Kreport > articles > «Επ’ ευκαιρία» ρύθμιση –δεν αντιμετωπίζεται η διάχυτη βία

«Επ’ ευκαιρία» ρύθμιση –δεν αντιμετωπίζεται η διάχυτη βία

Του  Γιώργου Φλωρίδη

Τα μέτρα για την αντιμετώπιση της οπαδικής βίας που εξήγγειλε η κυβέρνηση, οδηγούν αυτόματα στη σκέψη ότι σε όλους τους τομείς της κοινωνικής μας ζωής, όσον αφορά τη βία και την εγκληματικότητα, τα πράγματα είναι τόσο καλά, ώστε δεν χρειάζεται να κάνουμε κάτι και, επομένως, έμεινε προς αντιμετώπιση μόνο η νησίδα της οπαδικής βίας. Με την προϋπόθεση αυτή, ότι όλα τα άλλα είναι καλά, τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, είναι προς τη σωστή κατεύθυνση.

Είναι, όμως, έτσι;

Το φαινόμενο της βίας ενδημεί μόνο στον οπαδικό χώρο, ενώ στα Πανεπιστήμια και στα σχολεία, στις οικογενειακές και έμφυλες σχέσεις, στη καθημερινή ζωή, ιδιαίτερα των μεγαλουπόλεων, στις οικονομικές και πολιτικές σχέσεις, στις διαδηλώσεις, τα πράγματα είναι αρκούντως ειρηνικά;

Προφανώς, η απάντηση είναι αρνητική. Το φαινόμενο της βίας είναι διάχυτο παντού, αποτελώντας ένα σημαντικό υποσύνολο της εγκληματικότητας στη χώρα.

Θα περίμενε κανείς, ότι το τραγικό γεγονός της δολοφονίας ενός νέου ανθρώπου, με τις άγριες συνθήκες που συνέβη, θα ήταν αφορμή για όλους, πολιτικούς και κοινωνία, να συζητήσουμε για το φαινόμενο της βίας συνολικά, ως σοβαρό κίνδυνο για την ειρηνική λειτουργία της κοινωνίας και τις ελευθερίες των ανθρώπων. Να δούμε πώς διαμορφώνονται οι νέες πραγματικότητες στην εγκληματικότητα, που αποτελεί διαβρωτικό παράγοντα της δημοκρατίας μας.

Όμως, η κυβέρνηση επέλεξε να αντιμετωπίσει το θέμα συγκυριακά, αποσπασματικά και με το βλέμμα στην πρόσκαιρη δημοσιότητα, με αφορμή τη δολοφονία του Άλκη. Αυτό σημαίνει ότι κυριάρχησε ξανά το άγχος του πολιτικού κόστους που μπορεί γρήγορα να μετατραπεί σε πολιτικό όφελος. Κάτι που σημαίνει, ότι όταν αποσυρθεί το θέμα από την επικαιρότητα, ενδεχομένως να ατονήσουν όλα και αυτό που μοιάζει περιπτωσιολογικό σήμερα, να αποσυρθεί αργότερα, επειδή ακριβώς είναι τέτοιο: Όχι μια καθολική ρύθμιση, αλλά μια επ’ ευκαιρία ρύθμιση σε έναν τομέα της κοινωνικής ζωής.

Για να το πούμε απλά:

Τι θα πούμε στον Καθηγητή στο Πανεπιστημίου που θα κτυπηθεί άσχημα από κάποιους τραμπούκους; Ότι αυτοί που τον κτύπησαν απλώς θα κάνουν μια βόλτα από το Δικαστήριο, γιατί δεν είναι «οπαδοί»;

Τι θα πούμε στα θύματα της έμφυλης βίας; Ότι η βία που υπέστησαν θα έχει ποινές χάδι, επειδή το κτήνος που βιαιοπράγησε δυστυχώς γι’ αυτά, δεν είναι «οπαδός»;

Τι θα πούμε στους καταστηματάρχες που βλέπουν τις περιουσίες τους να καταστρέφονται από τους λογής «μπαχαλάκηδες» και τους πολίτες που, αν τυχόν βρεθούν κάπου εγκλωβισμένοι, μπορεί να κινδυνέψει η ζωή τους;

Οι νόμοι, για να είναι αποτελεσματικοί και να τυγχάνουν της αποδοχής των πολιτών, πρέπει να ρυθμίζουν τις ίδιες πράξεις με τον ίδιο τρόπο για όλους. Ο διαχωρισμός και η στοχοποίηση κάποιων κοινωνικών ομάδων, γρήγορα δημιουργεί αντίστοιχες ομαδοποιήσεις στις αντιδράσεις. Και μη γελιόμαστε. Αν οι ασκούντες τη βία, βρουν σοβαρά ποινικά εμπόδια σε κάποιο πεδίο, γρήγορα θα μεταφερθούν σε κάποιο άλλο, που δεν υπάρχουν τα εμπόδια αυτά, για να την ασκήσουν.

Το βασικό ερώτημα που προκύπτει πάντα, όταν έχουμε τέτοιες ρυθμίσεις, είναι αν αυτά τα θέματα αντιμετωπίζονται μόνο με τη μεταβολή στο ποινικό οικοδόμημα της χώρας.

Προφανώς όχι.

Γι’ αυτό θεωρώ, ότι με αφορμή το τραγικό συμβάν που συντάραξε τη χώρα, μπορούσαμε να δούμε συνολικά τα θέματα αυτά.

Δίπλα στις ποινικές προβλέψεις, πρέπει να ξεκινήσει επιτέλους, μια μεγάλη αλλαγή στον τρόπο που μεγαλώνουν τα παιδιά στις οικογένειες και τα σχολεία. Τα πρότυπα με τα οποία μεγαλώνουν τα παιδιά, πρέπει να υποστηριχθούν από μια εκπαίδευση που θα παρέχει τα πρότυπα αυτά. Αυτό από μόνο του θα συνιστούσε μια μεγάλη μεταβολή στην κοινωνία μας. Αλλά με τέτοια προσπάθεια,  έχει πίσω της πολλή δουλειά, κυρίως στην επιμόρφωση των δασκάλων. Οι νέες οικογένειες χρειάζονται βοήθεια για να μεγαλώσουν σωστά τα παιδιά τους. Αυτή μπορεί να προέλθει από την Αυτοδιοίκηση και, ενδεχομένως, από άλλους φορείς, με τη δημιουργία και υποστήριξη σχολών γονέων.

Και μια ακόμα μεγάλη τομή, αναγκαία όχι μόνο για τους νέους, αλλά για όλη την κοινωνία: Μια θεσμική παρέμβαση για εκείνα τα μέσα ενημέρωσης, που προβάλλουν ό,τι πιο χυδαίο, βρώμικο και παρακμιακό, ώστε επιτέλους να προστατευθεί η κοινωνία και η δημοκρατία. Το Ε.Σ.Ρ πρέπει να εξοπλιστεί θεσμικά, ώστε να ασκήσει αυτό τον ρόλο.

Στη χώρα μας, διάφορες δυνάμεις, όταν επιχειρούνταν να ληφθούν μέτρα στο ποινικό πεδίο, προέβαλαν την άποψη ότι έπρεπε να διερευνηθούν οι κοινωνικές αιτίες που παρήγαγαν τις έκνομες συμπεριφορές, για να αντιμετωπιστεί «το κακό στη ρίζα» του. Αυτό οδηγούσε στην υποχώρηση του ποινικού εξοπλισμού της χώρας, αλλά η «διερεύνηση κλπ», δεν πραγματοποιούνταν ποτέ.

Καμία κοινωνία στην ιστορία του κόσμου, δεν κατάφερε να αντιμετωπίσει τα φαινόμενα της βίας και της εγκληματικότητας, χωρίς ποινικό οπλοστάσιο. Παράλληλα με αυτό, οι σοβαρές χώρες ασχολήθηκαν και με την αντιμετώπιση των κοινωνικών αιτίων των εγκληματικών φαινομένων, ώστε αυτά να περιορίζονται, ανάλογα και με την εξέλιξη των κοινωνιών.

Φοβάμαι, ότι αυτή η συζήτηση, για μία ακόμα φορά, θα απουσιάσει από τη χώρα μας, ενώ θα περιμέναμε να έχει υπάρξει, έστω μια ολιγοήμερη διαβούλευση μεταξύ των κομμάτων και των φορέων που εμπλέκονται, ώστε τα κυβερνητικά μέτρα να ήταν προϊόν της ευρύτερης δυνατής συναίνεσης.