Kreport > articles > Κόκκινη Κάρτα – Ορισμένα γενικότερα συμπεράσματα από μια αποτυχημένη απόπειρα

Κόκκινη Κάρτα – Ορισμένα γενικότερα συμπεράσματα από μια αποτυχημένη απόπειρα

Του  Κώστα Σ. Μητρόπουλου (*)  

Μέσα σε 48 ώρες από την δημόσια παρουσίασή της, η ιδέα της European Super League (ESL) εξαερώθηκε, καθώς οι βασικοί υποστηρικτές της αναγνώρισαν την μηδενική πιθανότητα επιβίωσης της στο ευρωπαϊκό περιβάλλον. Δεν την «σκότωσε» ούτε το πάθος των διασκορπισμένων οπαδών των 15 ομάδων που επιχείρησαν  να την συστήσουν, ούτε οι παιδαριώδεις πολιτικές δηλώσεις του Μπόρις Τζόνσον.  Τρείς ήταν οι αιτίες της εξαφάνισης. Πρώτον, ενίσχυε οικονομικά μόλις 20 ομάδες , αρχικά από τρεις μόνον χώρες, και αποδυνάμωνε όλα τα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα, στηρίζοντας την επικρατούσα στον χώρο αυτό αντίληψη περί άδικης κατανομής των προσόδων. Δεύτερον, υπονόμευε άμεσα την ποδοσφαιρική γραφειοκρατία της UEFA, της οποίας η ευζωία εξαρτάται από τον κανονιστικό έλεγχο που ασκεί στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Τρίτον, ερχόταν σε αντίθεση με μια βαθιά ριζωμένη αντίληψη ελεύθερου ανταγωνισμού στο άθλημα, έντονα συνυφασμένου με την συναισθηματική ταύτιση του θεατή με τον αγωνιζόμενο.

Στην Ευρώπη, οι ποδοσφαιρικές ομάδες έχουν αναπτύξει ένα ισχυρό συναισθηματικό δέσιμο με τους οπαδούς/θεατές, στο οποίο στηρίζονται οι ιδιοκτήτες για να εκφράσουν τις φιλοδοξίες τους για αναγνώριση και ευρύτερη κοινωνική, και ορισμένες φορές πολιτική, επιρροή. Οι φιλοδοξίες και η συναισθηματική ταύτιση περνούν και ενισχύονται μέσα από ισχυρά ανταγωνιστικές διαδικασίες, τα εθνικά και τοπικά πρωταθλήματα και κύπελα. Αυτά προσδίδουν αξία στην μπράντα της ομάδας με τα εισιτήρια, τα τηλεοπτικά έσοδα και το merchandising . Η υπερεθνική πλατφόρμα της UEFA, μέσα από το Champions League UEFA Cup, δημιουργεί και κατανέμει μεγάλα πρόσθετα έσοδα από τηλεοπτικά δικαιώματα.

Το όλο κατασκεύασμα είναι μια τεράστια πολλαπλή πυραμίδα, που στο υψηλότερο επίπεδό της παράγει αξία για τις ομάδες που φτάνουν εκεί, αλλά και για την υπόλοιπη πυραμίδα που τις τροφοδοτεί με ταλέντο και τον απαραίτητο ανταγωνισμό. Συνολικά το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο, σαν άθροισμα επιχειρήσεων, είναι ουσιαστικά χρεωκοπημένο, όπως λέει και ο Stefan Szymanski του πανεπιστημίου του Michigan, και στηρίζεται στις ενέσεις κεφαλαίου των ιδιοκτητών των ομάδων. Γενικά, δεν παράγει κέρδη και δεν αντλεί κεφάλαια από τις αγορές ενώ η πλατφόρμα της UEFA δεν έχει αναγνωρίσιμη αξία. Αυτή η μη έκθεση του όλου οικοδομήματος στην πειθαρχία των αγορών το καθιστά αδιαφανές και επιρρεπές στην διαφθορά.

Η ESL εκφράζει μια ουσιωδώς διαφορετική προσέγγιση στα οικονομικά της κορυφαίας ενότητας του ποδοσφαίρου. Μια σταθερή πλατφόρμα παραγωγής θεάματος υψηλού επιπέδου από αναγνωρίσιμες παγκόσμια ομάδες, με περιορισμένο ανταγωνισμό. Η πλατφόρμα παράγει αξία από τα τηλεοπτικά συμβόλαια τόσο για τον εαυτό της όσο και τις ομάδες που συμμετέχουν, αλλά όχι και για τις επιμέρους ποδοσφαιρικές πυραμίδες που τις στηρίζουν. Αυτό είναι το μοντέλο του NΒA και του NFL στην Αμερική και της Formula 1. Διαχωρίζει τα οικονομικά των ομάδων από τα εθνικά πρωταθλήματα, παρέχει προβλέψιμα έσοδα και έτσι θεωρητικά οι ομάδες μπορούν να αντλούν κεφάλαια από τις αγορές και να έχουν καλή μετοχική απόδοση.

Οι υποστηρικτές της ESL υποσχέθηκαν σε λίγους επιχειρηματική σταθερότητα, αγνοώντας το πως λειτουργεί η υπόλοιπη πυραμίδα. Το προϊόν είχε από κατασκευής χαμηλό συναισθηματικό φορτίο, χωρίς εκπλήξεις και υψηλό δράμα και απευθύνεται σε παγκόσμιους θεατές χωρίς δέσιμο με τα τεκταινόμενα. Στον σχεδιασμό και την προετοιμασία η ESL αγνόησε τις πολλές ομάδες και τα οικοσυστήματα τους και έτσι ενίσχυσε το αίσθημα της αδικίας, αγνόησε μια ισχυρή και καλοζωισμένη γραφειοκρατία και αγνόησε την ανθρώπινη ανάγκη για έκπληξη και συναισθηματική εμπλοκή. Δηλαδή όλα τα βασικά στοιχεία για ένα επιτυχημένο βήμα σε ένα ισχυρά ανταγωνιστικό περιβάλλον. Σαν οικονομικό πείραμα, η ESL απέδειξε ότι νέες αγορές για το ίδιο προϊόν δεν δημιουργούνται στο εργαστήριο και για να επιβιώσουν πρέπει να έχουν την δύναμη να εκτοπίσουν τις παλιές, όσο μίζερες και αν είναι αυτές. Δίκαιη η κόκκινη κάρτα!

 

(*) Ο Κώστας Σ. Μητρόπουλος είναι σύμβουλος επιχειρήσεων