Kreport > Uncategorized > «Ο ΜαυροΚόκκινος Δεκέμβρης: Άκρα και Κέντρο στην εξέγερση του 2008 [πλήθος, ηγεμονία, στρατηγική]», του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου, εκδόσεις ΤΟΠΟΣ, Αθήνα 2018

«Ο ΜαυροΚόκκινος Δεκέμβρης: Άκρα και Κέντρο στην εξέγερση του 2008 [πλήθος, ηγεμονία, στρατηγική]», του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου, εκδόσεις ΤΟΠΟΣ, Αθήνα 2018

Γράφει ο Αντώνης Παπαγιαννίδης

 Όσο ξεμακραίνει η ανάμνηση του Δεκεμβρίου του 2008 – τότε που η «ανθρωποκτονία εκ προθέσεως» εις βάρος ενός μαθητή, του 16χρονου Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, από πυροβολισμό «σε ήρεμη ψυχική κατάσταση» ειδικού φρουρού, του Επαμεινώνδα Κορκονέα, σε γωνία της οδού Μεσολογγίου, στις παρυφές των Εξαρχείων: Όλες οι πράξεις αυτού του τύπου έχουν θύματα και δράστες και τόπους τέλεσης και χαρακτηρισμός (εδώ, της εφετειακής καταδικαστικής απόφασης) – τόσο οι ερμηνείες για το εξεγερτικό κύμα που επακολούθησε ενσωματώνονται σε μια πιο αποστασιοποιημένη, και ως εκ τούτου ψυχρή, πολιτική ανάλυση. Η ανάμνηση δηλαδή εκείνου που ο Χομπσμπάουμ ανακαλούσε (για τον Μάη του ΄68) ως «τελεσφόρηση απλών επαναστατικών ή ναπολεόντειων φράσεων όπως «τόλμη, περισσότερη τόλμη» ή «ορμάμε κι ύστερα βλέπουμε»», ανακόπτεται από του Μπενσάϊντ την προσέγγιση στο πώς «προσανατολίζεται και καθορίζεται το αποτέλεσμα» όταν καταλήγει να «βρεθεί στον χώρο της πολιτικής».

Ο ΜαυροΚόκκινος Δεκέμβρης του Δημ. Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου ευθέως θέλει να αντιταχθεί σε μια τέτοια κατάληξη-επιστροφή «από αμηχανία, ως υπεκφυγή από το παρόν […], ως υποκατάστατο πολιτικής», και γι αυτό επιστρατεύει Βάλτερ Μπένγιαμιν ώστε στο παρελθόν να δει «έναν τόπο γεμάτο μη-πραγματοποιημένες δυνατότητες». Αναζητά στο φαινόμενο «θερμών και ψυχρών ρευμάτων του κοινωνικού ανταγωνισμού [που] βρέθηκαν μαζί στον Ελληνικό μαυροκόκκινο Δεκέμβρη» ένα σημείο αναφοράς αν μη υπόσχεσης για «κοινούς χώρους που [αν ξαναπροκύψουν τέτοιες στιγμές] να μπορέσουν να ενοποιήσουν πολλούς για πολύ».

Βλέπει δηλαδή στον Δεκέμβρη του 2008 «κάτι μεγαλύτερο από το μπλοκάρισμα της αστυνόμευσης, με μεγαλύτερη διάρκεια από τις δεκαοκτώ μέρες που κράτησε». Βλέπει την «αποκάλυψη ενός κοινωνικού ρήγματος», του οποίου μάλιστα τις πραγματικές διαστάσεις ξαναβρίσκει στις ημέρες του δημοψηφίσματος [του 2015].

Προκειμένου να φέρει το επιχείρημα σε μια τέτοια κατάληξη, ο συγγραφέας επισκέπτεται τον διεθνή αντίκτυπο των γεγονότων του Δεκέμβρη 2008, με ανά τον κόσμο αναλύσεις και κινητοποιήσεις να έχουν επεκτείνει την τότε τηλεοπτική κάλυψη: το ανάλογο φαινόμενο το ξαναείδαμε με αφορμή την ακραία ένταση στην Ελλάδα των Μνημονίων, ιδίως το 2010-12 κι ύστερα το 2015.

Παράλληλα, επισκέπτεται και  τις μεταπλάσεις του εσωτερικού πολιτικού σκηνικού – «ριζοσπαστικοποίηση της Δεξιάς , συνυπόσταση Κέντρου και Ακροδεξιάς μέσα στους κατασταλτικούς και ιδεολογικούς κρατικούς μηχανισμούς, εξτρεμισμό του Κέντρου» – με αναφορές στην μετέπειτα ανάδυση της Χρυσής Αυγής μέχρι και τις δολοφονίες Φύσσα-Λουκμάν, ή πάλι τις κρυφές συναντήσεις Κασιδιάρη/Τάκη Μπαλτάκου και την συμπερίληψη του ΛΑΟΣ στην Κυβέρνηση Παπαδήμου. Η συσπείρωση «μετριοπαθούς» Κέντρου και (δεξιών) άκρων είναι κάτι που προδήλως πληγώνει τον συγγραφέα, όπως και μια λογική του τύπου «να τελειώνουμε με την Μεταπολίτευση» που έκτοτε υπορρέει σε ευρύ φάσμα του επίσημου/κυρίαρχου δημόσιου λόγου.

Όσα επακολούθησαν – το βιβλίο σταματάει το 2018, ως έτος έκδοσης – και μάλιστα όσα κοινωνικοπολιτικά εδραιώνονται (;) μετά και την πολυδύναμη κρίση του κορωνοϊού, δεν δείχνουν να δικαιώνουν το στοιχείο προσδοκίας για μια διατήρηση εξεγερτικότητας στην ελληνική κοινωνία. Ένα στοιχείο που – τουλάχιστον – θα αποτρέψει το να καταλήξει και ο – «δημιουργικός και καταστροφικός μαζί» – Δεκέμβρης ένας ακόμη επετειακός σταθμός. Πάντως, ο ΜαυροΚόκκινος Δεκέμβρης του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου αξίζει να διαβαστεί, έστω και για να διαφωνήσει κανείς συμπερασματικά μαζί του.