Kreport > articles > Η ενεργειακή κρίση και η Ελλάδα

Η ενεργειακή κρίση και η Ελλάδα

Του Γιάννη Μανιάτη (*)

Το τελευταίο διάστημα είχαμε στον τομέα της Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής ένα εξαιρετικά δυσάρεστο και τρία ευχάριστα δεδομένα. 

Το δυσάρεστο ήταν η προσπάθεια κύκλων του State Department για ακύρωση του αγωγού φυσικού αερίου EastMed με ένα απλό non paper. Τα τρία ευχάριστα ήταν: α) η έγκριση χρηματοδότησης με 657 εκατ. € του EuroAsia Ιnterconnector από την ΕΕ, β) η λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης (FID) για την υλοποίηση της πλωτής μονάδας αποθήκευσης και επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου LGN στην Αλεξανδρούπολη  (FSRU Αλεξανδρούπολης) και γ) η έγκριση χρηματοδότησης του έργου της Αντλησιοταμίευσης στην Αμφιλοχία με 250 εκατ. ευρώ, έργου αποθήκευσης χωρητικότητας 680 MW.

Και τα τέσσερα παραπάνω έργα, σχεδιάστηκαν, προωθήθηκαν και εντάχθηκαν για χρηματοδότηση στα ευρωπαϊκά προγράμματα PCIs την περίοδο 2011-2014, μαζί με άλλα οκτώ (8) έργα, όπως ο αγωγός φυσικού αερίου TAP (που ήδη λειτουργεί), ο Ελληνοβουλγαρικός αγωγός IGB (που βρίσκεται σε στάδιο ολοκλήρωσης), η υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου στην Ν. Καβάλα (που δυστυχώς βρίσκεται ακόμη στο απόλυτο μηδέν). To Μάιο του 2014, με εισήγηση μου στη Διυπουργική Επιτροπή εντάξαμε και τα δώδεκα (12) παραπάνω έργα, στις Εθνικές Στρατηγικές Επενδύσεις, ώστε να επωφεληθούν από τα αντίστοιχα πλεονεκτήματα.

Καθοριστική στιγμή στη διεθνή προώθηση (σε Βρυξέλες και ΗΠΑ) των προγραμμάτων αυτών, ιδιαίτερα των αγωγών φυσικού αερίου EastMed, TAP, IGB και του ηλεκτρικού καλωδίου EuroAsia Interconnector, που συνδέει για πρώτη φορά Ασία με Ευρώπη (Ισραήλ-Κύπρος-Κρήτη-Αττική) ήταν, όταν το Νοέμβριο του 2014 παρουσιάσαμε όλη αυτή την Εθνική Ενεργειακή Στρατηγική για την Ανατ. Μεσόγειο στο Λευκό Οίκο, στη σύμβουλο του προέδρου Ομπάμα για θέματα Ενεργειακής Ασφάλειας. Όταν ολοκληρώσαμε πάνω στο χάρτη της περιοχής την παρουσίαση όλης της στρατηγικής μας (μαζί με τις έρευνες υδρογονανθράκων στην Ελληνική ΑΟΖ), η αντίδραση της συμβούλου του Ομπάμα ήταν: ‘’It was the most impressive presentation of your country, I have ever seen’’. Στη συνέχεια, η στρατηγική αυτή παρουσιάστηκε δημόσια στο Eμπορικό Eπιμελητήριο της Ουάσιγκτον, το CSIS (Center for Strategic and International Studies) καθώς και το Columbia University.

Σήμερα, για τον απολύτως ρεαλιστικό στην κατασκευή και οικονομικά πλήρως βιώσιμο αγωγό EastMed (κόστους 5.2 δισ. ευρώ και υλοποίησης εντός 3 ετών), υπάρχει απόλυτη αφωνία εκ μέρους της κυβέρνησης, παρά το γεγονός των τελετών υπογραφής της διακρατικής συμφωνίας στο Ζάππειο και της κύρωσης στη Βουλή. Ίδια αφωνία δυστυχώς, υπάρχει και εκ μέρους της ευρισκόμενης σε απόλυτη σύγχυση λόγω ενεργειακής κρίσης, Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία έχει χρηματοδοτήσει όλες τις μελέτες του έργου και γνωρίζει άριστα ότι τα 20 δις. κυβ. μέτρα (bcm) που μπορεί να μεταφέρει ο EastMed αποτελούν το 50% των ελλειπόντων 40 δισ. κυβικά μέτρα που προκάλεσαν στην Ευρώπη τη σημερινή ενεργειακή κρίση, που το συνολικό της κόστος εκτιμάται στο 1 τρισ. ευρώ.

Τα κάθε φορά ευχάριστα νέα χρηματοδότησης Ενεργειακών Προγραμμάτων Εθνικού Ενδιαφέροντος και οι συνακόλουθοι διθύραμβοι (που συμβαίνουν συνήθως αρκετά χρόνια μετά την αρχική σύλληψη και προώθηση των έργων), πρέπει πάντα να συνοδεύονται από συνεπή και συνεχή υποστήριξη όλων των έργων Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής, που από το 2011-2014 έχουν σχεδιαστεί και προωθηθεί για χρηματοδότηση,  πολύ περισσότερο τώρα που οι τριπλάσιες τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη σε σχέση με τις ΗΠΑ, αναδεικνύουν ακόμη περισσότερο την Ανατ. Μεσόγειο ως την μοναδική κορυφαία νέα πηγή ενεργειακής τροφοδοσίας της ΕΕ στο πλαίσιο του Green Deal και του φυσικού αερίου ως μεταβατικού καυσίμου έως το 2050, με την Ελλάδα να αποτελεί το βασικό πυλώνα στήριξης της πράσινης μετάβασης.

(*) Ο Γιάννης Μανιάτης είναι καθηγητής, πρώην υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής