Kreport > Uncategorized > Η πανδημία υπό έλεγχο το 2022

Η πανδημία υπό έλεγχο το 2022

Του Αχιλλέα Γραβάνη (*)

         Η νέα χρονιά ξεκινά με την έκρηξη της πανδημίας να συνταράσσει τον πλανήτη. Η εκτίναξη των κρουσμάτων του νέου στελέχους Όμικρον αλλάζει περαιτέρω την καθημερινότητα μας, την οικονομία, την κοινωνική μας ζωή. Όμως η νέα χρονιά δεν θα είναι όπως οι δυο προηγούμενες. Το 2022 χάριν της παγκόσμιας επιστήμης θα είναι ελπιδοφόρο, ο άνθρωπος δεν είναι πλέον στο έλεος ενός μη αυθύπαρκτου γενετικού πακέτου. Διαθέτει ασφαλή, ισχυρά και ταχύτατα επικαιροποιούμενα εμβόλια αλλά και νέα εξειδικευμένα για τον κορωνοϊό αντιϊκά φάρμακα να τον ελέγχει. Η αρχή έγινε το 2021 ο αποτελεσματικός έλεγχος του θα εδραιωθεί το 2022.

          Η κινητοποίηση της παγκόσμιας επιστήμης έχει ήδη αποφέρει τουλάχιστον 8 εμβόλια ασφαλή και αποτελεσματικά, και τρία αντιϊκά φάρμακα, συνθετικά μόρια, εξειδικευμένα κατά του κορωνοϊού που χορηγούνται στο σπίτι. Τα νέα αυτά φαρμακολογικά εργαλεία κατά του κορωνοϊού είναι το αποτέλεσμα μιας άνευ προηγούμενου διεθνούς συνεργασίας πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων, νοσοκομείων, ρυθμιστικών αρχών, διεθνών οργανισμών και της φαρμακευτικής βιομηχανίας. Η συνεργασία αυτή έχει σαν βασικό χαρακτηριστικό της διεπιστημονικότητα. Επιστήμες όπως η βιολογία, η βιοπληροφορική, η βιοτεχνολογία, η Βιοφυσική, η τεχνητή νοημοσύνη, η χημεία και βέβαια η φαρμακευτική, η φαρμακολογία και η ιατρική συνεργάστηκαν και ανέπτυξαν κοινές μεθόδους έρευνας και ανάπτυξης νέων φαρμάκων.

           Αυτή η συνεργασία έχει δημιουργήσει μια νέα επιστημονική σκέψη, ένα νέο επιστημονικό οικοσύστημα. Ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη νέων φαρμάκων και θεραπευτικών μέσων δεν θα είναι ποτέ πια ίδια, τόσο σε καινοτομία όσο και σε ταχύτητα ανάπτυξης τους. Η νέα γνώση και οι τεχνολογικές εφαρμογές της έχουν αλλάξει την θεραπευτική και άλλων, πλην των λοιμώξεων, σημαντικών ασθενειών για την δημόσια υγεία, όπως οι νεοπλασματικοί νόσοι, τα νευροεκφυλιστικά και τα μεταβολικά νοσήματα.

          Εμβόλια: Οι τεχνολογίες των mRNA και cDNA εμβολίων δίνουν την δυνατότητα άμεσης επικαιροποίησής τους για τα νέα στελέχη. Ήδη οι εταιρείες παραγωγής τους ετοιμάζουν εμβόλια για τα στελέχη Δέλτα και Όμικρον που θα είναι διαθέσιμα αρχές της άνοιξης. Η αναπτυχθείσες συνεργασίες ερευνητικών κέντρων, ρυθμιστικών οργανισμών και βιομηχανίας μπορούν πλέον να παρέχουν δισεκατομμύρια δόσεων νέων επικαιροποιημένων εμβολίων εντός 3-4 μηνών. Τυχόν νέα στελέχη τα επόμενα χρόνια θα μας βρουν πιο έτοιμους να τα αντιμετωπίσουμε. Στόχος των εμβολίων είναι η μετατροπή της πανδημίας του κορωνοϊού σε μια ενδημική γριπώδη νόσο με μικρή έκπτωση στην υγεία των πολιτών. Στόχος εφικτός μέσα στον επόμενο χρόνο.

          Αντιϊκά φάρμακα: Ήδη 3 (έπονται και αλλά) νέα αντιϊκά φάρμακα κατά του κορωνοϊού έχουν πάρει άδεια επείγουσας χρήσης για ασθενείς στο σπίτι τις πρώτες μέρες της λοίμωξης (χορήγηση από το στόμα τα δύο και ενδοφλέβια το τρίτο για 3-5 μέρες). Περιορίζουν σημαντικά την πιθανότητα βαριάς νόσησης και νοσηλείας: Το molnupiravir κατά 30-50%, το paxlovid κατά 90%, και το remdesivir κατά 87%. Απόλυτη προτεραιότητα χορήγησης τους έχουν τα άτομα με επιβαρυμένη υγεία που κινδυνεύουν περισσότερο για βαριά νόσηση, ώστε να περιορίσουμε τον επόμενο χρόνο δραστικά την πλημμυρίδα-επιβάρυνση των νοσοκομείων μας. Προς το φθινόπωρο του επόμενου χρόνου με τη μαζική παραγωγή τους θα είναι διαθέσιμα στον γενικό πληθυσμό.

          Η επιστήμη μας έδωσε επίσης την χρονιά που φεύγει ασφαλή δεδομένα (δημοσιευμένα σε κορυφαία επιστημονικά περιοδικά) για την εξαιρετική αποτελεσματικότητα της μάσκας υψηλής προστασίας (ΚΝ95-FFP2) στον περιορισμό της διασποράς του ιού: Σε συνωστισμό (<1 μέτρο) η μάσκα αυτή όταν την φορούν σωστά όλοι περιορίζει την διασπορά στο 0.4-1%, ακόμη και για τα νέα στελέχη του κορωνοϊού. Η μάσκα είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο πρόληψης στα μέσα μαζικής μεταφοράς, τους χώρους εκπαίδευσης και εργασίας.

          Ας ατενίσουμε λοιπόν τη νέα χρονιά με αισιοδοξία, παρά την ζοφερή αρχή της, διότι αυτή θα είναι η πρώτη χρονιά της πανδημίας που ο άνθρωπος θα είναι οπλισμένος με ισχυρά όπλα να την ελέγξει, επαναφέροντας μεγάλο μέρος της κανονικότητας της ζωής του.

(*)  Ο Αχιλλέας Γραβάνης  είναι Καθηγητής Φαρμακολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Κρήτης, Researcher IMBBFORTH, Affiliated Research Professor, Center of Drug Discovery, Northeastern University