Kreport > articles > Aπό τον Βιστούλα στον Βόσπορο

Aπό τον Βιστούλα στον Βόσπορο

Του Γιώργου Καπόπουλου

Στην Ασιατική Ακτή του Βοσπόρου υπάρχει μια κωμόπολη που ονομάζεται Πολονέζκιι , δηλαδή Πολωνικό Χωριό. Δημιουργήθηκε τον 19ο αιώνα από Πολωνούς πρόσφυγες και εθελοντές που ήθελαν να πολεμήσουν από τις γραμμές του Οθωμανικού Στρατού τον κοινό μισητό εχθρό, δηλαδή την Τσαρική Ρωσία. Σήμερα η Πολωνία και η Τουρκία έχουν ομοιότητες που έχουν βαθιές ρίζες στο παρελθόν.

Όπως επιβεβαιώνεται καθημερινά από την εξέλιξη της Κρίσης στην Ουκρανία, η Πολωνία έχει την δική της εθνική ατζέντα που την  διαφοροποιεί και από την Βόρεια Ευρώπη, τις Βαλτικές Χώρες κι από την υπόλοιπη  Κεντρική Ευρώπη.

Η Βαρσοβία έχει περιφερειακές φιλοδοξίες και διεκδικεί ρόλο συνδιαμορφωτή της πολιτικής του ΝΑΤΟ και της Δύσης απέναντι στην Ρωσία. Είναι βέβαιο ότι η λαϊκιστική ακροδεξιά που κυβερνά την χώρα νοσταλγεί την εποχή που η Πολωνία ήταν ενιαίο κράτος με την Λιθουανία και περιλάμβανε στην επικράτεια της την σημερινή έκταση που καλύπτουν η Λευκορωσία και η Ουκρανία. Υπενθυμίζουμε ότι τη νοσταλγία των  χαμένων τον 18ο αιώνα πατρίδων, τον ανέσυρε στον μεσοπόλεμο ο δικτάτορας στρατάρχης Πιλσδούσκι  και τον ονόμασε Intermarium -που σημαίνει ανάμεσα σε δυο θάλασσες, την Βαλτική και τον Εύξεινο Πόντο. Τέλος, η Πολωνία έχει μια βαρύνουσα θρησκευτική συνιστώσα στην διαμόρφωση της εθνικής της ταυτότητας. Είτε με την κρίση στην Ουκρανία είτε με τις αποκλίσεις από το ευρωπαϊκό μοντέλο κράτους Δικαίου, η Πολωνία θα είναι για το ορατό μέλλον ένας δύστροπος και απρόβλεπτος εταίρος και σύμμαχος τόσο για την Ε.Ε όσο και για τις ΗΠΑ-ΝΑΤΟ.

Η Τουρκία του Ερντογάν όπως επιβεβαιώνεται από τις εξελίξεις στην Μέση Ανατολή, στον Καύκασο,  στα Βαλκάνια αλλά και την Βόρεια Αφρική,  έχει επίσης δική της εθνική ατζέντα.

Όπως κι η Πολωνία, η Τουρκία διεκδικεί όχι μόνον την κατοχύρωση της δυνατότητας διαφοροποίησής της από την Ουάσιγκτον αλλά την προσαρμογή της αμερικανικής πολιτικής στις παραπάνω περιοχές σε αυτά που η ίδια προσδιορίζει ως ζωτικά εθνικά της συμφέροντα. Όπως η Πολωνία που νοσταλγεί την εποχή της παντοδυναμίας της στην χερσαία έκταση που παρεμβάλλεται ανάμεσα στην Βαλτική και την Μαύρη Θάλασσα έτσι και η Τουρκία επικαλείται το οθωμανικό παρελθόν των περιοχών που παρεμβαίνει. Τέλος, όπως η Πολωνία, και η Τουρκία έχει βαρύνουσα θρησκευτική συνιστώσα στην διαμόρφωση της εθνικής της ταυτότητας.

Έτσι, οι ΗΠΑ, που προσπαθούν να προωθήσουν σχεδόν ταυτόχρονα μια συνεννόηση με τη Ρωσία που θα σταθεροποιήσει την Ευρώπη και μια εξομάλυνση με το Ιράν που θα επιταχύνει την σταθεροποίηση της ευρύτερης Μέσης Ανατολής, διαπιστώνουν ότι η παρεμβολή της Βαρσοβίας και της Άγκυρας, δύο  χωρών μελών του ΝΑΤΟ, είναι μείζονος  κλίμακας παρενοχλήσεις που καθυστερούν και πολλαπλασιάζουν το κόστος αντιμετώπισης της προβολής ισχύος της Κίνας στην ευρύτερη περιοχή Ινδικού –Ειρηνικού.