «δεν θα βελτιώσουν ούτε την οικονομική κατάσταση της χώρας». Το 52% εκτιμά ότι δεν θα ενισχυθεί η θέση της Γαλλίας απέναντι στις παγκόσμιες κρίσεις όπως της πανδημίας ή του πολέμου στην Ουκρανία. Το 51% δεν πιστεύει ότι το πρόγραμμά του είναι ρεαλιστικό. Σχεδόν εφτά στους δέκα (78%) εκτιμούν ότι «η δεύτερη θητεία του θα αποτελεί συνέχεια της πρώτης» και ότι θα συνεχίσει να κινείται «μάλλον προς τα δεξιά». Το 69%, τέλος, είναι απόλυτα αρνητικό έναντι της πρόθεσής του να παρατείνει στα 65 την ηλικία συνταξιοδότησης.

Αντιστρόφως η μεγάλη πλειοψηφία είναι θετική για τα μέτρα ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης, την αύξηση της κατώτατης σύνταξης στα 1.100 ευρώ για πλήρη 35ετία, την απαλλαγή των φόρων κληρονομιάς μέχρι 150.000 ευρώ για κάθε παιδί, την κατάργηση των ανταποδοτικών τελών, τη μεταρρύθμιση του φόρου κοινωνικής αλληλεγγύης, την αύξηση του αριθμού των εκπαιδευτικών σε συνδυασμό με την ανάθεση νέων καθηκόντων, την πρόσληψη 50.000 νοσηλευτών στους οίκους ευγηρίας κλπ.

Εν κατακλείδι στη χθεσινή δημοσκόπηση της Ifop για λογαριασμό της TF1 ο Εμμανουέλ Μακρόν παραμένει μεν πάντα μακράν πρώτος με 28%, αλλά με απώλειες 4,5 συνολικά μονάδων σε σύγκριση με τα ποσοστά που συγκέντρωνε τις πρώτες ημέρες της ουκρανικής κρίσης.  Αντιστρόφως,  η ακροδεξιά Λε Πεν, αν και έχασε μισή μονάδα μετά την παλινωδία της σε σχέση με την σημερινή της παρουσία στην ομιλία του Ζελένσκι στην Γαλλική Εθνοσυνέλευση, συνεχίζει την ανοδική δημοσκοπική της πορεία εξαργυρώνοντας την προγραμματική επιμονή της στην κοινωνική γενναιοδωρία και φθάνοντας για πρώτη φορά στο 19,5%. Δεν είναι μάλιστα τυχαίο ότι κερδίζει 7 μονάδες μεταξύ των ανέργων, 4 μεταξύ των συνταξιούχων, 5 στους άνω των 65.  Ακολουθεί ο επίσης διαρκώς ανερχόμενος Ζαν-Λυκ Μελανσόν της αριστερής Ανυπότακτης Γαλλίας, αν και παρά την εντυπωσιακή συγκέντρωση που πραγματοποίησε την Κυριακή στο Παρίσι, υποχώρησε κατά μισή μονάδα σταθεροποιούμενος, όμως, με 13,5% στην τρίτη θέση.   .

Προσωρινό συμπέρασμα εν αναμονή των αντιδράσεων που θα προκαλέσει η σημερινή ομιλία του Ζελένσκι: τρία είναι κατά τα φαινόμενα τα πολιτικά θύματα που θα αφήσει πίσω της η ουκρανική κρίση.

Το πρώτο αναφέρθηκε ήδη. Είναι η υστεροφημία της Άνγκελα Μέρκελ.

Το δεύτερο είναι η Βαλερί Πεκρές και η παραδοσιακή φιλελεύθερη κεντροδεξιά στην οποία η ρωσική εισβολή έδωσε την χαριστική βολή με τον Εμμανουέλ Μακρόν στον ρόλο του συμβόλου της εθνικής και ευρωπαϊκής ενότητας και αυτονομίας να της στερεί τον λόγο ύπαρξης.

Το τρίτο είναι το συλλογικό που αποτελούν όλοι οι νεόκοποι υποψήφιοι Πρόεδροι, από τον ακροδεξιό υπερεθνικιστή Ερίκ Ζεμμούρ μέχρι τον Πράσινο Γιανίκ Ζαντό  και την σοσιαλίστρια δήμαρχο του Παρισιού Αν Ινταλγκό, που φιλοδόξησαν να επαναλάβουν το τρόπαιο του αουτσάιντερ των εκλογών του 2017 Εμμανουέλ Μακρόν, αλλά που είδαν τις περιστάσεις να ευνοούν τους παλαίμαχους μαραθωνοδρόμους της πολιτικής εξαντλώντας τις αντοχές τους.