Kreport > Uncategorized > Η Άγκυρα σε αναζήτηση ρόλου

Η Άγκυρα σε αναζήτηση ρόλου

Οι συζητήσεις ΗΠΑ-Ρωσίας στη Γενεύη, οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν στη Βιέννη και το τέλος των φαντασιώσεων του καθεστώτος Ερντογάν 

Ανάλυση του KReport

Στις αρχές της δεκαετίας του ‘50 ο τότε υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Άτσεσον, αναφερόμενος στο στρατηγικό βραχυκύκλωμα της μεταπολεμικής Βρετανίας, είπε το γνωστό «η Βρετανία έχασε μια Αυτοκρατορία και ακόμη ψάχνει για ρόλο».

Εφόσον η διαπραγμάτευση ΗΠΑ-Ρωσίας που αρχίζει στις 10 Ιανουαρίου στη Γενεύη  καταγράψει βήματα προόδου προς την κατεύθυνση μιας μεταψυχροπολεμικής ειρηνικής συνύπαρξης, η Άγκυρα θα διακινδυνεύσει να χάσει το ρόλο που είχε στις περιφερειακές και διεθνείς ισορροπίες πρώτα η Οθωμανική Αυτοκρατορία και στην συνέχεια η Τουρκία, από τα μέσα του 18ου αιώνα μέχρι σήμερα.

Η Υψηλή Πύλη και στην συνέχεια οι κυβερνήσεις της Τουρκίας έχουν ως διαχρονική στρατηγική αναφορά τον ρόλο της χώρας ως αναχώματος στην περαιτέρω επέκταση της παρουσίας και της επιρροής της Μόσχας προς Νότο, Βαλκάνια και Μεσόγειο.

Όταν οι Σουλτάνοι, ο Κεμάλ και οι διάδοχοί του εκτιμούν ότι η κυρίαρχη θαλάσσια δύναμη, παλαιότερα η Βρετανία και μετά το 1947 οι ΗΠΑ, υποτιμά τον στρατηγικό ρόλο της χώρας έναντι της Ρωσίας, τότε επιλέγουν την τακτική της περιστασιακής προσέγγισης με τον στρατηγικό αντίπαλο.

Σήμερα η Τουρκία του Ερντογάν, με τον ρόλο που επιχειρεί να κατοχυρώσει στην ευρύτερη Μέση Ανατολή και τον Καύκασο, εξοργίζει εξίσου τις ΗΠΑ και τη Ρωσία.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίπτωση της Συρίας όπου ο Ερντογάν παρενοχλεί εξίσου την παρουσία της Ρωσίας στην βορειοδυτική Συρία και των ΗΠΑ στην βορειοανατολική.

Παρενόχληση για τις ΗΠΑ και πρόκληση για την Ρωσία αποτελούν οι πωλήσεις drones από την Τουρκία στην Ουκρανία, στην Πολωνία και στο Αζερμπαϊτζάν καθώς διευρύνουν τα περιθώρια ελιγμών των παραπάνω χωρών απέναντι ακόμη και σε μια διμερή συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας για αποκλιμάκωση της έντασης.

Δυστυχώς για την Άγκυρα, πέραν της ενδεχόμενης συνολικής αποκλιμάκωσης της έντασης μεταξύ ΗΠΑ-Ρωσίας, κάθε μέρα που περνά ενισχύει την αισιοδοξία για αίσια έκβαση και των συνομιλιών της Βιέννης για το διεθνή έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.

Με άλλα λόγια, οι περιφερειακές στοχεύσεις της Τουρκίας στην πρώην σοβιετική Κεντρική Ασία και Καύκασο αλλά και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή σε περίπτωση ικανής προόδου των αμερικανορωσικών διαπραγματεύσεων που θα γίνουν στη Γενεύη, και αίσιας έκβασης των διαπραγματεύσεων της Βιέννης με το Ιράν , κινδυνεύουν να καταγραφούν ως μείζονος κλίμακας παρενόχληση από όλους τους εμπλεκόμενους.

Αν θέλαμε να παραφράσουμε τον Ατσεσον θα μπορούσαμε να πούμε ότι αν η Τουρκία χάσει την μεταψυχροπολεμική αντιπαλότητα ΗΠΑ-Ρωσίας αλλά και το Ιράν ως στρατηγική απειλή για το Σουνιτικό Ισλάμ, τότε είναι βέβαιο ότι θα κουραστεί πολύ για να βρει ρόλο αντάξιο των γεωπολιτικών φαντασιώσεων και ψευδαισθήσεων που πρώτος διατύπωσε ο Οζάλ και στη συνέχεια υιοθέτησε ο Ερντογάν.

Πάντοτε στην ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της Τουρκίας η σύγκλιση των στοχεύσεων της ευρασιατικής ηπειρωτικής μεγάλης δύναμης με την κυρίαρχη θαλάσσια δύναμη ήταν η απόλυτη καταιγίδα για τον ανατολικό μας γείτονα.

Το 1827 η σύγκλιση Λονδίνου και Αγίας Πετρούπολης οδήγησε στην ναυμαχία του Ναυαρίνου μια ανατροπή της μέχρι τότε ανεπιφύλακτης στήριξης του Λονδίνου στους Σουλτάνους, μια ανατροπή την οποία θέλησε να υποβαθμίσει ο τότε πρωθυπουργός της Βρετανίας Ουέλιγκτον χαρακτηρίζοντας την καταστροφή του τουρκοαιγυπτιακού στόλου ως «ατυχές γεγονός».

Μετά το 1908 και την επιλογή των Νεότουρκων να στραφούν προς την  Γερμανία, Ρωσία και Βρετανία παραμέρισαν την ιστορική τους αντιπαλότητα για την τύχη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και έστησαν το σκηνικό έξωσης της Υψηλής Πύλης από την  Ευρώπη με τους Βαλκανικούς Πολέμους.