Kreport > articles > Γαλλικές προεδρικές εκλογές: Αλλαγή τοπίου (10/3)

Γαλλικές προεδρικές εκλογές: Αλλαγή τοπίου (10/3)

Του Γιώργου Σεφερτζή

Ο Μακρόν σε ρόλο πολέμαρχου εθνάρχη

 Στη σκιά της ουκρανικής κρίσης, που επί δεκαπέντε  ημέρες  μονοπωλεί το ενδιαφέρον των πολιτών, των πολιτικών και των ΜΜΕ, η δημοτικότητα, η αξιοπιστία και η πρόθεση ψήφου υπέρ  του απερχόμενου Προέδρου Μακρόν πραγματοποιούν θεαματικά άλματα.

Ήδη από τις πρώτες ημέρες της ρωσικής εισβολής  ο δείκτης εμπιστοσύνης στο πρόσωπό του, που βρισκόταν και το προηγούμενο διάστημα σε διαρκή άνοδο, ανέβηκε κατά μέσο όρο πέντε επιπλέον μονάδες φθάνοντας στο 40% επί του συνόλου των πολιτών με το ποσοστό αυτών που δηλώνουν ότι εμπιστεύονται ειδικά τους χειρισμούς του στο ουκρανικό να είναι κατά δέκα μονάδες υψηλότερο του μέσου όρου εμπιστοσύνης εφ’ όλων των υπόλοιπων θεμάτων (βλ. μέτρηση Elabe για την Echos που δημοσιεύτηκε την 1η Μαρτίου).

Ειρήσθω πάντως εν παρόδω ότι η άνοδος του δείκτη εμπιστοσύνης στον Πρόεδρο κατά τη διαχείριση της υγειονομικής κρίσης στο διάστημα Μαρτίου – Απριλίου 2020 ήταν διπλάσια αυτής που αναφέρεται στην ουκρανική κρίση. Που σημαίνει ότι πιθανότατα τα πλεονεκτήματα, που αναντίρρητα του έχει εξασφαλίσει η διαχείριση της τελευταίας, δεν θα είναι τελικά συγκρίσιμα με αυτά που κεφαλαιοποίησε στη διάρκεια της πανδημίας εμφανιζόμενος ως ο μεγάλος προστάτης του γαλλικού λαού απέναντι στον Covid 19.

Παρ ταύτα η δημοτικότητά του καταρρίπτει κάθε προηγούμενο ρεκόρ με τα ποσοστά της να έχουν αυξηθεί κατά έντεκα μονάδες μέσα σε μια εβδομάδα. Πράγμα που είχε να συμβεί από τον Απρίλιο του 2020. Οι θετικές γνώμες για τον Εμμανουέλ Μακρόν έχουν ξαναγίνει πλειοψηφικές (51%), αν και όχι στον βαθμό που έγιναν παράλληλα πλειοψηφικές και οι θετικές γνώμες για τον πρώην πρωθυπουργό του Εντουάρ Φιλίπ. Ας σημειωθεί ότι ο τελευταίος, υποστηρικτής πάντα του  σημερινού Πρόεδρου, ηγείται πλέον δικού του κόμματος και ετοιμάζεται να κατέβει στις προγραμματισμένες για τον προσεχή Ιούνιο βουλευτικές εκλογές.

Σε κάθε περίπτωση είναι χαρακτηριστικό ότι ανάλογη αύξηση του δείκτη της δημοτικότητάς τους σημείωσαν τα δυο άλλα πρόσωπα-κλειδιά της γαλλικής κυβέρνησης στη διαχείριση της ουκρανικής κρίσης: ο σημερινός πρωθυπουργός  Ζαν Καστέξ (+5 μονάδες) και ο  υπουργός εξωτερικών Ζαν-Υβ Λε Ντριαν (+4 μονάδες σύμφωνα με την μέτρηση της Ifop-Fiducial για το Paris Match της 8ης Μαρτίου).

Εκείνο πάντως που δεν αφήνει καμία αμφιβολία για τα κέρδη που αποκομίζει ο απερχόμενος Πρόεδρος από τον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο είναι η εκτίναξη των ποσοστών, της υπέρ αυτού πρόθεσης ψήφου. Τις ημέρες που μεσολάβησαν από τη ρωσική εισβολή κέρδιζε από μια μονάδα την ημέρα. Προχθές, για πρώτη φορά, κέρδισε μέσα σε μια ημέρα 4,5 μονάδες φθάνοντας στο 33,5% έναντι 29% της προηγούμενης ημέρας (βλ. μέτρηση Elabe το BFM TV της 9ης Μαρτίου) . Πρόκειται προφανώς περί κλασικής επανάληψης του γνωστού πολιτικού φαινομένου της  «συσπείρωσης γύρω από την σημαία» (rally ’round the flag) με τον Μακρόν σε ρόλο πολέμαρχου να ηγείται πλέον ως εθνάρχης της πορείας προς τις προεδρικές εκλογές της 10ης Απριλίου πέντε μόλις ημέρες μετά την επίσημη ανακοίνωση της υποψηφιότητάς του

Που σημαίνει ότι ο υποψήφιος πλέον Πρόεδρος Μακρόν κάθε άλλο παρά ενεργοποιεί, προς το παρόν τουλάχιστον, τα παλιά αρνητικά ανακλαστικά εναντίον του «αλαζόνα Προέδρου των πλουσίων». Αντιθέτως, αν και εξακολουθεί να εμπνέει «ανησυχία» σε ένα 66% (-2), το 69% (+6) τον θεωρεί «δυναμικό», το 55% (+9) «θαρραλέο» και το 55% (+8) «κατάλληλο» για την Προεδρία της Δημοκρατίας.

Τα τρία κρίσιμα ερωτηματικά

 Είναι, βέβαια, αλήθεια ότι για πρώτη φορά στην ιστορία της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας διεξάγονται προεδρικές εκλογές υπό το κράτος μιας μείζονος παγκόσμιας γεωπολιτικής κρίσης.

Και ο Πρόεδρος Μιτεράν είχε επωφεληθεί από τον πόλεμο στον Κόλπο και ο Ζακ Σιράκ ανέκτησε την «πολιτική παρθενία» του εναντιωνόμενος το 2003 στην επιθυμία των Αμερικανών να μπει η Γαλλία στον πόλεμο εναντίον του Ιράκ του Σαντάμ Χουσεϊν. Όμως ούτε ο ένας ούτε ο άλλος βρίσκονταν στη μέση μιας προεκλογικής εκστρατείας,  όταν προέκυπταν αυτά τα διεθνή προβλήματα, ούτε μια πυρηνική απειλή πλανιόταν τότε πάνω από το κεφάλι του εκλογικού σώματος, όπως συμβαίνει σήμερα με την γαλλική κοινή γνώμη που αναστατωμένη αναζητά στον Εμμανουέλ Μακρόν τον προστάτη της. Μένουν, ωστόσο, ανοιχτά τρία  κρίσιμα ερωτήματα.

Το πρώτο αφορά στη διάρκεια της ουκρανικής κρίσης. Αν αυτή εκτονωθεί μέχρι τη διεξαγωγή των δυο γύρων της εκλογικής αναμέτρησης, η ατζέντα πιθανότατα να αλλάξει τουλάχιστον τόσο όσο χρειάζεται για να πάψει να λειτουργεί υπέρ του υποψηφίου Προέδρου Μακρόν και το ακαταμάχητο πλεονέκτημα του υποψηφίου αλλά δεδομένου νικητή.

Το δεύτερο ερώτημα αφορά στη δυναμική των ανακατατάξεων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Όλοι οι ανθυποψήφιοι του Εμμανουέλ Μακρόν βρίσκονται υπό τις παρούσες συνθήκες σε ελεύθερη πτώση. Αν αυτή συνεχιστεί, το πολιτικό τοπίο της επόμενης ημέρας θα είναι αγνώριστο. Πολύ περισσότερο που υπάρχει ήδη μια μοναδική εξαίρεση, η οποία ενδεχομένως εξελιχθεί σε μια ακόμα έκπληξη αυτών των εκλογών. Ο μόνος πέραν του Μακρόν που βλέπει τα ποσοστά του να ανεβαίνουν εν μέσω ουκρανικής κρίσης είναι ο υποψήφιος της Ανυπότακτης Γαλλίας, Ζαν-Λυκ Μελανσόν που θέλει η Γαλλία εκτός από ανυπότακτη να γίνει και αδέσμευτη.  

Το τρίτο ερώτημα αφορά στις πολιτικές επιπτώσεις της επερχόμενης οικονομικής κρίσης. Ήδη η μείωση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών παραμένει, σε πείσμα της γεωπολιτικής κρίσης, το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα της κοινής γνώμης με το 50% να το ιεραρχεί ως σοβαρότερο του ουκρανικού και μόνο ένα 38% να έχει διαφορετική άποψη.

Ήδη από χθες ο Γάλλος υπουργός οικονομικών Μπρυνό Λεμέρ προετοιμάζει τους συμπατριώτες του για μια οικονομική κρίση χειρότερη της πετρελαϊκής του 1973. Θα αφήσει άραγε μια τέτοια δυσοίωνη προοπτική αλώβητη την σημερινή ακάθεκτη εκλογική δυναμική του Μακρόν;