Kreport > articles > Το ναρκοπέδιο των διερευνητικών συνομιλιών

Το ναρκοπέδιο των διερευνητικών συνομιλιών

Του Λουκά Τσούκαλη (*)

Μετά από πέντε ολόκληρα χρόνια, ξεκινάνε και πάλι οι διερευνητικές συνομιλίες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Τις ενθαρρύνουν οι τρίτοι, δεν είναι όμως διόλου σίγουρο ότι τις θέλουν πραγματικά και οι άμεσα ενδιαφερόμενοι, ή τουλάχιστον μια κρίσιμη μάζα και στις δύο πλευρές. Για να το πούμε διαφορετικά, υπάρχουν πολλοί, στην Τουρκία και σε μας, που θέλουν με κάθε τρόπο να δημιουργήσουν εμπόδια, για να οδηγηθούν οι διερευνητικές συνομιλίες πολύ γρήγορα σε αδιέξοδο.

Από την πλευρά της Τουρκίας, η φαινομενικά τουλάχιστον περισσότερο διαλλακτική στάση μπορεί να εξηγείται απλώς από την ανάγκη να εξευμενίσει η Τουρκία τις χώρες της Ε.Ε. και τη νέα εξουσία στην Ουάσιγκτον. Και έτσι να κερδίσει χρόνο. Η τουρκική πολιτική θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις εσωτερικές συμμαχίες, κυρίως από έναν ενδεχόμενο απεγκλωβισμό του προέδρου Ερντογάν από την ακροδεξιά και μέρος του στρατιωτικού κατεστημένου. Άγνωστες ακόμη οι βουλές του σουλτάνου.

Στα δικά μας εδώ, η κυρίαρχη άποψη παραμένει ότι δεν έχουμε ουσιαστικά τίποτα να συζητήσουμε με τους Τούρκους.

Σύμφωνα με  αυτή την άποψη, ακόμη και η προσφυγή στη Χάγη για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα θεωρείται μεγάλη παραχώρηση. Όσο για συζήτηση περί χωρικών υδάτων στο Αιγαίο, ούτε καν λόγος. Αυτή φαίνεται να είναι η πλειοψηφούσα άποψη εντός του κυβερνητικού κόμματος, κυρίαρχη και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Οποιεσδήποτε άλλες απόψεις συνιστούν κατ’ αυτούς μειοδοσία. Αν και οι περισσότεροι αποφεύγουν να βγάλουν τα αναγκαία συμπεράσματα μιας τέτοιας πολιτικής. Δώδεκα μίλια στο Αιγαίο και πόλεμος; Ή απλώς να περιμένουμε μέχρι να καταρρεύσει η οικονομία της γειτονικής χώρας, ή μέχρις ότου οι μεγάλες δυνάμεις στραφούν επιτέλους εναντίον της Τουρκίας; Πολλοί στην Ελλάδα, εδώ και πολλά χρόνια ζουν με την ελπίδα ότι κάποια στιγμή θα αλλάξει ο συσχετισμός δυνάμεων υπέρ ημών. Αλλά μέχρι τώρα, συμβαίνει μάλλον το αντίθετο.

Θα πάρουν οι διερευνητικές το νήμα από εκεί που το άφησαν στον 60ο γύρο πέντε χρόνια πριν, ή ξεκινάμε από το μηδέν;

Θυμίζω ότι είχε υπάρξει αρκετή πρόοδος μέχρι τότε ώστε να μειωθεί η απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές. Αν οι Τούρκοι διαπραγματευτές αρχίσουν να μιλάνε πολύ για γκρίζες ζώνες και αποστρατιωτικοποίηση, ενώ εμείς αρνούμαστε να συζητήσουμε καν για χωρικά ύδατα οχυρωμένοι πίσω από το νομικό δικαίωμα για επέκταση μέχρι 12 μίλια, τότε οι διερευνητικές δεν θα έχουν πολύ μέλλον. Και όποιος από τη μια ή την άλλη πλευρά θέλει να τις υπονομεύσει, θα καταφεύγει σε επιλεκτικές διαρροές πασπαλισμένες με fake news.

Μοιάζουν με ναρκοπέδιο οι διερευνητικές συνομιλίες που ξεκινούν και πάλι τη Δευτέρα. Εύχομαι καλή επιτυχία στον επικεφαλής της ελληνικής ομάδας, τον κ. Παύλο Αποστολίδη, που θα χρειαστεί την αμέριστη υποστήριξη του πρωθυπουργού σε μια εξαιρετικά λεπτή και δύσκολη αποστολή.

(*) O Λουκάς Τσούκαλης είναι Πρόεδρος του Δ.Σ του ΕΛΙΑΜΕΠ, καθηγητής Sciences Po, Παρίσι, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.