Kreport > Uncategorized > Πολιτική Οικονομία της Πανδημίας Covid-19, των Γ. Κυριόπουλου, Δ. Σταύρου, Κ. Αθανασάκη Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2021


Η περιπέτεια της πανδημίας Covid-19: Μαθήματα για την πολιτική υγείας των Γ. Κυριόπουλου και Κυρ. Σουλιώτη, μια συζήτηση με τον Παύλο Τσίμα Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2021

Πολιτική Οικονομία της Πανδημίας Covid-19, των Γ. Κυριόπουλου, Δ. Σταύρου, Κ. Αθανασάκη Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2021


Η περιπέτεια της πανδημίας Covid-19: Μαθήματα για την πολιτική υγείας των Γ. Κυριόπουλου και Κυρ. Σουλιώτη, μια συζήτηση με τον Παύλο Τσίμα Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2021

Γράφει ο Αντώνης Παπαγιαννίδης

Κοινό στοιχείο των δυο αυτών βιβλίων, που με λίγους μήνες διαφορά ήρθαν να καλύψουν την υπό εξέλιξη πανδημία της Covid-19 – βέβαια… οι λίγοι μήνες δεν είναι καθόλου ασήμαντο χρονικό διάστημα, έτσι που όχι μόνον η πανδημία μετεξελίσσεται, αλλά και οι υγειονομικές, οικονομικές και ευρύτερες κοινωνικές της επιπτώσεις διευρύνονται και μεταλλάσσονται (η μεταφορική έννοια δίπλα στην κυριολεκτική!) είναι το στοιχείο της αναζήτησης. Της διερώτησης. Της συζήτησης ειδικών μπροστά σε μια κοινή γνώμη η οποία ανησυχεί, ενδιαφέρεται, αγωνιά, προβληματίζεται, πασχίζει να καταλάβει. (Μάλιστα το πρώτο, χρονικά, από τα δυο βιβλία – εκείνο των Γιώργου Κυριόπουλου και Κυριάκου Σουλιώτη – γι αυτόν ακριβώς τον λόγο επέλεξε να πάρει τον χαρακτήρα συζήτησης, με διαχειριστή του λόγου/moderator τον πολύπειρο Παύλο Τσίμα). Βρίσκουμε δηλαδή ακριβώς εκείνο που έχει λείψει όλα αυτά τα πυκνά σε εξελίξεις και κοινωνική πίεση χρόνια της πανδημίας και της διαχείρισής της. έχει λείψει τόσο από το δημόσιο εγχείρημα ενημέρωσης, όπως τόσο εύκολα εξετράπη σε πολιτική διαχείριση, όσο και από την δική μας (του Τύπου, των ηλεκτρονικών Μέσων, χειρότερα ακόμη των social media) την προσέγγιση, που τόσο συχνά παραδόθηκε στην «ανάγκη» του εντυπωσιασμού, αν όχι στην λογική του «πάρε θέση».

Η περιγραφή του ιστορικού φόντου των παλιότερων πανδημιών – και των όποιων διδαγμάτων τους κατόρθωσαν να φθάσουν μέχρι τις μέρες μας – και η παρακολούθηση/εξιστόρηση της αρχικής φάσης των μέτρων συγκράτησης της εξάπλωσης του ιού και κοινωνικής αποστασιοποίησης (αυτό ήταν εντέλει η «καραντίνα», όσο κι αν βιώθηκε από πολλούς ως κίνηση επιβολής) καθώς η ανατομία της ερευνητικής πανστρατιάς που κατέληξε να δώσει την ανάπτυξη σε χρόνο-ρεκόρ των πρώτων εμβολίων (και δη εκείνων με βάση m-RNA) δεν είναι παρά μια μόνον το πιο αναμενόμενο επίπεδο ανάλυσης. Πολύτιμο, ωστόσο, για την κατανόηση της συνολικής περιπέτειας της Covid-19 και για μια ψύχραιμη αποτίμηση της κοινωνικής πίεσης και των πολιτικών περιορισμών της αντιμετώπισής της.

Από εκεί και πέρα, όμως, η σταθερή επισήμανση – και, με το πέρασμα του καιρού, η επανάληψη – του πόσο η υπόθεση της πανδημίας εξελίσσεται σε πλανητικό επίπεδο και πόσο η βασική προσέγγιση του εμβολιασμού θα έχει νόημα μόνον άμα προσπεράσει το χάσμα Βορρά/Νότου, είναι ένα μοτίβο που επίμονα επανέρχεται.

Το ίδιο ισχύει και την δίδυμη επισήμανση που αφορά την ελληνική διάσταση της συζήτησης: Από τη μια μεριά έχουμε την υστέρηση της πρωτοβάθμιας περίθαλψης, η οποία «φόρτωσε» ακόμη και τις αρχικές επισκέψεις διάγνωσης και συμβουλών αντιμετώπισης των κρουσμάτων Covid στα επείγοντα και τα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων. από την άλλη είναι εγκατεστημένη η πρόκληση της ανεπάρκειας του ΕΣΥ, του συγκεκριμένου και όχι κάποιου ιδεολογημένου ΕΣΥ, ακόμη και των προσπαθειών ενίσχυσής του κάτω από την βίαιη πίεση της πανδημίας (και την σύστοιχη αυτοπαγιδευτική λειτουργία  των ιδεολογικών αγκυλώσεων, όμως).

Εκείνο που διατρέχει και τα δυο βιβλία, είναι μια υπορρέουσα μελαγχολία για το πόσο τόσες από κοινού αποδεκτές διαπιστώσεις και προς την μια και προς την άλλη κατεύθυνση δεν κατορθώθηκε να οδηγήσουν το σκάφος της δημόσιας υγείας προς μια καλύτερη κατάσταση, και τούτο παρά την βίαιη διδαχή της πανδημίας.

Μένει κανείς να διερωτάται πώς στοιχεία και επιχειρήματα τέτοιας πειστικότητας που τόσο απέχουν από την κρατούσα πολιτική χρήση/κατάχρηση του επιστημονικού λόγου αλλά και από την υπερπροθυμία τόσων δεινώς τηλε-ασκημένων αστέρων της επιστημονικής κοινότητας (παρατήρηση: Οι συντελεστές και των δύο βιβλίων, σπανίως πήραν στασίδι στα τηλεπαράθυρα…), πώς τα επιχειρήματα αυτά δεν κατόρθωσαν να ξεκινήσουν προς την κατεύθυνση μιας νέας πολιτικής υγείας, κατάλληλης για την post-Covid εποχή.