Kreport > Uncategorized > Η εργαλειοθήκη της αποκλιμάκωσης

Η εργαλειοθήκη της αποκλιμάκωσης

Του Γιώργου Καπόπουλου

Από την συνάντηση Πούτιν-Μπάιντεν στην Γενεύη στα μέσα του περασμένου Ιουνίου μέχρι σήμερα διαμορφώθηκε σιγά –σιγά μια βεβαιότητα. Τόσο ο Λευκός Οίκος όσο και το Κρεμλίνο πιστεύουν πλέον ότι το ασταθές στάτους κβο στην πρώην ΕΣΣΔ όχι μόνον δεν εξυπηρετεί τα ζωτικά τους συμφέροντα  αλλά αντίθετα απειλεί με ανεξέλεγκτη εξέλιξη και κλιμάκωση κρίσεις που στο αρχικό τους στάδιο μοιάζουν να είναι ελεγχόμενες.

Από το σημείο αυτό μέχρι την διατύπωση ενός οδικού χάρτη αποκλιμάκωσης μεταξύ των ΗΠΑ και της Δύσης συνολικά με την Ρωσία η απόσταση είναι μεγάλη καθώς τα αφηγήματα των ΗΠΑ και της Ρωσίας που αλληλοκατηγορούνται για αυτοκρατορικό ρεβανσισμό και ψυχροπολεμική  περικύκλωση είναι σοβαρός παράγων αδράνειας.

Τα παραπάνω προφανώς τα έχουν υπόψη τους οι Μπάιντεν –Πούτιν και οι στενοί τους συνεργάτες και είναι βέβαιο ότι στις συχνές διμερείς επαφές τους  τελευταίους μήνες αναζήτησαν σενάρια αποκλιμάκωσης και υιοθέτησης μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης που να μην προϋποθέτουν την διάψευση των αφηγημάτων.

Η Ατζέντα της βδομάδας που αρχίζει αύριο Δευτέρα μιλά από μόνη της.

-Διμερής Συνάντηση στην Γενεύη των υπουργών αναπληρωτών Εξωτερικών των ΗΠΑ και της Ρωσίας Σέρμαν και Ριαμπκόφ.

-Σύνοδος Συμβουλίου ΝΑΤΟ-Ρωσίας στις Βρυξέλλες.

-Διαβουλεύσεις στα αρμόδια θεσμικά όργανα του ΟΑΣΕ στην Βιέννη.

Πρόκειται για μια ολική επαναφορά δύο θεσμικών φόρουμ που είχαν ατονήσει και παροπλισθεί όσο κλιμακωνόταν η αμοιβαία μεταψυχροπολεμική καχυποψία μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας.

Ο ΟΑΣΕ είναι το μόνο θεσμικό σχήμα διαβουλεύσεων για την Ασφάλεια της Ευρώπης όπου η Ρωσία είναι τύποις και ουσία ισότιμη με τις δυτικές Δυνάμεις. Είναι μετεξέλιξη της Διάσκεψης για την Ασφάλεια και την Συνεργασία στην Ευρώπη που ιδρύθηκε στην Πανευρωπαϊκή Διάσκεψη Ασφαλείας στο Ελσίνκι τον Ιούνιο του 1975 μετά από διαπραγματεύσεις δεκαέξι ετών στην Βιέννη μεταξύ του ΝΑΤΟ και του Συμφώνου της Βαρσοβίας για την Αμοιβαία και Ισόρροπη Μείωση των Στρατιωτικών Δυνάμεων στην Ευρώπη ( Mutual and Balanced Forces Reduction in Europe η MBFRE). H Διάσκεψη του Ελσίνκι είχε θεωρηθεί θρίαμβος της Σοβιετικής Διπλωματίας καθώς νομιμοποίησε την διαίρεση της Γηραιάς Ηπείρου που συμφώνησαν τον Φεβρουάριο του 1945 οι Στάλιν, Ρούζβελτ και Τσόρτσιλ στην Γιάλτα.

Σε ότι αφορά το Συμβούλιο ΝΑΤΟ-Ρωσίας η ίδρυση του υποτίθεται ότι θα λειτουργούσε ως εγγύηση της Δύσης προς την Ρωσία ότι η διεύρυνση της Ατλαντικής Συμμαχίας προς Ανατολάς δεν απειλεί την ασφάλεια της.

Δεν χρειάζεται ούτε μια αδύνατη με τα σημερινά δεδομένα αναστολή και πολύ περισσότερο εγκατάλειψη των εκ πρώτης όψεως αδιαπραγμάτευτων θέσεων ΗΠΑ και Ρωσίας για την επέκταση του ΝΑΤΟ στην πρώην ΕΣΣΔ. Στο πλαίσιο του ΟΑΣΕ αλλά και του Συμβουλίου ΝΑΤΟ –Ρωσίας θα μπορούσε να διαμορφωθεί μια πρακτική αμοιβαίας αποχής από ενέργειες που  θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν νέες εντάσεις. Παράδειγμα, η Μόσχα να σταματήσει τις ασκήσεις στα σύνορα με την Ουκρανία και αντίστοιχα να περιορισθούν η να σταματήσουν οι νατοϊκές ασκήσεις στον Εύξεινο Πόντο.

Τούτων λεχθέντων αν η αναβάθμιση του ρόλου του ΟΑΣΕ και του Συμβουλίου ΝΑΤΟ –Ρωσίας διαμορφώσουν ένα κλίμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης τους επόμενους μήνες,  τότε Κρεμλίνο και Λευκός Οίκος θα μπορούσαν να προωθήσουν μια θετική Ατζέντα διμερούς Συνεργασίας:

-Στον έλεγχο και στην μη περαιτέρω διασπορά των πυρηνικών όπλων με το πρόσφατο σχετικό ανακοινωθέν των Πέντε Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ( ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα , Γαλλία ,και Βρετανία) να πιστοποιεί την απόφαση των Πέντε να παραμείνουν μια Κλειστή Λέσχη.

-Στην από κοινού αντιμετώπιση της πρόκλησης για συνολική σταθεροποίησης της Μέσης Ανατολής , της Κεντρικής και της Νοτιοδυτικής Ασίας , με άλλα λόγι από την Λιβύη μέχρι το Αφγανιστάν , με κοινό αντίπαλο τον Τζιχαντιστικό Ισλαμικό Φονταμενταλισμό.

Στα παραπάνω θέτουμε δύο υποσημειώσεις:

Πρώτον, αν μια ευρείας κλίμακας παρουσία ρωσικών στρατιωτικών δυνάμεων στο Καζακστάν μπερδέψει επικοινωνιακά αλλά και επί της ουσίας την διαπραγμάτευση Πούτιν-Μπάιντεν.

Δεύτερον, αν ο Μπάιντεν χάσει τον έλεγχο του Κογκρέσου στις Ενδιάμεσες Εκλογές του προσεχούς Νοεμβρίου και εγκλωβισθούν οι ΗΠΑ σε μια συνολική εσωστρέφεια και ακινησία.