Κυριακή, 11.4.2021

Kreport > Uncategorized > Κυριακή, 11.4.2021

Καλημέρα σας,
Μια βόλτα χθες, σε όποιο από τα «ανοιχτά» σημεία του λεκανοπεδίου, πλατείες, πάρκα, παραλίες ή εμπορικά στέκια, θα επιβεβαίωνε (αν υποθέσουμε ότι χρειαζόταν επιβεβαίωση…) ότι ο βαθμός συμμόρφωσης στα υγειονομικά μέτρα κατηφορίζει επικινδύνως προς τα ελάχιστα όρια, καθώς η πολυσυζητημένη «κόπωση» αγγίζει τα μέγιστα.
Μια ματιά στις δημοσκοπήσεις του τελευταίου διαστήματος, όμως, υποδηλώνει ότι πρόκειται για κάτι περισσότερο ίσως από κόπωση. Διακρίνεται μια κάποια δυσπιστία και απογοήτευση, μεγάλη αγωνία για την επόμενη μέρα, ορατά ποσοστά αποδοκιμασίας της διαχείρισης κι ένα μετρήσιμο κύμα θυμού –πρόκειται για ευρήματα στα οποία συμπίπτει η μεγάλη πλειονότητα των δημοσκόπων. Δεν μεταφράζονται πολιτικά, δεν μεταβάλουν τους εκλογικούς συσχετισμούς
Είναι φανερό ωστόσο, και θα ήταν παράλογο να μην το είχαν συνειδητοποιήσει οι αρμόδιοι, ότι μπροστά στην κυβέρνηση ανοίγεται πια μια διπλή πρόκληση: Αφενός, ένα reset εμπιστοσύνης, αποτελεσματικής επικοινωνίας, αποκατάσταση μιας αίσθησης προοπτικής ώστε να περάσει με τις λιγότερες δυνατές απώλειες το (απροσδιόριστης διάρκειας, αλλά προφανούς δυσκολίας…) χρονικό διάστημα μέχρι την εξασφάλιση επαρκούς ανοσίας. Αφετέρου, προετοιμασία για αποτελεσματική επανεκκίνηση μόλις η πανδημία υποχωρήσει, με στόχο μια αίσθηση ελπίδας και προοπτικής να κυριαρχήσει επί της απαισιόδοξης αίσθησης φθοράς, αδιεξόδου, μειωμένων προσδοκιών.
Στο ενδιάμεσο, άμεσα, υπάρχει μία ακόμη, ίσως δυσκολότερη, πρόκληση: Η αποτελεσματική διαχείριση μικρών, συνήθως αναπάντεχων κρίσεων (όπως η υπόθεση της αστυνομικής προστασίας μιας ευτελούς τηλεοπτικής περσόνας), οι οποίες, καθώς η αντικολλητική προστασία που κάθε νέα κυβέρνηση διαθέτει (και η παρούσα διατήρησε για ασυνήθιστα μακρύ χρονικό διάστημα, βοηθούσης και μιας διόλου πειστικής έως σήμερα αντιπολίτευσης…) αρχίζει να εμφανίζει μικρές ρωγμές, που κανείς δεν ξέρει πως μπορεί να εξελιχθούν.
Όπως έλεγε έμπειρος δημοσκόπος (και ανάλογες εκτιμήσεις διατρέχουν και πολλά άρθρα στον σημερινό κυριακάτικο Τύπο…), ο μακρύς μήνας του μέλιτος τελειώνει, η εποχή της γκρίνιας και της φθοράς δεν έχει αρχίσει ακόμη. Η απογόμωση αυτής της απειλής μοιάζει να είναι το δεύτερο (μετά το μείζον, αυτό της ανακοπής της πανδημίας) μεγάλο στοίχημα της κυβέρνησης.
Τα μεγάλα διλήμματα της οικονομικής πολιτικής
Προϊόντος του χρόνου, τα θέματα της καθημερινότητας και ειδικότερα τα οικονομικά προβλήματα θα αναβαθμίζονται στις προτεραιότητες των πολιτών, τόσο περισσότερο, όσο θα απομακρύνεται η απειλή της πανδημίας κατά της ζωής μας.
Το υπουργείο Οικονομικών. Οι επόμενοι μήνες θα είναι δύσκολοι, είπε ο Χρ. Σταϊκούρας σε κλειστή διαδικτυακή συζήτηση στο πλαίσιο της εαρινής συνόδου ΔΝΤ -Παγκόσμιας Τράπεζας χτες, η επιστροφή στην κανονικότητα θα είναι σταδιακή, η μετά-κορονοϊό εποχή θα φέρει στο προσκήνιο νέες προκλήσεις που σχετίζονται με τη δομή της οικονομίας, την αγορά εργασία και την ψηφιακή μετάβαση. Και στάθηκε ιδιαίτερα στην ανάγκη αντιμετώπισης της φτώχειας και της ανισότητας, με παρεμβάσεις από τη φορολογία έως την εκπαίδευση και την κοινωνική πολιτική, για ένα ισχυρό δίχτυ προστασίας που θα αποτρέπει τις παγίδες φτώχειας (εδώ).
Η πορεία δεν θα είναι ούτε απλή, ούτε εύκολη. Μεγάλα διλήμματα ζητούν απαντήσεις σταθερές και με προοπτική, άσε που δεν λείπουν οι νάρκες.
Το κεντρικό δίλημμα που αναδεικνύεται είναι αυτό το οποίο περιέγραψε και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γ. Στουρνάρας στην ετήσια έκθεσή του για την ελληνική οικονομία, την περασμένη Τρίτη (εδώ) και στο οποίο επίμονα στέκεται το KReport: Οι πτωχεύσεις είναι αναπόφευκτες και θα είναι πολλές. Οι επιλογές είναι δύο: Ή σώζεις μη βιώσιμες θέσεις εργασίας ή στηρίζεις τους εργαζόμενους σε μη βιώσιμες θέσεις εργασίας και σώζεις τις βιώσιμες επιχειρήσεις. Το δίλημμα δεν είναι θεωρητικό, ούτε η απάντηση αυτονόητη. Στην ελληνική εκδοχή της οικονομίας της αγοράς, οι μη ανταγωνιστικές επιχειρήσεις αποτελούν κρίσιμο κοινωνικό-οικονομικό μέγεθος, που επηρεάζει ή/και καθορίζει τις πολιτικές επιλογές.
Το παράδειγμα της Energean: Πρόσφατα εγκρίθηκε, για να συνεχιστεί η δραστηριότητα στον Πρίνο, η χορήγηση στην Energean κρατικών εγγυήσεων για δάνειο ύψους περίπου 90,5 εκατ. ευρώ καθώς και δάνειο μειωμένης εξασφάλισης 9,5 εκατ. ευρώ από το ελληνικό κράτος. Η παραγωγή πετρελαίου στον Πρίνο ήταν ζημιογόνος πολύ πριν καταρρεύσει η διεθνής τιμή του πετρελαίου λόγω πανδημίας. Η Energean θα διέκοπτε τη λειτουργία της για να μην γράφει ζημιές. Όχι -είπε το πολιτικό σύστημα- πρέπει να διατηρηθούν οι 270 θέσεις εργασίας. Παρά τη διαφωνία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, το πελατειακό σύστημα νίκησε. Ο Πρίνος θα συνεχίσει τη ζημιογόνο λειτουργία του. Οι τράπεζες θα ισχυριστούν ότι δίνουν δάνεια (και στηρίζουν την οικονομία…), που όμως θα λείψουν από κάποια άλλη, βιώσιμη επιχείρηση. Το Γενικό Λογιστήριο θα καταγράψει τη νέα αύξηση του δημόσιου χρέους κατά 100 εκατ. ευρώ. Για πελατειακούς λόγους, αντί να στηριχτούν οι εργαζόμενοι για να βρουν άλλη απασχόληση και, στο μεσοδιάστημα, οι οικογένειές τους, 270 μη βιώσιμες θέσεις εργασίας θα χρηματοδοτηθούν με 370.000 ευρώ καθεμία!..
Ο κίνδυνος: ΟΙ κίνδυνος αυτό να γίνει σε ευρεία κλίμακα μετά την πανδημία, είναι πραγματικός. Η αθρόα (εν πολλοίς αναπόφευκτη…) χωρίς κριτήρια στήριξη επιχειρήσεων το τελευταίο 12μηνο, ενίσχυσε μια κακή παράδοση που φαινόταν να βρίσκεται σε αποδρομή: Ιδιωτικές μπίζνες με κρατικά λεφτά. Το χειρότερο θα ήταν να ενισχυθεί αυτή η παράδοση στην προοπτική των 30 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Θεωρητικώς, με αυτά τα κονδύλια θα χρηματοδοτηθούν έργα που πληρούν τα κριτήρια που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρακτικώς, αυτά τα κριτήρια διαθέτουν μεγάλη ελαστικότητα –κάτι που ήδη παρατηρείται. Κι αυτό το γνωρίζουν όλοι όσοι παίρνουν θέση αναμονής.
Και οι νάρκες στο πεδίο της οικονομικής πολιτικής
Αλλά πέρα από τα μεγάλα διλήμματα, υπάρχουν και οι νάρκες. Μια σειρά από αυτές έχουν τεθεί από την ευρωπαϊκή DG Comp που, με απειλές εξοντωτικών κυρώσεων, πιέζει κι εξωθεί σε ιδιωτικοποίηση ή μεταπώληση επιχειρήσεων έναντι πινακίου φακής. Αυτό συνέβη με την Εθνική Ασφαλιστική τις προηγούμενες ημέρες.
Εθνική Ασφαλιστική: Η CVC θα πληρώσει στην Εθνική Τράπεζα 234 εκατ. ευρώ άμεσα για την εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής και λίγο αργότερα θα πάρει πίσω 112,6 εκατ. ευρώ, το 48,1% του ποσού που κατέβαλε. Αγοράζει την Ασφαλιστική με λεφτά, εν πολλοίς, της ίδιας της Ασφαλιστικής. Η επώδυνη συμφωνία (αναλυτικά εδώ) οφείλεται στις ασφυκτικές πιέσεις της ευρωπαϊκής DG Comp, που πατά σε δικές μας καθυστερήσεις και κάνει επίδειξη πυγμής, την ίδια ώρα που αποστρέφει το βλέμμα της από την Γερμανία και τη Γαλλία που, παραβιάζοντας κάθε συμφωνία και κάθε έννοια ανταγωνισμού, προσφέρουν άφθονες κρατικές ενισχύσεις στις επιχειρήσεις τους, για να βρεθούν μετά την κρίση σε προνομιακή θέση συγκριτικά με τις επιχειρήσεις των φτωχότερων ευρωπαϊκών χωρών.
Η Τράπεζα Πειραιώς: Μπορούμε, όμως, να βάζουμε νάρκες και μόνοι μας, όπως φαίνεται από τον κακό για το συμφέρον του δημοσίου δρόμο που έχει πάρει η αύξηση κεφαλαίου της Πειραιώς. Την Τετάρτη εγκρίθηκε με ποσοστό 99% από τη γενική συνέλευση το σχέδιο της διοίκησης, το ΤΧΣ, που έχει το 61,3% του μετοχικού κεφαλαίου, αυτοπεριορίζεται στο ρόλο του κομπάρσου και του γενναιόδωρου χρηματοδότη στην κορυφαία φαρσοκωμωδία του υβριδικού ελληνικού καπιταλισμού. Κάποιοι είχαν προεξοφλήσει μείωση του ποσοστού του ΤΧΣ στο 4% ή στο μηδέν –γλιτώσαμε από τα χειρότερα λένε καλοί γνώστες των εξελίξεων, ρεπορτάζ-ανάλυση εδώ.
Στον κόσμο: Ντράγκι και Μπάιντεν, τα κεντρικά πρόσωπα των ημερών
Μάριο Ντράγκι: «Δεν είναι η στιγμή να ασχοληθούμε με το δημόσιο χρέος» είναι η φράση, που χρησιμοποίησε πριν από λίγες ημέρες, όχι κάποιος πολιτικός σε προεκλογική περίοδο, αλλά ένας από τους ανθρώπους, που έχει αφήσει το στίγμα του στα δημόσια και ευρωπαϊκά οικονομικά, ο Μάριο Ντράγκι. Ήταν στην ίδια συνέντευξη Τύπου, την πρώτη ως πρωθυπουργός, που αποκάλεσε «δικτάτορα» τον Ταγίπ Ερντογάν. Δύο τοποθετήσεις που επισφραγίζουν την μετάβαση του «Σούπερ Μάριο» από την οικονομία στην πολιτική. Εγκαταλείποντας το 2019 την θέση του προέδρου της ΕΚΤ, ο Μάριο Ντράγκι καλούσε από το βήμα της Ακαδημίας Αθηνών τους πολιτικούς να διδαχθούν από τα μαθήματα του παρελθόντος και να επιδιώξουν την σύγκλιση και την σταθερότητα με μία νέα δημοσιονομική συμφωνία της Ευρωζώνης. Από την θέση του πρωθυπουργού της Ιταλίας, πλέον, δείχνει έτοιμος να αναλάβει την ευθύνη που του αναλογεί.
Διαβάστε: Μ. Ντράγκι: Ο «Σούπερ Μάριο» της Πολιτικής – της Λίδας Μπόλα, εδώ.
Τζο Μπάιντεν: Πριν συμπληρώσει 100 ημέρες στη διακυβέρνηση των ΗΠΑ, ο Τζο Μπάιντεν αλλάζει τα πάντα και σε βάθος, η Αμερική έχει επιστρέψει, στο εσωτερικό 1,9 τρισ. δολ. για οικογένειες, κοινωνικές δομές και επιχειρήσεις κι ένα πρόγραμμα-μαμούθ 2,3 τρισ. δολ. για την ενίσχυση των υποδομών σε μια 8ετία, για νέες θέσεις εργασίας και για να καταπολεμηθούν οι ανισότητες, νέα δυναμική μεγέθυνσης στην αμερικανική οικονομία, προϋπολογισμός με νέα ιεράρχηση δαπανών, η έμφαση στην εκπαίδευση και την υγεία, ανθρώπινη μεταχείριση στους μετανάστες. Ο Μπάιντεν δεν αλλάζει κάποια στοιχεία της οικονομικής πολιτικής, αλλάζει την ίδια την ουσία της, το νόημα και την αποστολή της. Κι αυτή η αλλαγή είναι ενταγμένη στο μεγάλο σχέδιο ανάκτησης του κεντρικού ρόλου των ΗΠΑ στις παγκόσμιες υποθέσεις.
Διαβάστε: Το νέο ελπιδοφόρο υπόδειγμα Μπάιντεν –του Κώστα Καλλίτσηεδώ.
Καταλήγοντας, σημειώστε ότι την εβδομάδα που έρχεται μπορείτε να παρακολουθήσετε τις εξής διαδικτυακές εκδηλώσεις:
Δευτέρα, 12.4.21, στις 17.00, τη διαδικτυακή συζήτηση με θέμα την προστασία των ωκεανών και την αξιοποίηση του πλούτου τους, από το Noble Prize Summit Webinar, την συζήτηση συντονίζει η δική μας Μαρία Δαμανάκη, θα γίνει στην αγγλική γλώσσα, για να την παρακολουθήσετε εδώ.
Τρίτη, 13.4.2021, στις 18.00, τη διαδικτυακή ομιλία με θέμα «Ηλεκτρικές και αυτόνομες μεταφορές στην Ελλάδα», του καθηγητή συγκοινωνιακής τεχνικής Γ. Γιαννόπουλου, που διοργανώνει η Ακαδημία Αθηνών, για να την παρακολουθήσετε, εδώ.
Τετάρτη, 14.4.2021, 13.00-14.00, τη διαδικτυακή συζήτηση για εκθεσιακό και συνεδριακό τουρισμό και το ρόλο τους στην ελληνική οικονομία, συμμετέχουν Σοφία Ζαχαράκη, Γ. Παράσχης, Αλ. Λαγουδάκης, Νίκος Βέττας, για να την παρακολουθήσετε, εδώ.
Πέμπτη, 15.4.2021, 1700.-18.30, τη διαδικτυακή συζήτηση για τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της ελληνικής οικονομίας μετά την πανδημία, διοργανωτές Παγκόσμια Τράπεζα και ΙΟΒΕ, συμμετέχουν Κ. Χατζηδάκης, Γ. Ρέτσος, Β. Ψάλτης, συντονίζει ο Ν. Βέττας, στα ελληνικά εδώ, στα αγγλικά εδώ.
Αρχαία θέατρα της Ηπείρου: Όσοι δεν μπορέσατε να παρακολουθήσετε την αφηγηματική περιήγηση την περασμένη Παρασκευή, αξίζει να την παρακολουθήσετε όταν έχετε χρόνο, εδώ.
Tα άρθρα του KReport
Αυτή την εβδομάδα το KReport δημοσίευσε τρία άρθρα, του Αντώνη Παπαγιαννίδη σχετικά με το φαινόμενο Φουρθιώτη, του Μανόλη Γαλενιανού σχετικά με το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και του Αλέκου Κρητικού σχετικά με ορισμένες σημαντικές αλλ’ όχι εύκολα ορατές πλευρές του Ταμείου Ανάκαμψης, αν δεν προλάβατε να τα διαβάσετε, έχετε μια δεύτερη ευκαιρία.
Οι αθέατες πλευρές του Ταμείου Ανάκαμψης –του Αλέκου Κρητικού
Οι μεταρρυθμίσεις που περιέχονται στο Σχέδιο Ανάκαμψης αναμένεται να συνεισφέρουν τις 2,6 από τις 6,9 μονάδες της προβλεπόμενης αύξησης του ελληνικού ΑΕΠ καθώς αποτελούν ένα οργανικό και αναπόσπαστο μέρος της όλης προσπάθειας, κι αυτό είναι ένα νέο σημαντικό στοιχείο που εισάγεται στον αναπτυξιακό σχεδιασμό -έγραψε ο Αλέκος Κρητικός την Τρίτη, στο άρθρο του στο KReport. Η εγκατάλειψη διαχειριστικών πρακτικών που εξελίχθηκαν σε αγκυλώσεις κι η ανακατανομή ρόλων στο εσωτερικό των οργάνων λήψης αποφάσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και η αναβάθμιση της σύνταξης και υλοποίησης του σχεδίου υπό την άμεση ευθύνη του πρωθυπουργού σε εθνικό επίπεδο, είναι νέες πρακτικές που αναμφίβολα θα επηρεάσουν και τις μελλοντικές διαδικασίες. Το άρθρο εδώ.
Πρώτες εντυπώσεις από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης –του Μανόλη Γαλενιανού
Δύο χαρακτηριστικά του ελληνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ανέδειξε ο Μανόλης Γαλενιανός στο άρθρο του στο KReport, την Πέμπτη. Το πρώτο είναι το ύψος της χρηματοδότησης, που ανέρχεται στα 57 δισ. ευρώ (όσο το 30% του ΑΕΠ το 2019), δηλαδή 5% του ΑΕΠ ετησίως επί έξι έτη, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από τις ευρωπαϊκές εισροές των περιόδων των παχέων αγελάδων της δεκαετίας του 1990 και του 2000. Το δεύτερο και πιο σημαντικό χαρακτηριστικό, η διακηρυγμένη φιλοδοξία το Σχέδιο Ανάκαμψης να γίνει μοχλός αναδιάρθρωσης της ελληνικής οικονομίας και όχι απλώς διαιώνισης του τρέχοντος οικονομικού μοντέλου. Το άρθρο εδώ.
ΆρθροΤο ακραίο (;) φαινόμενο Φουρθιώτη –του Αντώνη Παπαγιαννίδη
Όχι. Το φαινόμενο του ημετερισμού, του «δικός μας είναι» (προσοχή, «δικός μας» της εκάστοτε εξουσίας!..), τού να κοιτάζουν οι υπεύθυνοι προς τα πάνω όταν ερωτώνται «γιατί», δεν είναι φαινόμενο ακραίο. Δυστυχώς. Μόνον ακραίο δεν είναι –έγραψε ο Αντώνης Παπαγιαννίδης στο άρθρο του στο KReport το Σάββατο. Το άρθρο, εδώ.
Τέλος, μπορείτε να δείτε τις σημερινές πρώτες σελίδες των κυριακάτικων εφημερίδων εδώ και λίγα από τα άρθρα γνώμης που δημοσιεύουν, εδώ, πριν πάτε στο περίπτερο για να προμηθευτείτε τις εφημερίδες της επιλογής σας.
Καλή συνέχεια, καλή Κυριακή -να προσέχετε, να είστε καλά.
Η Συντακτική Ομάδα του KReport