Kreport > articles > Ο κυβερνοπόλεμος Ουκρανίας – Ρωσίας

Ο κυβερνοπόλεμος Ουκρανίας – Ρωσίας

Του Γιώργου Επιτήδειου

Ταυτόχρονα με τη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ξεκίνησε και ο αγριότερος κυβερνοπόλεμος που έχει γνωρίσει μέχρι σήμερα η ανθρωπότητα. Ο Ουκρανός υπουργός για τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό Mykhailo Fedorov το γνωρίζει και γι’ αυτό ζήτησε μέσω Twitter από τους πολίτες να δημιουργήσουν έναν κυβερνοστρατό για να υπερασπίσουν τη χώρα τους στο διαδίκτυο.

Προς το παρόν, οι περισσότερες ενέργειες των δύο πλευρών προσπαθούν απλώς να πλήξουν την ψυχολογία του αντιπάλου αλλά η επίδραση των κυβερνοεπιθέσεων σε καθαρά στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν θα αργήσει να γίνει αντιληπτή από την παγκόσμια κοινότητα.

Οι ψυχολογικές επιχειρήσεις χωρίζονται σε 3 κατηγορίες:

  • Διαγραφές δεδομένων Σε αυτό τον τομέα οι Ρώσοι προετοιμάζονταν εδώ και μήνες (κατ’ άλλους εδώ και χρόνια) «μολύνοντας» ουκρανικούς υπολογιστές ώστε με την έναρξη του πολέμου να διαγράψουν όλες τις αποθηκευμένες πληροφορίες τους. Μετά την εισβολή, με τη βοήθεια και της διάσημης ομάδας Anonymous που «κήρυξε τον πόλεμο στη Ρωσία», οι Ουκρανοί έχουν προχωρήσει σε ανάλογες ενέργειες. Επίσης, για την άμυνά τους λαμβάνουν εθελοντική βοήθεια από πολλές δυτικές εταιρείες cyber security.
  • Επιθέσεις DDos. Στέλνοντας χιλιάδες αιτήματα σύνδεσης κάθε δευτερόλεπτο ο επιτιθέμενος φορτώνει υπολογιστές ή δίκτυα με άσχετες εργασίες ώστε να τους καταστήσει άχρηστούς. (Φανταστείτε έναν άνθρωπο που εργάζεται και κάθε 2 δευτερόλεπτα τον ρωτάς αν είναι καλά και σου απαντάει Ναι. Δεν θα μπορέσει να εργαστεί καθόλου.)
  • Προσθήκη ανεπιθύμητων δεδομένων σε sites και υπηρεσίες. Ρωσικά «τρολ» δημοσιεύουν προπαγάνδα σε social media και οι Ουκρανοί χάκερς με τους ξένους συνοδοιπόρους τους αλλάζουν τις σελίδες των εχθρικών sites. Στόχος είναι κυρίως οι ρωσικές ειδησεογραφικές σελίδες όπου δημοσιεύονται αντιπολεμικά μηνύματα, φωτογραφίες και βίντεο από τις καταστροφές που προκαλούν οι δυνάμεις εισβολής στην Ουκρανία, ενώ παρέχεται εκτενής ενημέρωση για τις απώλειες των αμάχων.

Παρότι ο πόλεμος αυτός μετρά μόνο λίγες ημέρες έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται γνωστές και δράσεις με πιο απτά αποτελέσματα στην πολεμική προσπάθεια από την αλλαγή του ονόματος του γιοτ του Πούτιν σε “FCKPTN στις υπηρεσίες Marine Tracking.

Δεδομένα της Ρωσικής Διαστημικής Υπηρεσίας υποκλάπηκαν από τους Anonymous και δημοσιεύθηκαν στο διαδίκτυο αποκαλύπτοντας απόρρητες πληροφορίες. Το ίδιο συνέβη και στη Λευκορωσική αμυντική βιομηχανία Tetraedr, ενώ μια ομάδα υποστηρίζει πως απέκτησε μυστικά της Ρωσικής Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας.

Λευκορώσοι κυβερνοαντάρτες έχουν χτυπήσει τα συστήματα ελέγχου του σιδηροδρομικού δικτύου της χώρας τους για να καθυστερήσουν τις κινήσεις ρωσικών στρατευμάτων και εφοδίων.

Οι ρωσικοί στρατιωτικοί ασύρματοι επηρεάζονται από παρεμβολές χάκερς και ραδιοπειρατών. Επίσης, σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες αναφορές τα σήματα καταγράφονται και εκπέμπονται και πάλι με κάποιες ώρες καθυστέρηση ώστε να προκαλέσουν σύγχυση στα στρατεύματα σχετικά με τις ενέργειες που πρέπει να εκτελέσουν. (Θεωρητικά αυτές οι επικοινωνίες θα έπρεπε να είναι κρυπτογραφημένες αλλά για άγνωστους λόγους οι ρωσικές μονάδες επικοινωνούν και με αναλογικούς ασυρμάτους του περασμένου αιώνα.)

Εμφύλιος πόλεμος έχει ξεσπάσει και μεταξύ διάφορων ομάδων χάκερς με τους παραγωγούς Ransomware «Conti» και «CoomingProjec» να τάσσονται υπέρ του Πούτιν, ενώ άλλες ομάδες τους επιτίθενται και δημοσιεύουν τα μυστικά τους.

Σημαντική είναι επίσης και η βοήθεια που απολαμβάνουν οι ουκρανικές υπηρεσίες από φιλικές χώρες σε όλο τον κόσμο. Γάλλοι τεχνικοί ανακάλυψαν τυχαία πως οι κάμερες της αστυνομίας του Κιέβου είναι ανοικτές για παρακολούθηση από όλο τον κόσμο και θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τους Ρώσους για να κατασκοπεύουν τις κινήσεις στο κέντρο της πόλης. Άμεσα ενημέρωσαν τη χώρα ώστε να κλείσουν οι τρύπες ασφαλείας.

Με δεδομένη την Ρωσική τεχνολογική υπεροχή έναντι της Ουκρανίας και το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού που διέθετε η πλευρά του εισβολέα, η μέχρι σήμερα αποτυχία της Ρωσίας να προκαλέσει σημαντικά πλήγματα στους Ουκρανούς μέσω ψηφιακών δράσεων είναι εντυπωσιακή.

Σε κάθε περίπτωση, παρά τη μικρή επίδραση που είχε μέχρι σήμερα ο κυβερνοπόλεμος στις γενικές πολεμικές επιχειρήσεις η σημασία του δεν πρέπει να παραγνωρίζεται. Επίσης, επειδή σε αυτόν τον ψηφιακό πόλεμο συμμετέχουν ενεργά και χώρες του NATO δεν μπορούμε να γνωρίζουμε σε ποιο επίπεδο εμπλοκής η ρωσική πλευρά θα θεωρήσει την ανάμιξη αυτή ως απαράδεκτη πολεμική ενέργεια της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας εναντίον της και θα αντιδράσει ακόμη και με συμβατικά όπλα.

Κινούμαστε σε αχαρτογράφητα νερά και το μέλλον μάς επιφυλάσσει ακόμη πολλές εκπλήξεις. Ας ελπίσουμε πως θα πρυτανεύσει η λογική, η ειρήνη και η συμφιλίωση.

(*) Ο Γιώργος Επιτήδειος είναι οικονομολόγος