Kreport > articles > Στοιχεία μιας πρότασης για διακομματική συμφωνία

Στοιχεία μιας πρότασης για διακομματική συμφωνία

Αυτά που μας έδειξαν οι καταστροφικές πυρκαγιές, μας υποδεικνύουν τι πρέπει να κάνουμε την επόμενη ημέρα. 

Του Νικόλαου Χλύκα (*)

Με τον μέχρι σήμερα θλιβερό απολογισμό των καμένων εκτάσεων, οι οποίες ξεπερνούν το 1 εκατ. στρέμματα, την καταγεγραμμένη περιβαλλοντική υποβάθμιση και την αντιπυρική περίοδο σε εξέλιξη, τίθεται ένα μείζον ζήτημα για το μοντέλο πυροπροστασίας και την αποτελεσματικότητά του: Σε τι μπορούμε/πρέπει να συμφωνήσουμε για την επόμενη μέρα.

Οι πυρκαγιές μας έδειξαν ότι:

-Δεν ασκείται διαχείριση των δασών της νότιας Ελλάδας, με αποτέλεσμα να υπάρχει συσσωρευμένη βιομάζα, η οποία αποτελεί και τον βασικό παράγοντα υποβοήθησης και ανάπτυξης μιας πυρκαγιάς.

-Το σύστημα φύλαξης και επιτήρησης των δασών κατά την αντιπυρική περίοδο δεν απέδωσε.

-Η απεμπλοκή της δασικής υπηρεσίας από τον φυσικό της χώρο ήταν μια λαθεμένη επιλογή, τουλάχιστον στον τομέα της πρόληψης και της φύλαξης των δασών.

-Η υποστελέχωση και υποχρηματοδότηση  της δασικής υπηρεσίας οδήγησε στην εγκατάλειψη  της διαχείρισης των δασών, η οποία αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της πρόληψης.

-Η εγκατάλειψη των δασών από τους φυσικούς τους διαχειριστές και φύλακες, όπως είναι οι  ρητινοπαραγωγοί, ρητινοσυλλέκτες, κτηνοτρόφοι και αγρότες, στέρησαν τα δάση από τους φύλακες και φυσικούς διαχειριστές  τους, από ανθρώπους που γνωρίζουν πολύ καλά  το δάσος και είναι αναγκαίοι τόσο για την πρόληψη όσο και για την καταστολή μιας πυρκαγιάς.

-Διαπιστώθηκε, επίσης, ότι παρόλο που υπήρξε βοήθεια από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό, οι φωτιές δύσκολα αντιμετωπίζονται αν στα δάση έχει συσσωρευτεί βιομάζα και υπάρχουν μεγάλες θερμοκρασίες.

Με βάση αυτές τις διαπιστώσεις θα μπορούσε να τεθεί προς συζήτηση μια πρόταση για minimum διακομματική συμφωνία:

-Υποχρεωτική διαχείριση των δασών της νότιας Ελλάδας, επί τη βάση της αρχής της αειφορίας με φορέα  την δασική υπηρεσία. (Κρατική Εκμετάλλευση Δασών) και αντιπυρικές μελέτες ανα δασαρχείο.

-Στελέχωση και χρηματοδότηση της δασικής υπηρεσίας ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί στο έργο της διαχείρισης και της πρόληψης γενικότερα.

-Οργάνωση συστήματος φύλαξης – επιτήρησης των δασών επί 24ώρου βάσεως κατά την αντιπυρική περίοδο με αξιοποίηση όλων των δυνάμεων και φορέων.

-Παρακολούθηση της πορείας της φυσικής αναγέννησης των καμένων δασών καθώς και έλεγχος και θεώρηση μελετών αναδάσωσης και επίβλεψης των εργασιών που προβλέπονται από την δασική υπηρεσία.

-Μέτρα στήριξης των κατοίκων των πληγέντων περιοχών, με στόχο την παραμονή στις εστίες τους, όπως: Συμμετοχή τους στη διαχείριση και αποκατάσταση των καμένων περιοχών, σε εργασίες κατασκευής κορμοδεμάτων-κλαδοπλεγμάτων, έργα αντιπλημμυρικής προστασίας, έργα αναδάσωσης. Εξασφάλιση εργασίας στο δάσος για τους δασεργάτες και παράλληλα διάθεση ρητινευόμενων δασών σε άλλες περιοχές σε ρητινοπαραγωγούς-ρητινοσυλλέκτες. Εξασφάλιση της επιβίωσης των κτηνοτροφικών μονάδων με διάθεση ζωοτροφών.

-Δημιουργία αντιπυρικών ζωνών περιμετρικά των οικισμών.

-Άμεσα μέτρα αντιπλημμυρικής προστασίας (καθαρισμός ρεμάτων, μικρά φράγματα ανάσχεσης με εργάτες από τις πληγείσες περιοχές.

-Φύλαξη και παρακολούθηση (monitoring)  της φυσικής αναγέννησης και, όπου/αν αυτή αποτύχει, τεχνητή αναδάσωση.

-Βελτίωση του κτηριοδομικού κανονισμού και τεχνικές προδιαγραφές για τα σπίτια που οικοδομούνται κοντά σε δάση, σε ότι αφορά τα υλικά κατασκευής, τα δέντρα που θα φυτεύουν στις αυλές τους και τις υποχρεώσεις τους έναντι της προστασίας του δάσους (π.χ. υποχρεωτική ύπαρξη δεξαμενής νερού και πυροσβεστικού μηχανισμού).

(*) Ο Νικόλαος Χλύκας είναι Δασολόγος – Περιβαλλοντολόγος