Kreport > articles > «Οι απόρρητοι φάκελοι Καραμανλή: Από τις υποκλοπές στην διπλωματία των αγωγών, το Βατοπέδι και τον Δεκέμβρη του 2008». του Μανώλη Κοττάκη, Εκδόσεις Λιβάνη, Αθήνα 2021

«Οι απόρρητοι φάκελοι Καραμανλή: Από τις υποκλοπές στην διπλωματία των αγωγών, το Βατοπέδι και τον Δεκέμβρη του 2008». του Μανώλη Κοττάκη, Εκδόσεις Λιβάνη, Αθήνα 2021

Γράφει ο Αντώνης Παπαγιαννίδης

Ήδη από τις πρώτες δεκάδες σελίδες αυτού του βιβλίου – που, κατ’ επιλογήν, οι τελευταίες 70 του από το σύνολο των 425 σελίδων αποτελούνται από ντοκουμέντα, πολλά εξ αυτών ενημερωτικά έγγραφα μυστικών υπηρεσιών, άλλα δικογραφιών και εισαγγελικών διαβιβαστικών: ας το κρατήσει κανείς αυτό κατά νουν…  – ο αναγνώστης μπορεί να αποκομίσει την εντύπωση ότι παρακολουθεί ένα πολιτικοδιπλωματικό/ κατασκοπικό θρίλερ. Δεν σπανίζει άλλωστε το είδος στην λογοτεχνική αγορά της εποχής.

Κι όμως: Η κατάθεση αυτή του δημοσιογραφικά δοκιμασμένου Μανώλη Κοττάκη γύρω από τις δυο θητείες των κυβερνήσεων Κώστα Καραμανλή, 2004-2007 και 2007-2008, αποτελεί μια εξιστόρηση πολιτικής διαδρομής .με αντίστοιχα πολιτική ανάλυση. Στην ουσία, εκείνο που ξετυλίγει ως νήμα ο Μ. Κοττάκης για την διακυβέρνηση των ετών Κώστα Καραμανλή –που, μην το ξεχνούμε, ξεκίνησε το 2004 με την Ελλάδα στο απόγειο της αυτοπεποίθησης (ωρίμανση της λειτουργίας στην Ευρωζώνη, πετυχημένοι Ολυμπιακοί Αγώνες το 2004, μέχρι και Euro στην Πορτογαλία και λίγο αργότερα My Number One στην Eurovision του 2005…) – είναι μια διαδοχή από περιπέτειες και σοκ που εκτυλίχθηκαν με φόντο μια συνολική φάση μετάβασης και γεωπολιτικής εξισορρόπησης Δύσης-Ανατολής.

Όταν φθάσει κανείς στην προσπάθεια συναγωγής συμπερασμάτων, αντί Επιλόγου, για την σειρά γεγονότων που συγκλόνισαν ή/και τράνταξαν την 5ετία Καραμανλή (ανοιχτά συγκλόνισε ο Δεκέμβρης του 2008, τραντάγματα υπήρξαν στις αρχές της περιόδου οι υποκλοπές και στο κλείσιμο το Βατοπέδι, βαθύτερα αποσταθεροποιητικά λειτούργησαν (;) η απόκρουση των πιέσεων για το Μακεδονικό/Βουκουρέστι και οι επιλογές στην γεωοικονομική σκακιέρα των αγωγών υδρογονανθράκων Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολης και SouthStream) ο αναγνώστης βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν κεντρικό ισχυρισμό: Ότι οι επιλογές Κ. Καραμανλή προσπάθησαν να ισορροπήσουν μεταξύ εκείνου που (θεώρησε ότι) ήταν εθνικό συμφέρον και «των απαιτήσεων και κελευσμάτων άλλων, έστω και συμμάχων». Προτιμώντας εντέλει το πρώτο και «πληρώνοντας» το πολιτικό τίμημα γιατί αγνόησε τα δεύτερα.

Ένας τέτοιος ισχυρισμός, ωμά διατυπωμένος, θα παραμεριζόταν εύκολα. Στο κάτω-κάτω της γραφής, ο Κώστας Καραμανλής – ο ίδιος και η κυβέρνησή του, αλλά και οι πολιτικές αναγωγές του – ξεκίνησε και πορεύθηκε σαφώς ενταγμένος στο δυτικό στρατόπεδο. Οπότε, το να πιστέψει κανείς ότι αποσταθεροποιητικές κινήσεις εναντίον του και εναντίον της δικής του διακυβέρνησης μιας Ελλάδας μέλους του ΝΑΤΟ και της ΕΕ κλπ., θα μπορούσαν να έχουν αναληφθεί από τον αμερικανικό παράγοντα (ή, με την άμεση επίνευσή του) όπως στην αναμέτρηση SouthStream με τους αγωγούς Nabucco και ΤΑΡ (τελικώς «νίκησε» ο τελευταίος, με αζέρικο φυσικό αέριο αντί ρωσικού…) ή πάλι στην τελική ευθεία της (μη)-ένταξης της τότε FYROM στο ΝΑΤΟ, και ακόμη περισσότερο στην σοκαριστική υπόθεση «Πυθία» που έφθανε από την τραγική περίπτωση των υποκλοπών μέχρι και σε σχέδιο δολοφονίας του ίδιου του Κώστα Καραμανλή (ή και απειλές απαγωγής των παιδιών του), όλο αυτό το κουβάρι απαιτεί δεκτικότητα που δεν συναντά κανείς εύκολα. Πάντως όχι για μια πολιτική ζωή σε περιόδους ομαλότητας όπως – σωστά; – μάθαμε να θεωρούμε την Μεταπολίτευση.

Η δε συζήτηση δεν είναι θεωρητική: Ζούμε σήμερα – και την ζούμε καθημερινά! – σε μια φάση γεωπολιτικής αποσταθεροποίησης, με το Ουκρανικό σε ανάφλεξη, με το Καζακστάν σε καταστολή, με το μέτωπο Ειρηνικού/Ινδικού να περιμένει την σειρά του, που κάνει το κλίμα εντάσεων της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα (τότε που εκτυλίσσονται τα γεγονότα των «Απόρρητων Φακέλων Καραμανλή») να θυμίζει παιδική χαρά! Ενώ το μεγαλοπρεπές άδειασμα του EastMed από τις ΗΠΑ, ή πάλι η πασίδηλη φενάκη των «κυρώσεων» κατά της Τουρκίας από μίαν ΕΕ της οποίας η Ελλάδα και Κύπρος είναι (μέχρι αποδείξεως του εναντίον…) πλήρη μέλη όπως λέγαμε παλιότερα, καταδεικνύουν το τι μπορεί να σημαίνει μεγαλοδυναμίτικη πίεση υπό τις σημερινές συνθήκες.

Και πάλιν, όμως, για να επιστρέψουμε στο αφήγημα Μ. Κοττάκη, η εικόνα μιας ελληνικής κυβέρνησης που από το πρώτο επεισόδιο-καλωσόρισμα του Σινούκ που έπεσε με τον Αλεξανδρείας Πέτρο όταν επρόκειτο να επισκεφθεί το Βατοπέδι και μέχρι τον βαρύτατο ίσκιο του σκανδάλου /σκευωρίας του Βατοπεδίου (από τότε το δίπολο «σκάνδαλο» ή «σκευωρία» κατατρύχει την δημόσια συζήτηση…) βρίσκεται στα γρανάζια γεωπολιτικής των Εκκλησιών, με τον «αόρατο» Πρόξενο των ΗΠΑ σε ρόλο αφανούς ενορχηστρωτή, δεν είναι δυνατόν να μην σοκάρει. Ούτε η υπόθεση του SouthStream – με διέλευση, λέμε τώρα, από ελληνική υφαλοκρηπίδα –  και της συνακόλουθης δημιουργίας χρηματιστηρίου τιμών φυσικού αερίου σε ελληνική πλατφόρμα μπορεί εύκολα να απαξιωθεί, σήμερα, ως σχεδιασμός επί χάρτου.

Όμως, όταν φθάνει κανείς στην ερμηνευτική των εκρηκτικών γεγονότων του 2008 (μετά την δολοφονία Αλέξη Γρηγορόπουλου από αστυνομικό, μην ξεχνούμε την ρίζα των γεγονότων), ή ήδη των τρομερών πυρκαγιών της Ηλείας με τους 84 νεκρούς (και πάλι η μνήμη χρειάζεται επαναφορά…) του καλοκαιρού του 2007 με βάση την κίνηση αόρατων νημάτων, αρχίζει να αισθάνεται άσχημα. Κυρίως, δε, όταν αυτές οι ερμηνευτικές διαδρομές έρχονται να συνδεθούν με τα άλλα δραματικά της εποχής στις εκθέσεις των μυστικών υπηρεσιών και στις επίσημες διερευνήσεις εισαγγελικών και δικαστικών αρχών. (Γι αυτό και εξαρχής αναφερθήκαμε στα Παραρτήματα του βιβλίου. Που, χαρακτηριστικά/αναμενόμενα, έχουν αρκετές λέξεις ή και φράσεις διαγεγραμμένες).

Θα ήταν καλύτερα να διαβάζεται το βιβλίο αυτό του Μανώλη Κοττάκη ως θρίλερ. Πλην όμως η πρόθεση του συγγραφέα είναι άλλη: Να διαβαστεί ως σήμα κινδύνου. Δυσάρεστο…