Kreport > Uncategorized > «Αρχές: Ζωή και Εργασία», του Ray Dalio, Key Books, Αθήνα 2021  

«Αρχές: Ζωή και Εργασία», του Ray Dalio, Key Books, Αθήνα 2021  

Γράφει ο Αντώνης Παπαγιαννίδης

Εκ πρώτης όψεως, το βιβλίο αυτό φαίνεται σαν ένα (ακόμη) από εκείνα τα βιβλία αυτοβελτίωσης που τόσο έχουν πυκνώσει τα τελευταία χρόνια, προτείνοντας μεθόδους για να οδηγήσει ο καθένας/η καθεμιά τα βήματά του στην διαδρομή της καθημερινής ζωής και της επαγγελματικής διαδρομής. Βέβαια, ευθύς εξ αρχής οι 633 σελίδες των «Αρχών», και μάλιστα με αυστηρό γραφισμό του σκληρού εξωφύλλου (μην αποτολμήσετε ανάγνωση στο κρεβάτι, πάντως όχι στην παραλία!), δείχνουν ότι πρόκειται για «κάτι διαφορετικό».

Και η αλήθεια είναι ότι άμα κανείς αναζητήσει το ποιος είναι ο συγγραφέας Ray Dalio – ποια η διαδρομή του, ποια η προσέλευσή του στις «Αρχές» – δεν θα αργήσει να επαληθεύσει την αίσθηση του διαφορετικού. Πράγματι, ο 72χρονος R. Dalio δεν είναι απλώς δισεκατομμυριούχος, ως ιδρυτής (μαζί με τον John Magrue) και διαμορφωτής του μεγαλύτερου φορέα διαχείρισης hedge funds διεθνώς – της Bridgewater που ξεκίνησε το 1975 και έχει καταλήξει να διαχειρίζεται πλέον άνω των 140 δισ. δολ. (την εποχή του κορωνοϊού, σόρταρε τις ευρωπαϊκές μετοχές, ενώ εδώ και τρία-τέσσερα χρόνια δραστηριοποιείται έντονα στην Κίνα) – αλλά έχει και μια προσωπική παράδοση να γράφει για τις εμπειρίες του, προβάλλοντάς τες προς λειτουργική κατεύθυνση. Ήδη το 2007 είχε γράψει το «Πώς λειτουργεί η μηχανή της οικονομίας», ενώ πιο πρόσφατα το 2018 εισέφερε τις «Αρχές πλοήγησης στις μεγάλες κρίσεις χρέους». [Εντελώς πρόσφατα, το «Γιατί τα Έθνη πετυχαίνουν και αποτυγχάνουν», μόλις κυκλοφόρησε – ένα είδος ζήλιας του ακαδημαϊκότερου «Γιατί αποτυγχάνουν τα έθνη» των Acemoglu/Robinson].

Αυτή όμως η συγγραφική δουλειά του Ray Dalio – που στιγμές-στιγμές παραπέμπει σ’ έναν άλλο «άνθρωπο των αγορών», τον Nicholas Taleb και τον «Μαύρο Κύκνο» του, ο οποίος μετά από μια μεγάλη επιτυχία στο Χρηματιστήριο στράφηκε σε μια ιδιότυπη ιστορικοφιλοσοφικολογική/ψυχολογική προσέγγιση της οικονομίας – έχει περιορισμένο συσχετισμό με την γραφή των «Αρχών». Που, στην ουσία, αποτελούν μια ευθεία αφήγηση του πώς ο ίδιος έζησε την περιπέτεια/δημιουργία της Bridgewater – μάλιστα με έμφαση στο πώς την έχει προετοιμάσει να πετυχαίνει και χωρίς τον ίδιο – για να φέρει σε ένα γενικότερο αναγνωστικό κοινό εκείνο που θεωρεί καίριο στοιχείο επιτυχίας: Τις Αρχές. Βέβαια, ευθύς εξαρχής ξεκαθαρίζει ότι πριν κάνει κανείς λόγο για αρχές – στην ζωή ή στην δουλειά – χρειάζεται να έχει ξεκαθαρίσει τι θέλει/τι ζητά από τον εαυτό του. Ύστερα, χρειάζεται μια ψύχραιμη διάγνωση του τι ισχύει – γιατί απ’ εκεί και μόνον θα προκύψει τι πρέπει να κάνει, ώστε να πετύχει το πρώτο, υπό τον έλεγχο του δεύτερου.

Πράγματα τόσο προφανή, όπως άλλωστε και η παρατήρηση των λαθών του καθενός – προσοχή! όχι των τυχαίων λαθών, αλλά των σταθερά επαναλαμβανόμενων – και η επιμονή σε εκείνο που ο R. Dalio επαναφέρει ως προσγείωση, ανοιχτό μυαλό αλλά και ταπεινότητα – ανάγονται σε εκείνο που οι αγγλοσάξονες φλεγματικά υποδέχονται ως «easier said than done»/ ευκολότερα το λες παρά το κάνεις. Ωστόσο, η προσέγγιση του βιβλίου των «Αρχών» είναι μεθοδική, βήμα-βήμα και με σταδιακή οικοδόμηση. Που, αν επενδύσει κανείς σε ειλικρινή ενδοσκόπηση, θα βρει ήδη το νήμα τους να ενυπάρχει μέσα του: αυτή είναι άλλωστε και η κεντρική λογική του R. Dalio, να οδηγήσει σε ένα σύγχρονο «γνώθι σαυτόν».

Αν τώρα πάρει κανείς αυτή την αναζήτηση αρχών στην προσωπική διαδρομή και την προβάλλει στον χώρο της εργασίας, τότε βρίσκεται μπροστά σε ένα διπλανό οικοδόμημα που στηρίζεται σε βάθρο όπως η συνεργασία ή, πάλι, η κουλτούρα. Που και αυτές οι αρχές ευκολότερα διακηρύσσονται -όπως και οι ομόλογες αρχές της ειλικρίνειας και της διαφάνειας- παρά υλοποιούνται. Εκείνο που οργανώνει ο R. Dalio εδώ είναι ένα σχέδιο, ένας χάρτης, ένα blueprint οργανωμένο με την στοργή ωρολογοποιού που καλεί/προκαλεί τον αναγνώστη να το ακολουθήσει μόνος του. Το «από σας εξαρτάται τι θέλετε να πάρετε από την ζωή και τι θέλετε να δώσετε», μαζί και με την ακροτελεύτια έκκλησή του να θυμάται κανείς όπως «ό,τι δεν μετριέται, δεν διοικείται» (εδώ θα χαμογελούσε ο Στέφανος Μάνος) εξασφαλίζει όντως μια ιδιαίτερη παρέα στον αναγνώστη εκείνο που δεν αναζητά λύσεις ή συνταγές, αλλά νήμα σκέψης.